I SA/Wa 2294/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. T. G. wnioskiem z dnia [...] marca 2013 r. wystąpiła do Centrum Pomocy Społecznej [...] o przyznanie pożyczki w wysokości [...] zł w miesiącu [..] 2013 r. na realizację niezbędnych, podstawowych potrzeb dnia codziennego. 2. Prezydent W. decyzją z dnia [..] maja 2013 r. nr [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania specjalnego zasiłku celowego w żądanej wysokości. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalono, iż T. G. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...], a źródłem utrzymania rodziny jest świadczenie [...] otrzymywane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w aktualnej wysokości [...] zł oraz [...] w wysokości [..] zł miesięcznie. Łączny dochód rodziny wynosi zatem [...] zł i przekracza kryterium dochodowe dla 2-osobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), powoływanej dalej jako "ups", które wynosi [...] zł i uprawnia wnioskodawczynię do ubiegania się o pomoc w formie zasiłku celowego specjalnego. Organ ustalił, że sytuacja bytowa wnioskodawczyni uległa zmianie w dniu [...] września 2012 r., kiedy to [...]. W dniu [...] maja 2013 r. do akt sprawy przedłożone zostało oświadczenie, że wnioskodawczyni przebywa wraz z synem w [...]. Organ podał, że w miesiącach lutym, marcu, kwietniu i maju 2013 r. wnioskodawczyni przyznano pomoc w formie [...] na okres od [...] lutego – [...] maja 2013 r., 7 dni w tygodniu, który to koszt pokrywa Centrum Pomocy Społecznej. Odnosząc się do wnioskowanej przez T. G. pożyczki w kwocie [...] zł, organ wskazał, że ustawodawca nie przewidział takiego rodzaju pomocy, jak pożyczka na realizację niezbędnych podstawowych potrzeb dnia codziennego. Określenie to jest zbyt ogólnikowe i trudne do zweryfikowania, bowiem wnioskodawczyni nie określiła jednoznacznie, o zabezpieczenie jakich potrzeb wnosi. Tak określonej potrzeby organ nie może uznać za szczególny przypadek, a tym samym brak jest podstaw do udzielenie pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 41 pkt 1 ups. Zdaniem organu, wnioskodawczyni dysponuje własnym dochodem umożliwiającym zapewnienie większości podstawowych potrzeb życiowych i nie zachodzą w tym względzie szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie ww. formy pomocy, tym bardziej, że jak ustalono w toku postępowania, rodzina nie ponosi żadnych kosztów związanych z użyczonym noclegiem. Wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie organ wziął również pod uwagę nie tylko potrzeby i sytuację materialną wnioskodawczyni, ale także sytuację życiową innych osób i rodzin, będących często bez żadnego dochodu. Organ podał, że w kwietniu 2013 r. Centrum Pomocy Społecznej dysponowało kwotą [...] zł na realizację zasiłków celowych i w naturze, udzieliło pomocy [...] rodzinom, przyznało [...] świadczenia, a średnia wysokość przyznanego świadczenia wyniosła [...] zł. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. G., utrzymało powyższą decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że treść przepisu art. 41 pkt 1 ups jednoznacznie wskazuje, że wskazana w nim forma pomocy społecznej, nie jest przewidziana na pokrywanie pełnych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, lecz ma charakter szczególnej pomocy doraźnej ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że dochód T. G. pozwala jej realizować bieżące potrzeby w zakresie wyżywienia oraz środków czystości. Przekracza on bowiem kryterium dochodowe określone w art. 8 ups. Jednocześnie w toku postępowania wnioskodawczyni nigdy nie wskazała konkretnych potrzeb, których realizacja przekroczyłaby dochody, które uzyskuje. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził wywiad środowiskowy w dniu [...] maja 20123 r. i brak było podstaw do przyjęcia jedynie ustaleń poprzedniego wywiadu. Organy pomocy społecznej winny bowiem dążyć do uzyskania jak najbardziej aktualnych informacji o potrzebach strony. Zdaniem organu, świadczenie w formie zasiłku celowego specjalnego nie jest świadczeniem udzielanym cyklicznie, wobec czego brak jest podstaw do przyjmowania, że w sprawie powinien być przyjęty do materiału dowodowego dawniejszy wywiad środowiskowy zamiast aktualnego. 4. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnioną pismami z dnia 4 i 28 października 2013 r., wniosła T. G. wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej zasady sprawiedliwości, współżycia, bezpieczeństwa i dobra osoby i rodziny. Skarżąca wskazała, że dochód jej rodziny jest bardzo skromny, wobec czego brakuje jej środków na podstawowe potrzeby życia codziennego. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. II. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa. 2. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 41 pkt 1 ups, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Sformułowanie "szczególnie uzasadnione przypadki" jest pojęciem niedookreślonym, którego stosowanie ma charakter ocenny, stąd osoba wnioskująca o przyznanie takiego świadczenia powinna wyraźnie wskazać, na jakie dokładnie potrzeby pomoc ma zostać przyznana. Specjalny zasiłek celowy stanowi bowiem wyjątkową, szczególną pomoc doraźną na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. 3. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, T. G. niewątpliwie przekroczyła kryterium dochodowe, które dla 2-osobowej rodziny wynosi [...] zł (dochód rodziny wnioskodawczyni wyniósł [...] zł), a zatem zastosowanie znalazł przepis art. 41 ups. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej pożyczki w wysokości [..] zł w miesiącu [...] 2013 r. na realizację niezbędnych, podstawowych potrzeb dnia codziennego. Nie sprecyzowała jednak, jakie konkretnie potrzeby bytowe miałyby zostać zaspokojone z przyznanej pomocy celowej. Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji prawidłowo organy odmówiły skarżącej udzielenia wnioskowanej pomocy finansowej. Należy bowiem mieć na uwadze, że przepis art. 41 pkt 1 ups przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Może on być przyznany "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", a więc w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Nie można z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, iż przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu - tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryterium dochodowe. Dlatego tak ważne jest w tym zakresie złożenie przez stronę stosownego wniosku wskazującego, na jaki konkretnie cel świadczenie ma zostać przyznane. Dopiero konkretnie określony cel umożliwi organowi zbadanie, czy w sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek umożliwiający wydanie pozytywnej decyzji wobec strony. Brak jest natomiast możliwości przyznania przedmiotowego świadczenia, jeżeli skarżąca wniosła o przyznanie pożyczki w wysokości [...] zł na realizację niezbędnych, podstawowych potrzeb dnia codziennego. 4. Uznać wobec tego należało, że organy obu instancji wydały decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy, nie przekraczając granic uznania administracyjnego, dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały wyczerpująco uzasadnione w decyzjach organów obu instancji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.