I SA/Wa 2302/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-14
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest bezrobotny i posiada ograniczone zasoby finansowe, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami PPSA, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym jedynie ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jeśli sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka, co ma umożliwić dochodzenie praw osobom najuboższym.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wniosek został początkowo odrzucony postanowieniem referendarza sądowego, jednak sprzeciw wnioskodawcy spowodował jego utratę mocy. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, w tym bezrobocie i ograniczone dochody.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z fundusz alimentacyjnego i zaliczki alimentacyjnej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie.
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu złożonym do sprawy ze skargi na decyzję na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z fundusz alimentacyjnego i zaliczki alimentacyjnej wystąpił o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu.
Wniosek powyższy rozpoznany został odmowie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2302/11.
W dniu 12 marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw W. R. od przedmiotowego postanowienia z dnia 1 marca 2012 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca wyjaśnił, że jest po [...] i leczy się [...]. Ponadto zaznaczył też, że posiada mieszkanie komunalne o powierzchni [...] m2. W pozostałych rubrykach formularza wnioskodawca wpisał słowo "brak".
Na wezwanie Sądu skarżący udzielając dodatkowych informacji wnioskodawca wyjaśnił, że od kilku lat pracował w firmie [...] na stanowisku [...], jednak we wrześniu 2011 r. rozwiązana została z nim umowa o pracę. Wskazał ponadto, że od 23 stycznia 2012 r. jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Załączył przy tym Pity, z których wynika że w roku 2011 r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł., natomiast w roku 2010 w wysokości [...] zł. Wnioskodawca nadesłał również wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że w okresie od 18 marca 2012 r. do 10 kwietnia 2012 r. nie zarejestrowano żadnych wpływów, a saldo końcowe rachunku wynosi [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Wskazać należy, że Sąd nie rozpatrywał kwestii zwolnienia strony z kosztów sądowych, gdyż w sprawie niniejszej, należącej do kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej, strona zwolniona jest z ponoszenia wszelkich kosztów z mocy samej ustawy (art. 239 pkt 1 lit. a ppsa).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu bowiem umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że W. R. w sposób wystarczający wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wskazać tu należy, że w złożonym na urzędowym formularzu, wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zaznaczył, iż wnosi o ustanowienie radcy prawnego i o ustanowienie adwokata, pozostawiającym tym samym swobodę wyboru osoby pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło