I SA/Wa 2297/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2005 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. M., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku M. M. (następcy prawnego byłej właścicielki nieruchomości K. B.) o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] stanowiącą działkę nr [...] pochodząca z nieruchomości hip. nr [...] o pow. [...] m2 jako bezprzedmiotowe. Organ pierwszej instancji, po analizie materiału dowodowego uznał, że postępowanie w przedmiocie odszkodowania za wyżej wymienioną nieruchomość stało się bezprzedmiotowe, bowiem wymieniona sprawa została już rozstrzygnięta prawomocną decyzją. Jak wynika z akt sprawy, Prezydium Rady Narodowej W. decyzją z dnia [...] listopada 1972 r. wydaną pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, postanowiło wniosek o przyznanie odszkodowania za omawianą nieruchomość pozostawić bez uwzględnienia. Wobec nie zaskarżenia przedmiotowej decyzji stał się ona prawomocna. Mając zatem na uwadze okoliczność, że w sprawie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] została już wydana decyzja, która znajduje się w obrocie prawnym, Prezydent W. uznał, że ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalne, gdyż podjęta w tym zakresie decyzja dotknięta byłyby wadą nieważności jako dotycząca sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji, zgodnie z którym ponowna decyzja wydana w tej samej sprawie dotknięta byłaby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Taki stan rzeczy powoduje oczywistą bezprzedmiotowość postępowania odszkodowawczego, które winno być umorzone. Wojewoda [...] wskazał, że od dnia wydania przez Prezydium Rady Narodowej W. ([...] listopada 1972 r.) decyzji orzekającej o pozostawieniu wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotowy grunt bez uwzględnienia, nie zmienił się stan faktyczny, ani stan prawny sprawy. Zarówno obowiązująca aktualnie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jak i poprzednia ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (pod rządami której wydano wyżej wymienioną decyzję) przewidują odpowiednie zastosowanie przepisów ustawy dotyczących odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958, oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Ponieważ przedmiotem postępowania odwoławczego była ocena decyzji organu pierwszej instancji dotycząca umorzenia postępowania, organ odwoławczy oceniał jedynie zasadność takiego zakończenia postępowania, stwierdzając jednocześnie brak podstaw do merytorycznych rozpatrywania sprawy odszkodowania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. M. kwestionując stanowiska organów wskazujące na rozstrzygnięcie już sprawy odszkodowawczej w dniu [...] października 1972 r., oraz wskazując na przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa protokołem z dnia 22 sierpnia 1951 r. i nie przyznanie odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd ten nie orzeka co do istoty sprawy, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym, procesowym oraz przepisami kompetencyjnymi. Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, postępowanie administracyjne toczące się z wniosku M. M. o odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] stanowiącą działkę nr [...] pochodzącą z nieruchomości hip. nr [...] o pow. [...] m2 dotyczyło nieruchomości objętej dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zostało ono zakończone decyzją umarzającą postępowanie, z uwagi na to, że sprawa odszkodowania za tę nieruchomość została już rozstrzygnięta prawomocną decyzją Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1972 r. Negatywna dla następców prawnych byłej właścicielki nieruchomości decyzja z 1972 r. została wydana w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Jest ona ostateczna i prawomocna. Oznacza to, że decyzja ta pozostaje nadal w obiegu prawnym. W tym stanie sprawy zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. oraz decyzja ją poprzedzająca, czyli decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość są w ocenie Sądu zgodne z prawem. Dopóki bowiem negatywna dla następców prawnych byłej właścicielki nieruchomości decyzja z 1972 r. pozostaje w obrocie prawnym, organ nie może ponownie rozstrzygać kwestii odszkodowania bez naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, o czym stanowi art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Należy zaznaczyć, że od daty wydania decyzji przez Prezydium Rady Narodowej W. to jest od dnia [...] listopada 1972 r., pomimo że wówczas obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a w dacie rozpoznania wniosku obecnego spadkobiercy, ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, obie regulują w ten sam sposób podstawę do ustalenia odszkodowania za działkę gruntu lub za budynek na nieruchomości [...], przejętej w trybie dekretu z 1945 r. Treść art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. została przyjęta przez przepis art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. W obu więc przypadkach podstawowym kryterium dla ustalenia odszkodowania była faktyczna utrata władania działką gruntu lub budynkiem po dniu 5 kwietnia 1958 r. Tak więc nie tylko nie zmienił się stan faktyczny sprawy, ale i nie zmieni się stan prawny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Nie budzi wątpliwości Sądu, że ponowne orzekanie w sprawie uprzednio rozpoznanej, na podstawie tożsamego stanu faktycznego i prawnego jest niedopuszczalne. Prowadziłoby bowiem do funkcjonowania w obrocie prawnym dwóch decyzji co do tego samego przedmiotu. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.