I SA/Wa 2298/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-08
Skład orzekający: Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli postępowanie, którego dotyczy, jest z mocy prawa wolne od tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej musi zostać pozostawione bez rozpoznania, ponieważ takie postępowanie jest z mocy prawa wolne od kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy, która uniemożliwia mu samodzielne pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Z. L. złożył skargę na decyzję Wójta Gminy odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego. Sąd odrzucił skargę. Następnie Z. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, opierając się na niskich dochodach z emerytur i wysokich kosztach utrzymania gospodarstwa domowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...].
Postanowieniem z dnia 1 października 2014 r. sygn. I SA/Wa 2298/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. L. na decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego.
Wnioskiem z dnia [...] października 2014 r. Z. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego wniosku wynika, że wnioskodawca (l. [...]) prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe wraz z żoną (l. [...]). Oboje utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w wysokości [...] zł (wnioskodawca) oraz [...] zł (żona). We wniosku skarżący zawarł informacje odnoszące się do ponoszonych kosztów utrzymania, wyjaśniając, że wspólnie wydaje wraz z żoną około [...] zł na kupno [...], [...] zł na koszty utrzymania [...], [...] zł na wizyty [...], [...] i koszty [...]. Skarżący wskazał również na konieczność ponoszenia przez siebie innych koniecznych wydatków, do których zaliczył m.in. koszty zakupu [...], opróżniania [...], wywozu [...], kupno [...] ([...] i [...]), eksploatacja [...], jak też opłacenie osoby kierującej [...], czy rozładowującej [...]. Do wniosku skarżący dołączył dokumenty potwierdzające wysokość uzyskiwanych świadczeń emerytalnych oraz zaświadczenie lekarskie szczegółowo określające stan zdrowia wnioskodawcy i wymagania związane z jego specjalistycznym leczeniem.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Zgłoszony w niniejszej sprawie wniosek o prawo pomocy odnosi się do żądania zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, pomimo że wnioskodawca, składając skargę na decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. dotyczącą odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego, wszczął postępowanie sądowe, którego przedmiotem jest pomoc społeczna w rozumieniu art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., co zwalnia skarżącego z obowiązku ponoszenia w ramach tego postępowania jakichkolwiek kosztów sądowych. W sytuacji, gdy po stronie wnoszącego skargę nie istnieje ex lege obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, żądanie odnoszące się do przyznania w tej części prawa pomocy na mocy orzeczenia sądowego musi zostać pozostawione bez rozpoznania.
Żądanie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie pełnomocnika z urzędu) podlegało rozpatrzeniu, prowadząc do uwzględnienia sformułowanego przez skarżącego wniosku. Przypisana żądaniu skarżącego ocena, równoznaczna z traktowaniem wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego jako usprawiedliwionego, wynika z uwzględnienia sytuacji materialnej skarżącego, która nie pozwala przyjąć, by mógł on w ramach posiadanych środków samodzielnie pokryć koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Uzyskiwane wraz z żoną środki ze świadczeń emerytalnych są rozdysponowywane na pokrycie wydatków gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącego. W świetle przedstawionych we wniosku szczegółowych wyjaśnień odnoszących się do rodzaju ponoszonych zobowiązań i ich wysokości, uwzględniając dodatkowo podeszły wiek skarżącego i jego małżonki, nie ulega wątpliwości, że deklarowane przez wnioskodawcę wydatki mają charakter wydatków koniecznych i ich wysokość się została określona w sposób nierzeczywisty (nadmierny w stosunku do przeciętnych kosztów ponoszonych przez inne osoby na określony cel).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło