I SA/Wa 2306/11

WyrokWSA w Warszawie2012-05-15

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Dariusz Pirogowicz, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność jednostki samorządu terytorialnego, mogła zostać nabyta z mocy prawa przez inną jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Nieruchomość, która w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność jednostki samorządu terytorialnego, nie mogła zostać nabyta z mocy prawa przez inną jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do nieruchomości, które w tym dniu nie były własnością Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego, a były zajęte pod drogi publiczne i pozostawały w ich władaniu. Spełnienie wszystkich przesłanek łącznie jest warunkiem nabycia własności.
Stan faktyczny
Powiat T. złożył skargę na decyzję Ministra Infrastruktury, która uchyliła decyzję Wojewody umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Powiat T. własności nieruchomości zajętej pod drogę powiatową. Minister odmówił stwierdzenia nabycia własności, wskazując, że nieruchomość ta w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Gminy T., co stanowi przesłankę negatywną do nabycia z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. Skarżący zarzucił naruszenie tego przepisu oraz niezastosowanie art. 2a ustawy o drogach publicznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Powiatu T.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi Powiatu T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę. I. Stan sprawy 1. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Starosty T. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Powiat T. z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w T., oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Gminy T. - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nabycia przez Powiat T. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w T., oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Gminy T. 2. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że pismem z dnia 4 lutego 2011 r. Starosta T. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Powiat T. z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości nieruchomości szczegółowo opisanej w osnowie zaskarżonej decyzji. 3. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury stwierdził, że z odpisu z księgi wieczystej [...] wynika, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości położonej w T. jest Gmina T. na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę Miasta T. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości, położonych w obrębie S., opisanych w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. W związku z powyższym, zdaniem organu, zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), co stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Minister Infrastruktury wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości na podstawie tego przepisu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1998/2007, LexPoIonica nr 1995552, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 872/2007, LexPolonica nr 1995688). Minister Infrastruktury wskazał również, że organ wojewódzki na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie, wskazując, iż sporna nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Gminy T. Jednakże, zgodnie z art. 73 ustawy ustalenie komu przysługiwało prawo własności do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną stanowi jedną z przesłanek do wydania decyzji o nabyciu bądź odmowie nabycia z mocy prawa takiej nieruchomości. Zdaniem Ministra Infrastruktury przesłanka do umorzenia postępowania zaistniałaby w sytuacji, gdy podmiot wnioskujący o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w trybie art. 73 ustawy nie posiadał interesu prawnego do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem. Jednakże z akt sprawy wynika, że działka nr [...] leży w pasie drogowym drogi powiatowej - ul. [...], a zatem Zarząd Powiatu T. posiada interes prawny w prowadzonym postępowaniu. Minister Infrastruktury odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż bez znaczenia jest podmiot, który był właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. wskazał, że z art. 73 ust. 1 ustawy wprost wynika, iż odnosi się on wyłącznie do nieruchomości nie stanowiących własności Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, co znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych. 4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron 1. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Powiat T.; zarzucając: 1. naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez uznanie, iż przejmowana na własność z mocy prawa nieruchomość nie mogła w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowić własności innej jednostki samorządu terytorialnego; 2. niezastosowanie art. 2a ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, iż nieruchomość, na której znajduje się droga powiatowa może stanowić własność gminy - - wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. 2. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Powiat T. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności przedmiotowej nieruchomości położonej w T., stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Gminy T. - i odmówił stwierdzenia nabycia przez Powiat T. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności tej nieruchomości. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 3. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust. 1 mogło zatem nastąpić, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: (-) nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, (-) była zajęta pod drogę publiczną, (-) pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Nie budzi wątpliwości, że art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ma charakter wywłaszczeniowy, i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ zobligowany jest do wnikliwego zbadania spełnienia przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Słusznie Minister Infrastruktury stwierdził, że ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] wynika, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości położonej w T., na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę Miasta T. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości - jest Gmina Miasta T. Jeśli więc w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości była Gmina T., to uznać należy, iż zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. , co stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Jak słusznie zauważył Minister Infrastruktury, orzecznictwo sądowo-administracyjne w tym zakresie jest jednolite - przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości na podstawie tego przepisu. 4. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi stwierdzić należy, iż zarzut ten, dotyczący niezastosowania art. 2a ustawy o drogach publicznych - nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, bowiem organ administracji obowiązany był zbadać przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co też uczynił, natomiast art. 2 a ustawy o drogach publicznych, w zakresie w jakim zostało to podniesione, nie ma wpływu na spełnienie lub nie przesłanek umożliwiających nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. 5. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. IV. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło