I SA/Wa 2296/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-11-24

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a PPSA (sprawa z zakresu pomocy społecznej), należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jej sytuacja materialna jest trudna i nie pozwala na samodzielne poniesienie tych kosztów?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a PPSA w sprawie z zakresu pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
H. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie przyznania zasiłku celowego. W związku z tym wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, utrzymując się z zasiłków i alimentów, nie posiadając oszczędności. Ośrodek pomocy społecznej regularnie udzielał jej pomocy finansowej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano H. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego postanawia przyznać H. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. W związku z wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, H. K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie z urzędu adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca ujawniła, że pozostaje w gospodarstwie domowym z córką. Źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek przyznany skarżącej w wysokości [...] zł, alimenty w wysokości [...] zł wypłacane na jej córkę oraz zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że nie stać jej na samodzielne opłacenie adwokata. Podkreśliła, że rodzina jest w trudnej sytuacji materialnej. Z oświadczenia wynika ponadto, że skarżąca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami i prawami majątkowymi przynoszącymi pożytki, jak również nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem bądź radcą prawnym. Nadmienić należy, że z treści zaskarżonej decyzji, jak również z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych wynika, że skarżąca od dłuższego czasu pozostaje pod stałą opieką ośrodka pomocy społecznej, który regularnie udziela jej pomocy finansowej w formie zasiłków. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy zauważyć należy, że stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc H. K. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, ta część wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podlegała rozpoznaniu. Odnosząc się do żądania strony skarżącej o przyznanie pełnomocnika z urzędu stwierdzić należało, że skoro jak wynika z zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, dochód pochodzący ze świadczeń pomocy społecznej oraz pomoc doraźna udzielana wnioskodawcy przez właściwy ośrodek pomocy społecznej, jak również niewielki dochód miesięczny rodziny w wysokości zaledwie około [...] zł jest praktycznie jedynym źródłem utrzymania skarżącej, przyjąć należy, że jej aktualna sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż daje podstawy do przyznania jej adwokata z urzędu. Oczywistym jest, że z ujawnionej kwoty dochodu (przy wyliczonych wydatkach) nie byłaby ona w stanie bez uszczerbku dla swojego utrzymania ponieść kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie adwokata. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o wyżej powołane przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło