I SA/Wa 2290/18

WyrokWSA w Warszawie2019-06-27

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie działalności gospodarczej przez osobę ubiegającą się o świadczenie pielęgnacyjne, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, może być uznane za rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie ustaliły w sposób wyczerpujący przyczyny zawieszenia działalności gospodarczej przez skarżącą od czerwca 2016 r. Brak jest wystarczających dowodów, aby jednoznacznie stwierdzić, czy zawieszenie to było spowodowane wyłącznie opieką nad dzieckiem. Dopóki ta okoliczność nie zostanie wyjaśniona, nie można odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od czerwca 2016 r. do grudnia 2017 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Z. S. ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne na syna K. K. Po przyznaniu świadczenia, organ administracji ustalił, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą. W związku z tym wznowiono postępowanie i uchylono poprzednie decyzje, odmawiając przyznania świadczenia za okres od czerwca 2016 r. do grudnia 2017 r., uznając, że zawieszenie działalności gospodarczej nie było równoznaczne z rezygnacją z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...]. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Z. S. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Z. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. Z. S. zwróciła się do Prezydenta [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem K. K.. Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], przyznał wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na K. K. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] lipca 2021 r. Powyższa decyzja została zmieniona co do wysokości kwoty przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego - przy zachowaniu bez zmian pozostałych postanowień tej decyzji - dwoma kolejnymi decyzjami Prezydenta [...], tj.: - decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], przyznano świadczenie w kwocie [...] zł miesięcznie w okresie od [...] styczna 2017 r. do [...] lipca 2021; - decyzją z dnia [...] styczna 2018 r., [...], przyznano świadczenie w kwocie [...] zł miesięcznie w okresie od [...] styczna 2018 r. do [...] lipca 2021. Następnie organ - w wyniku weryfikacji danych wnioskodawczyni w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej - ustalił, że dnia [...] kwietnia 2015 r. rozpoczęła ona prowadzenie działalności gospodarczej po nazwą [...]. Działalność ta została wykreślona z rejestru w dniu [...] grudnia 2017 r. W związku z powyższym Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. wznowił postępowanie zakończone powołaną wyżej ostateczną decyzją z dnia [...] września 2016 r. Następnie zaś decyzją z [...] maja 2018 r., nr [...]: 1. uchylił decyzję z dnia [...] września 2016 r., nr [...], zmienioną decyzjami z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] oraz z dnia [...] stycznia 2018, nr [...]; 2. odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na K. K., na okres od [...] czerwca 2016 do [...] grudnia 2017 r.; 3. przyznał Z. S. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na K. K. w kwocie [...] zł na okres od [...] grudnia 2017 do [...] grudnia 2017 r. oraz w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] stycznia 2018 r. do [...] lipca 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podczas weryfikacji danych wnioskodawczyni w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej stwierdzono, iż dnia [...] kwietnia 2015 rozpoczęła ona prowadzenie działalności gospodarczej - [...], która została wykreślona z rejestru w dniu [...] grudnia 2017 r. Następnie zauważył, że wnioskodawczyni w oświadczeniu z dnia [...] lutego 2018 r. podała, że; "zawiesiłam działalność gospodarczą z tytułu podjęcia się pełnej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. (...) Zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej jest tożsame z jej zawieszeniem i skutkuje utratą dochodu." Do powyższego oświadczenia wnioskodawczyni załączyła wydruk stron 1/73 i 11/73 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zakreślając pkt 23 f) z art. 3 ww. ustawy. Dodał, że dołączona do akt w dniu 3 kwietnia 2018 r. kopia wniosku CEIDG-1 wnioskodawczyni z [...] listopada 2015 r. o wpis informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej nie potwierdza zawieszenia przez nią działalności w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem - bowiem na stronie 3 wniosku, w części 14 "Informacja o zawieszeniu działalności gospodarczej", nie zaznaczono punktu 4.: "Zawieszam działalność na podstawie art. 14a ust. 1d SDG - w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem". W związku z powyższym organ stwierdził, że w okresie od [...] czerwca 2016 r. do [...] grudnia 2017 świadczenie pielęgnacyjne wnioskodawczyni nie przysługiwało. Jednocześnie uznał, iż z uwagi na to, że w dniu [...] grudnia 2017 r. działalność gospodarcza została wyrejestrowana, to od dnia [...] grudnia 2017 r. wnioskodawczyni spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła wnioskodawczyni - podnosząc, że nie zgadza się z interpretacją organu I instancji, iż zawieszenie działalności gospodarczej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem nie jest równoznaczne z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO wyjaśniło, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określone zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952, dalej jako u.ś.r.) oraz w rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466). Następnie przywołało treść art. 17 ust. 1 pkt 1 i art. 3 pkt 22 u.ś.r. Wskazało, że syn wnioskodawczyni K. K., urodzony w dniu [...] lipca 2014 r., jest osobą niepełnosprawną, w stosunku do której istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] na posiedzeniu w dniu [...] marca 2015 r. na okres do dnia [...] lipca 2021 r. Zauważyło, iż w sprawie kwestią sporną jest fakt odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak spełnienia przesłanki określonej w przepisie art. 17 u.ś.r. - czyli niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. W dalszej części uzasadnienia - odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej może być uznane za rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - organ odwoławczy wskazał, iż strona w piśmie z 30 marca 2018 r. wyjaśniła, że nie ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne, gdyż nadal chciała być aktywna zawodowo. Wnioskodawczyni podkreśliła, iż nie dokonała adnotacji o tym, że zawiesiła prowadzenie działalności na podstawie art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem miała zamiar ją prowadzić i dopiero w czerwcu 2016 r. zdecydowała się na zaprzestanie wykonywania działalności z uwagi na stan zdrowia dziecka. W ocenie Kolegium, rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia musi być powiązane z celem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a w tej sprawie rezygnacja z prowadzenia działalności gospodarczej i niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie było spowodowane tylko i wyłącznie opieką nad dzieckiem. Skoro wnioskodawczyni nie wyrejestrowała działalności gospodarczej, ani nie zawiesiła jej w trybie art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, to tym samym przesłanki do przyznania świadczenia nie zostały spełnione, a świadczenie to stronie nie przysługuje. W tej sytuacji organ I instancji zasadnie odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia na okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] grudnia 2017 r. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Z. S., zarzucając zaskarżonej decyzji: I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1, 3 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez: a) brak wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego, albowiem w sposób niebudzący wątpliwości z materiału dowodowego wynika fakt zawieszenia działalności gospodarczej oraz niewznawiania działalności gospodarczej z uwagi na konieczność opieki nad dzieckiem przez skarżącą przez cały okres przyznanego świadczenia za okres od [...] czerwca 2018 do [...] grudnia 2017 r. (co stanowi rezygnację z pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.), b) przekroczenie przez organ granic swobodnej oceny dowodów, albowiem organ w sposób nieuprawniony uznał, że z oświadczenia skarżącej z dnia [...] marca 2016 r. wynika, iż skarżąca chciała być aktywna zawodowo w sytuacji, gdy skarżąca w tym oświadczeniu wskazała jednocześnie, że: "nie ubiegałam się wcześniej tj. przed czerwcem 2016 r. o świadczenie pielęgnacyjne chcąc być aktywna zawodowo, niestety musiałam z tego zrezygnować na rzecz dziecka. Jak informowałam wcześniej cel zawieszenia działalności nie został wpisany we wniosku, ponieważ nadal chciałam ją prowadzić (tj. w grudniu 2015 r.). W czerwcu okazała się to niemożliwe ze względu na dodatkową rehabilitację", co w zestawieniu z oświadczaniem z dnia [...] lutego 2018 r. potwierdza, że zawieszając działalność w grudniu 2015 r. uczyniła to ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, jednakże nie wiedziała wówczas jakie będą dalsze losy działalności, natomiast w czerwcu 2016 r. podjęła decyzję o niewznawianiu działalności gospodarczej z uwagi na niemożność pogodzenia opieki nad dzieckiem i prowadzenia działalności, co doprowadziło do błędnego uznania, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia na rzecz opieki nad dzieckiem w okresie [...] czerwca 2018 r. - [...] grudnia 2017 r.; 2) art. 136 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełniania dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję w sytuacji gdy istniały wątpliwości czy faktycznie doszło do rezygnacji z pracy zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez skarżącą w czerwcu 2016 r., np. poprzez przesłuchanie świadków na okoliczność przyczyn zawieszenia działalności gospodarczej przez skarżącą w grudniu 2015 r. oraz na okoliczność przyczyn niepodejmowania działalności gospodarczej w czerwcu 2016 r., co doprowadziło do błędnego uznania, że nie zrezygnowała z zatrudnienia na rzecz opieki nad dzieckiem w okresie [...] czerwca 2018 r. – [...] grudnia 2017 r.; 3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w mocy w sytuacji gdy wskazane w odwołaniu uchybienia organu wiązały się z koniecznością odmowy uchylenia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2016 r., gdyż w sprawie nie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. albowiem nie można uznać, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi. Nową okolicznością prowadzącą do zmiany decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania nie może być zweryfikowanie po prawie 2 latach od wydania decyzji, że skarżąca w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego miała zawieszoną działalność nie zaś zamkniętą (przy czym zawieszenie jest tożsame z nieprowadzeniem działalności zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych). Nowymi okolicznościami nie mogą być również oświadczenia złożone na piśmie, gdyż nie wynika z nich, że nie zrezygnowała ona z pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem, 4) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych i lakonicznych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, 5) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym przejawiającego się w uniemożliwieniu stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem zaskarżonej decyzji, 6) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone oraz nie podjęcie jakichkolwiek czynności zmierzających do wyjaśnienia spornego stanu ze szczególnym uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a w szczególności poprzez nieprzesłuchanie strony oraz świadków na okoliczność niepodejmowania działalności gospodarczej w czerwcu 2016 r. z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, w sytuacji gdy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym stanowi rekompensatę za utratę dochodu dla rodzica, który rezygnuje z pracy zarobkowej, a zatem bezpodstawne pozbawienie jego ww. świadczenia oznacza pozbawienie jedynego źródła dochodu; II. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 2 i art. 69 Konstytucji RP poprzez dokonanie wykładni art. 17 u.ś.r. w sposób sprzeczny z wykładnią celowościową, a także z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej oraz konstytucyjnym prawem osób niepełnosprawnych do pomocy państwa, tj. poprzez: a) uznanie, że zawieszenie działalności gospodarczej nie stanowi rezygnacji z innej pracy zarobkowej rozumieniu powołanego wyżej art. 17 u.ś.r. w sytuacji gdy zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest tożsame z rezygnacja z pracy zarobkowej, o jakiej mówi przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2011 r.. sygn. akt I SA/Wa 290/11.), ponadto podczas zawieszenia działalności gospodarczej nie jest możliwe uzyskiwanie jakiegokolwiek dochodu zgodnie z art. 14a ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w związku z czym z uwagi na wykładnię celowościową uznać należy, że zawieszenie działalności gospodarczej spełnia kryterium rezygnacji z pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., b) uznanie, że brak wznowienia działalności gospodarczej w czerwcu 2016 r. przez skarżącą nie stanowi kryterium rezygnacji z pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w sytuacji gdy skarżąca poprzez brak wznowienia działalności gospodarczej z uwagi na sprawowanie opieki nad dzieckiem została pozbawiona możliwości uzyskiwania dochodu i dochodu tego faktycznie nie otrzymywała, 2) art. 3 pkt 22 u.ś.r. poprzez uznanie, że prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej jest zawieszenie działalności w sytuacji gdy zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest tożsame z rezygnacją z pracy zarobkowej. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów skargi. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952), dalej jako: u.ś.r.. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Poza sporem pozostaje, że syn skarżącej – K. K., jest osobą niepełnosprawną, w stosunku do której istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji - co potwierdza orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] o niepełnosprawności z dnia [...] marca 2015 r. wydane na okres do dnia [...] lipca 2021 r. W niniejszej sprawie kwestionowana jest zasadność odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] grudnia 2017 r. (w skardze skarżąca błędnie podała okres od [...] czerwca 2018 r. do [...] grudnia 2017 r.) - z uwagi na brak spełnienia przesłanki określonej w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r., czyli niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W art. 3 pkt 22 u.ś.r. zdefiniowano zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w ten sposób, że oznacza ono wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Zauważyć należy również, że do 31 sierpnia 2013 r. - zgodnie z art. 3 pkt 23 lit. f u.ś.r. - utrata dochodu oznaczała utratę dochodu spowodowaną wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Z kolei od dnia 1 września 2013 r., tj. wejścia w życie ustawy z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2013 r., poz. 983) zmieniającej w art. 3 pkt 1 - art. 3 pkt 23 lit. f u.ś.r. - utratę dochodu zdefiniowano jako utratę dochodu spowodowaną wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672, 675 i 983). Wskazania też wymaga, że w myśl art. 14a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm.) przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 1a (ust 1.). W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (ust. 3). Natomiast od dnia 1 września 2013 r. obowiązuje dodany do ww. art. 14 a ust. 1d, który stanowi o innej, ściśle określonej, możliwości zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej - "Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia." Zatem z dniem 1 września 2013 r. istnieje dodatkowa możliwość zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej a także zostało na nowo zdefiniowane pojęcie utraty dochodu - także jako spowodowane zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lutego 2015 r. skarżąca rozpoczęła wykonywania działalności gospodarczej, którą w dniu [...] grudnia 2017 r. wykreślono z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). W międzyczasie skarżąca wnioskiem z dnia [...] listopada 2015 r. o wpis do CEIDG wystąpiła o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej od [...] grudnia 2015 r. - oświadczając, że w okresie zawieszenia nie będzie zatrudniała pracowników w ramach zawieszanej działalności. Jednocześnie w formularzu wniosku nie wskazała, że zawiesza działalność na postawie art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Następnie wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. wystąpiła o przyznanie jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego związku z opieką nad synem K. K.. Wnioskowane świadczenia zostało jej przyznane na okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] lipca 2021 r. Kolegium w zaskarżonej decyzji wskazało, że rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia musi być powiązane z celem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a w tej sprawie rezygnacja z prowadzenia działalności gospodarczej i niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie było spowodowane tylko i wyłącznie opieką nad dzieckiem. Skoro skarżąca nie wyrejestrowała działalności gospodarczej, ani nie zawiesiła jej w trybie art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - to tym samym przesłanki do przyznania świadczenia nie zostały spełnione, a zatem świadczenie nie przysługuje. Należy zgodzić się z SKO, iż rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia musi być powiązane z celem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Jednak w rozpoznawanej sprawie odmowa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] grudnia 2017 r. jest przedwczesna. Organ w pierwszej kolejności - zanim odmówi przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres - powinien ustalić, co było powodem zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą od dnia [...] czerwca 2016 r. Okoliczność ta ma w sprawie zasadnicze znaczenia. Słusznie wskazało SKO, że skarżąca w formularzu wniosku o wpis do CEIDG informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej nie dokonała adnotacji o tym, iż zawiesiła prowadzenie działalności na podstawie art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Jednakże wniosek ten składała ona w dniu [...] listopada 2015 r. i w tym dniu powodem zawieszenia działalności od dnia [...] grudnia 2015 r. nie musiała być konieczność sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Nie jest natomiast wykluczone, że potem tj. od czerwca 2016 r. powód zawieszenia działalności mógł ulec zmianie. Zatem konieczne jest ustalenie faktycznej, rzeczywistej przyczyny zawieszenia działalności gospodarczej przez skarżącą od czerwca 2016 r. - co pozwoli dokonać oceny, czy zawiesiła ona prowadzenie działalności w związku z potrzebą sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem z powodu stanu jego zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności (a tym samym czy wypełniona została norma określona art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) czy też zawiesiła prowadzenie działalności z innej przyczyny. Od ustalenia tej okoliczności zależy, czy zostanie spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Wskazać bowiem należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawieszenie działalności gospodarczej można uznać jako faktyczną rezygnację z jej wykonywania (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1596/12, z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2234/18). W tych okolicznościach Sąd uznał, że organy obu instancji nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego - tym samym dopuszczając się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Doprowadziło to do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji ustali, jaka była przyczyna zawieszenia działalności gospodarczej przez skarżącą od czerwca 2016 r., po czym wyda decyzję uzasadniając ją zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. W powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło