I SA/Wa 2301/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi W. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty L. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej W. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia W. D. na postanowienie Starosty L. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] podejmujące z urzędu postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. i [...] września 2006 r. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Starosta L. podjął na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w L., a zajętą pod drogę publiczną ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zawieszenie postępowania do czasu wydania przez Wojewodę [...] deklaratoryjnej decyzji o stwierdzeniu nabycia działki przez zarządcę drogi było nieuzasadnione z tego względu, że rozstrzygnięcie to wobec wygaśnięcia roszczenia wnioskodawczyni pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. W. D. złożyła zażalenie na ww. postanowienie wnosząc o jego uchylenie. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, wskazał, iż w świetle art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie z ustępem 4 ww. artykułu, odszkodowanie, o którym mowa w art. 1 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż wnioski w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zostały nadane w urzędzie pocztowym w dniu 2 stycznia 2006 r., o czym świadczą daty stempla pocztowego na kopertach. Oba wnioski wpłynęły do Urzędu Miasta L. i do Starostwa Powiatowego w L. w dniu 3 stycznia 2006 r. Skoro zatem wniosek o odszkodowanie został złożony z uchybieniem terminu, to zaskarżone postanowienie Starosty L. z dnia [...] lipca 2010 r., podejmujące z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w L., a zajętą pod drogę publiczną ul. [...], należało uznać za prawidłowe. W. D. wniosła skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., zarzucając naruszenie art. art. 7, 8, 10, 36 § 1 w zw. z art. 35 ust. 3, 77 § 1 i 4 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ nie podjął wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zapewnił skarżącej czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Okolicznością powszechnie znaną jest, iż dzień końca roku jest dniem kiedy w urzędach pocztowych nadawanych jest wiele przesyłek listowych, spośród których opieczętowywane są li tylko listy nadawane jako "polecone", podczas gdy przesyłki zwykłe opieczętowywane są w dalszej kolejności. Organ bezzasadnie przyjął datę umieszczoną na kopercie przesyłki listowej jako datę jej nadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), potwierdza, iż w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie wydanych w sprawie postanowień. Uzasadniając rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu sądowym wskazać w pierwszej kolejności należy, iż znajdujące się w aktach dwa pisma z 31 grudnia 2005 r. zostały wniesione przez tę samą osobę i zawierają tożsamy wniosek o przyznanie odszkodowania za grunt zajęty pod ulicę [...]. W. D. sporządziła zatem jedno podanie, które zostało jedynie skierowane do dwóch adresatów, co skutkowało wydaniem przez Prezydenta Miasta L. postanowienia z dnia [...] stycznia 2006 r. Nie oznacza to jednak, iż mamy do czynienia dwoma podaniami, których wniesienie doprowadziło do wszczęcia dwóch odrębnych postępowań administracyjnych, co mogłoby uzasadniać następnie wydanie dwóch postanowień o zawieszeniu postępowania. Wymienione pisma spowodowały wszczęcie jednego postępowania zawierającego żądanie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za opisaną w tym podaniu nieruchomość, która została zajęta pod drogę publiczną. W konsekwencji wydanie postanowienia z dnia [...] września 2006 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego dotyczącego podania W. D., czyniło zbytecznym i nieprawidłowym wydanie w tym przedmiocie kolejnego postanowienia. Oceniając zasadność stanowiska zawartego w postanowieniach wydanych przez organy obu instancji, Sąd stwierdza, iż przedstawione w tych aktach okoliczności, o ile są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, mogłyby przede wszystkim stanowić podstawę wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Wydanie takiej decyzji powinno być bowiem następstwem ustalenia, w sposób niebudzący wątpliwości, iż podanie zostało wniesione po terminie określonym w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.; dalej: "ustawa"), to jest po dniu 31 grudnia 2005 r. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2007 r., I SA/Wa 868/07, niepubl.). W takiej sytuacji oczywiście nieuzasadnione byłoby wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania na postawie art. 97 k.p.a. do czasu wydania decyzji na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy. Jeżeli jednak po wniesieniu podania właściwy organ nie wydał decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na ewentualne wystąpienie z żądaniem po dniu 31 grudnia 2005 r., a dopiero po niemal czterech latach od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania uznał, iż wydanie tego postanowienia było niecelowe, to podjęcie postępowania mogłoby nastąpić pod warunkiem ustalenia, iż uchybienie terminu byłoby niewątpliwe. Warunek ten nie został jednak spełniony skoro W. D. twierdziła, iż podanie zostało złożone w urzędzie pocztowym w dniu 31 grudnia 2005 r. i wyjaśniła rzeczywiste – jej zdaniem – powody opatrzenia przesyłki listowej datą 2 stycznia 2006 r. Pomimo przedstawienia przez stronę stanowiska co do terminu wniesienia podania nie podjęto w toku postępowania administracyjnego jakichkolwiek czynności, także w trybie art. 136 k.p.a., w celu zweryfikowania podanych faktów. Organ drugiej instancji, podzielając w całości stanowisko Starosty L., ograniczył się do uwzględnienia daty wynikającej z pieczęci widniejącej na przesyłce listowej. Pieczęć ta może oczywiście co do zasady stanowić wystarczające potwierdzenie daty złożenia przesyłki w urzędzie pocztowym. Jednak domniemanie faktyczne wynikające z opatrzenia przesyłki listowej pieczęcią urzędu pocztowego może być podważone także w przedmiotowej sprawie administracyjnej. Z uwagi na wymienioną przez wnioskodawczynię datę nadania przesyłki i opisane przez tę stronę okoliczności towarzyszące temu zdarzeniu, wymagane było podjęcie czynności wyjaśniających w celu zweryfikowania przedstawionych przez stronę informacji co do daty złożenia podania w urzędzie pocztowym. Czynności w tym zakresie nie zostały podjęte, a w szczególności nie uzyskano od właściwego urzędu pocztowego wyjaśnienia co do możliwości opatrzenia przesyłki listowej oddanej w urzędzie w dniu 31 grudnia 2005 r. datą - 2 lutego 2005 r. Podsumowując Sąd wskazuje, iż podjęcie postępowania w sprawie administracyjnej wszczętej na skutek podania W. D. byłoby uzasadnione w przypadku wydania przez Wojewodę [...] decyzji na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy lub ustalenia przez właściwy organ, iż ustosunkowanie się do złożonego podania nie jest w sposób oczywisty uzależnione od wskazanej decyzji. Wojewoda [...] niewątpliwie nie wydał decyzji na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy, a właściwe organy nie podjęły wszystkich czynności niezbędnych do oceny stanowiska strony co do terminu złożenia podania. Nadto organ drugiej instancji nie ustosunkował się w jakikolwiek sposób do argumentacji przedstawionej przez stronę w uzasadnieniu odwołania i treści oświadczenia złożonego przez Z. D. Ostatecznie przedmiotowe postępowanie administracyjne nie było prowadzone w sposób mogący budzić zaufanie skarżącej, która dopiero po ponad 4 latach od dnia wniesienia podania została zapoznana ze stanowiskiem organu co do uchybienia terminu do wniesienia podania. Przedstawione powyżej stanowisko właściwy organy administracji uwzględni przy ponownej ocenie czy istnieją podstawy do podjęcia postępowania. Opisane uchybienia skutkowały naruszeniem przepisów postępowania (art. art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.). Zarzuty skarżącej były zatem w istotnej części zasadne. Nietrafny jest jedynie zarzut naruszenia art. 77 § 4 k.p.a., gdyż brak jest podstaw do przyjęcia, iż faktem powszechnie znanym lub znanym organowi urzędowo, jest fakt opatrzenia przesyłek listowych złożonych w urzędzie pocztowym w dniu 31 grudnia 2005 r. inną datą niż data złożenia przesyłki. Na marginesie jedynie należy w tym miejscu zauważyć, iż gdyby opisany fakt był istotnie powszechnie znany, to niewątpliwie także strona przedmiotowego postępowania administracyjnego, w celu uzyskania jednoznacznego potwierdzenia daty wniesienia podania, nadałaby przesyłkę poleconą, czego jednak nie uczyniła. Nie doszło także do naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż strona nie została w jakikolwiek sposób pozbawiona czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu, a umożliwienie stronie wypowiedzenia się do zebranych w sprawie dowodów i materiałów powinno być zapewnione przed wydaniem decyzji. Postępowanie administracyjne nie znajduje się jednak jeszcze w fazie bezpośrednio poprzedzającej wydanie decyzji. Natomiast ewentualne naruszenie art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. nie mogło mieć jakiegokolwiek wpływu na zasadność postanowienia o podjęciu postępowania lub postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Nie pozostaje także w jakimkolwiek związku z analizowanym zagadnieniem regulacja zawarta w art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1159 ze zm.). Zagadnieniem istotnym w sprawie nie jest bowiem kwestia zawarcia umowy o świadczenie usługi pocztowej, ale termin złożenia podania w placówce pocztowej, a zatem problem dotyczy kwestii faktycznej, a nie prawnej. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 1 p.p.s.a.