I SA/Wa 229/16
WyrokWSA w Warszawie2016-05-18
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Gabriela Nowak, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2006 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 czerwca 1961 r. w pozostałych częściach obejmuje ocenę legalności punktów 9 i 10 tej decyzji, dotyczących przejęcia nieruchomości J. S. i M. S. na rzecz Skarbu Państwa, co skutkowałoby bezprzedmiotowością postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tych punktów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), ponieważ nie zbadały wystarczająco kontekstu faktycznego i dowodowego poprzedzającego wydanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2006 r. Decyzja ta, mimo że odmawiała stwierdzenia nieważności w pozostałych częściach, niekoniecznie obejmowała ocenę legalności punktów 9 i 10 decyzji z 1961 r., gdyż dotyczyła ona innej grupy podmiotów i innych nieruchomości. W związku z tym, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było przedwczesne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1961 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnych J. S. i M. S. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe ze względu na wcześniejszą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Skarżący K. S. zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy i błędne uznanie jej za bezprzedmiotową.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody P. Zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz K. S. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz K. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. S. (w miejsce którego wstąpili S. S., T. R. oraz K. S.) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r., nr [...], o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] czerwca 1961 r., nr [...]w części dotyczącej punktów 9 i 10 orzekających o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa m. in. nieruchomości rolnej stanowiącej własność J. S. oraz jego spadkobiercy M. S., położonej na terenie wsi P.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożył K. S.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Decyzją z dnia [...] czerwca 1961 r., nr [...], Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. orzekło, w jej punktach nr 9 oraz nr 10, o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnych stanowiących własność odpowiednio J. S. oraz M. S. położonych na terenie wsi P.
Decyzją z dnia [...] maja 1962 r., nr [...], Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] czerwca 1961 r. w jej opisanej powyżej części odnoszącej się do nieruchomości J. S. oraz M. S.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2004 r. J. S. (spadkobierca L. i A. S.) wystąpił do Wojewody P. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] czerwca 1961 r. orzekającej o przejęciu nieruchomości stanowiących własność L. i A. S.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku J. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] czerwca 1961 r., nr [...], oraz utrzymująca ją w mocy w tym [...] maja 1962 r. w określonej w tej decyzji części wydane zostały z naruszeniem prawa oraz odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji w pozostałym zakresie wniosku.
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowiło: w punkcie pierwszym - uchylić swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. w całości; w punkcie drugim - stwierdzić nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] maja 1962 r., znak [...], w części w jakiej rozstrzyga o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania L. i A. S.; w punkcie trzecim - stwierdzić, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] czerwca 1961 r., nr [...], wydana została z naruszeniem prawa w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości leśnych oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka o nr geod. [...] (o pow. lasu [...] ha), działka nr geod. [...] (o pow. lasu [...] ha), działka nr geod. [...] (o pow. lasu [...] ha), działka nr geod. [...] (o pow. lasu [...] ha), udział ¼ w działce nr geod. [...] (o pow. lasu [...] ha) i udział ¼ w działce nr geod. [...] (o pow. lasu [...] ha) wchodzących w skład gospodarstwa rolnego położonego na terenie wsi P. zapisanego na L. S. oraz w części dotyczącej nieruchomości leśnych oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka nr geod. [...] (o pow. lasu [...] ha), nr geod [...] (o pow. lasu [...]ha), nr geod. [...] (o pow. lasu [...] ha), udział ¼ w działce nr geod. [...] (o pow. lasu [...] ha) i udział ¼ w działce nr geod. [...] (o pow. lasu [...] ha), wchodzących w skład gospodarstwa rolnego położonego na terenie wsi P. zapisanego na A. S. oraz w punkcie czwartym - odmówić stwierdzenia nieważności decyzji określonych w pkt 2 i 3 w pozostałych częściach.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na punkt czwarty decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2006 r. wniósł J. S.
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2007r., sygn. akt II SA/Bk 63/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę J. S. na punkt czwarty ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2006 r.
Następnie wyrokiem z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1239/07, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. S. od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 19 kwietnia 2007 r.
Pismem z dnia [...] października 2012 r. M. S., reprezentowany przez K.S., wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] czerwca 1961 r. dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnej stanowiącej własność J. S. oraz jego spadkobiercy M.S., a tym samym orzeczenie o zwrocie ww. nieruchomości na rzecz M. S.
Decyzją z [...] lipca 2013 r., nr [...], Wojewoda P. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...]czerwca 1961 r., nr [...], w części dotyczącej punktów 9 i 10 orzekających o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa m. in. nieruchomości rolnej stanowiącej własność J.S. oraz jego spadkobiercy M. S., położonej na terenie wsi P.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że w obiegu prawnym pozostaje prawomocna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] listopada 2006 r., znak [...], którą w pkt 2 i 3 organ stwierdził, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z [...] czerwca 1961 r., w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa określonych nieruchomości leśnych, wydana została z naruszeniem prawa. W ocenie Wojewody, powyższe oznacza, iż w części dotyczącej działek leśnych istnieje powaga rzeczy osądzonej, gdyż bez wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji z [...] listopada 2006 r. nie jest możliwe ponowne rozstrzyganie tej sprawy.
Natomiast w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnych wymienionych w decyzji z dnia [...] czerwca 1961 r., nr [...], wydana została ostateczna decyzja Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...], uchylająca ww. decyzję we wskazanym zakresie.
Wojewoda podsumował, iż dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tejże decyzji. Przedmiotowe postępowanie jest zatem bezprzedmiotowe.
Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia 30 lipca 2013 r. złożył M. S., reprezentowany przez K. S., podnosząc, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2006 r. normuje sytuację prawną innego podmiotu (A. i L. S.) oraz przedmiotu (innych działek), aniżeli ma to miejsce w niniejszej sprawie, a więc bezprzedmiotowość postępowania nie zachodzi. Ponadto, zarzucił organowi brak przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia podmiotu władającego nieruchomościami będącymi własnością J. S. oraz M. S. na dzień [...] kwietnia 1958 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z [...] lipca 2013 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w punkcie czwartym decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. stanowiącym, że "odmawia stwierdzenia nieważności decyzji określonych w pkt 2 i 3 w pozostałych częściach" zawarło ocenę legalności m. in. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] czerwca 1961 r. w jej punktach nr 9 oraz nr 10 tj. dotyczących nieruchomości J. S. i M. S. W ocenie Ministra, wniosek ten wynika z faktu, że decyzja z dnia [...] listopada 2006 r. w punktach 2 i 3 ocenia legalność m. in. ww. decyzji z dnia[...]czerwca 1961 r., ale w jej zakresie innym niż punkty 9 i 10. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, odmowa stwierdzenia nieważności decyzji w pozostałych częściach oznacza odmowę stwierdzenia nieważności we wszystkich częściach nie wymienionych w opisanym dotychczas zakresie sentencji decyzji nadzorczej.
Organ wskazał następnie, iż z art. 156 § 1 pkt 3 kpa wynika, że decyzja dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest obarczona wadą nieważności, stąd rozpoznając żądanie wydania rozstrzygnięcia co do sprawy już rozstrzygniętej organ powinien odmówić wszczęcia postępowania, ewentualnie postępowanie już wszczęte umorzyć.
Odnosząc się do zarzutu braku przeprowadzenia postępowania dowodowego Minister wyjaśnił, iż wada natury proceduralnej sprawia, że kwestia dotycząca podmiotu władającego nieruchomościami J. S. oraz Ma. S. traci na obecnym etapie postępowania na doniosłości prawnej. Wyjaśnił ponadto, że w ramach niniejszego postępowania odstąpił od weryfikacji tego, czy M. S. jest spadkobiercą J. S., gdyż zarówno gdyby weryfikacja taka dała odpowiedź pozytywną, jak również w sytuacji braku potwierdzenia spadkobrania organ powinien umorzyć postępowanie. W pierwszym przypadku z uwagi na uprzednie rozstrzygnięcie tej samej sprawy, a w drugim z uwagi na brak legitymacji.
Reasumując, organ odwoławczy uznał, iż Wojewoda Podlaski - mimo częściowo błędnego uzasadnienia - zasadnie umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] czerwca 1961 r. w zakresie punktów 9 i 10.
Skargę na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł K. S. zarzucając jej naruszenie:
1) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez zaniechanie dokonania przez organ drugiej instancji ponownego rozpatrzenia sprawy i merytorycznego rozstrzygnięcia w jej całokształcie, w oparciu o stan prawny i faktyczny aktualny na datę orzekania przez ten organ, przejawiające się wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji bez odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu i bez ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zawisłej przed organem pierwszej instancji, co stanowiło rażące naruszenie jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady dwuinstancyjności,
2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i dokonania właściwej oceny materiału dowodowego przez pryzmat przepisów prawa materialnego określających przesłanki przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości będących w jego posiadaniu, a stanowiących własność osób j trzecich, zawartych w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw j związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, przejawiające się w szczególności w arbitralnym ustaleniu, iż w dniu wejścia w życie powołanej ustawy (5 kwietnia 1958 r.) nieruchomości znajdowały się we władaniu osoby prawnej, podczas gdy w aktach sprawy nie znajduje się żaden dokument mogący potwierdzić ten fakt,
3) art. 8 k.p.a z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ogólnikowe uzasadnienie merytoryczne decyzji odwoławczej, niewyjaśniające stronie przesłanek faktycznych uzasadniających przejęcie przez Skarb Państwa nieruchomości rolnych stanowiących własność poprzedników prawnych skarżącego, jak również nie wyjaśniające podstaw prawnych takiego działania, zwłaszcza w sytuacji w której decyzja organu pierwszej instancji w żaden sposób nie uzasadnia, z jakich przyczyn organ doszedł do przekonania, iż zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania,
4) art. 12 § 1 k.p.a., poprzez brak wnikliwego przeanalizowania dokumentów zgromadzonych w aktach przedmiotowej sprawy oraz długotrwałe prowadzenie postępowania, w trakcie którego organ nie wykazywał żadnej inicjatywy dowodowej i nie podejmował czynności mających na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy,
5) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż przystoi on do okoliczności rozpatrywanej sprawy i winien stanowić podstawę jej rozstrzygnięcia. Zdaniem organu, postępowanie o stwierdzenie nieważności powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe ze względu na istniejącą w obrocie prawnym, ostateczną decyzję (SKO w B. z dnia [...] listopada 2006 r.) regulującą rozpatrywaną w niniejszym postępowaniu materię - podczas gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w swej części dyspozytywnej normuje sytuację prawną innego podmiotu (A. i L. S.) oraz przedmiotu (innych przejętych działek), aniżeli ma to miejsce w niniejszej sprawie, a więc bezprzedmiotowość postępowania nie zachodzi,
7) mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. przejawiające się w nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego co do istoty sprawy, w tym zaniechanie ustalenia czy decyzja z dnia [...] czerwca 1961 r., w części dotyczącej przejmowanych na rzecz Skarbu Państwa działek których zwrotu domaga się skarżący, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, i czy w rzeczywistości w dniu wejścia w życie ustawy z 12 marca 1958 r. była ona we władaniu jednostek państwowych, co ma kluczowe znaczenie dla jej oceny prawnej. Należy w tym miejscu przypomnieć, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania dowodowego co do istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na strony. Działaniem swoim organ poderwał więc zaufanie obywatela do władzy publicznej nie dążąc w żadnym zakresie do ustalenia prawdy obiektywnej,
8) związane z poprzednim zarzutem naruszenie prawa materialnego, to jest art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z 12 marca 1958 r. przejawiające się w braku ustalenia, czy nieruchomości rolne, których zwrotu domaga się skarżący, były objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, tj. do 5 kwietnia 1958 r., co było warunkiem sine qua non przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości w trybie powołanej wyżej ustawy i winno stanowić podstawę przy orzekaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności takiej decyzji.
Powołując się na powyższe naruszenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. o umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 kpa, postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] czerwca 1961 r., nr [...], w części dotyczącej pkt 9 i 10, orzekających o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa m. in. nieruchomości rolnej stanowiącej własność J. S, oraz jego spadkobiercy M. S., położonej na terenie wsi P.
Powodem umorzenia przedmiotowego postępowania było uznanie przez organ, iż żądanie skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1961 r. w części dotyczącej jej pkt 9 i 10 dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W ocenie Ministra, ocenę legalności decyzji z dnia [...] czerwca 1961 r. w jej punktach 9 i 10 zawarło już bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w pkt 4 prawomocnej decyzji wydanej w dniu [...]listopada 2006 r. Z taką oceną nie zgadza się skarżący podnosząc, iż pkt 4 decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. nie zawiera oceny legalności decyzji z dnia [...] czerwca 1961 r. w części dotyczącej jej pkt 9 i 10, gdyż decyzja ta w swojej części dyspozytywnej normuje sytuację prawną innego podmiotu (L. i A.S.) oraz innego przedmiotu (innych przejętych działek).
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zatem kwestii czy rozstrzygnięcie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] listopada 2006 r. obejmuje ocenę legalności decyzji z dnia [...] czerwca 1961 r. w jej punktach 9 i 10.
Na wstępie podnieść trzeba, iż zgodnie z art. 104 kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Niezbędne elementy każdej decyzji administracyjnej określa art. 107 § 1 kpa. Stosownie do tego przepisu, decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Zatem, rozstrzygnięcie jest jednym z elementów decyzji administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż z art. 107 § 1 kpa wynika, że to rozstrzygnięcie, zwane także osnową lub sentencją decyzji, jest jej kwintesencją. Wyraża ono bowiem rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z 15 października 2009 r., II SA/Ol 741/09).
Jak wynika z osnowy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] listopada 2006 r., zawiera ona w swej treści różnorakie rozstrzygnięcia. Po pierwsze, stwierdza nieważność decyzji z dnia [...] maja 1962 r. w części, w jakiej rozstrzyga ona o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania L. S. i A.S. Po drugie, stwierdza, że decyzja z dnia [...] czerwca 1961 r. w części dotyczącej nieruchomości leśnych wchodzących w skład gospodarstw rolnych L. S. i A.S. została wydana z naruszeniem prawa. Po trzecie wreszcie, odmawia stwierdzenia nieważności decyzji określonych w pkt 2 i 3 (to jest decyzji z dnia [...] maja 1962 r. i z [...] czerwca 1961 r.) w pozostałych częściach.
Zaś z treści decyzji z [...] czerwca 1961 r. - której oceny w trybie nadzorczym dokonywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. - wynika, iż orzeczono w niej o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości trzynastu właścicieli, których imiona i nazwiska oraz należące do nich grunty wyszczególniono w kolejnych punktach tej decyzji. W pkt 5 ww. decyzji wskazano na nieruchomości stanowiące własność L. S., a w jej punkcie 7 - na nieruchomości stanowiące własność A. S. Natomiast w pkt 9 ww. decyzji wskazano na nieruchomości stanowiące własność J. S., a w jej pkt 10 - nieruchomości stanowiące własność M. S.
Jak wynika z komparycji oraz uzasadnień decyzji z [...] listopada 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] sierpnia 2006 r., decyzje te zostały wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku J. S. z [...] maja 2004 r. o zwrot przejętych ww. decyzją nieruchomości stanowiących własność L. S. i A.S. Jak wynika z akt sprawy, J. S. jest następcą prawnym A.S. i L. S., którzy są jego rodzicami. Jak zaś wynika z komparycji decyzji z [...] listopada 2006 r. została ona wydana po "ponownym rozpatrzeniu – na wniosek J. S., reprezentowanego w sprawie przez pełnomocnika adw. A. Z. - sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z [...] czerwca 1961 r., wydanej w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o pow. 23,77 ha położonego we wsi P., zapisanego na L. S. oraz gospodarstwa rolnego o pow. 18,12 ha, położonego we wsi P., zapisanego na A. S.". Jednakże, wspomnianego wniosku pełnomocnika J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO w B. z [...] sierpnia 2006 r. nie ma w aktach niniejszej sprawy. Akta sprawy nie zawierają również inicjującego postępowanie nadzorcze wobec decyzji z [...] czerwca 1961 r. wniosku J. S. z dnia [...] maja 2004 r. do Wojewody P. o zwrot nieruchomości rolnych jako bezprawnie zawłaszczonych przez Skarb Państwa po 1940 roku. W aktach sprawy nie ma również zawiadomienia o wszczęciu, na wniosek J. S., postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z [...]czerwca 1961 r.
Jak już wskazano powyżej, rozstrzygnięcie decyzji administracyjnej wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Oznacza to, iż organ rozstrzyga decyzją konkretną sprawę administracyjną w kontekście okoliczności faktycznych danej sprawy i materiału dowodowego zebranego w tej sprawie.
Jak zaś wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w celu ustalenia, czy rozstrzygnięcie nadzorcze z [...] listopada 2006 r. obejmuje ocenę legalności decyzji z dnia [...] czerwca 1961 r. w jej punktach 9 i 10, Minister skupił się wyłącznie na analizie części dyspozytywnej tego rozstrzygnięcia. Nie uwzględnił natomiast kontekstu okoliczności faktycznych tej sprawy i materiału dowodowego poprzedzającego wydanie decyzji nadzorczej z [...] listopada 2006 r. w sprawie zainicjowanej wnioskiem Jana S., spadkobiercy L. S. i A. S.o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 1961 r.
W tej sytuacji, uznać należało, iż rozpoznając niniejszą sprawę organy naruszyły art. 7 i 77 § 1 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując sprawę ponownie organy uwzględnią dostrzeżone przez Sąd uchybienia w postępowaniu wyjaśniającym, uzupełnią materiał dowodowy i ponownie dokonają oceny w kontekście okoliczności stanu faktycznego oraz materiału dowodowego a swoją ocenę uzasadnią zgodnie z wymogami określonymi art. 107 § 3 kpa.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U z dnia 5 listopada 2015 r., poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło