I SA/Wa 2308/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. F. i S. L. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić A. F. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 20 stycznia 2016 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął nadesłany przez A. F., zwaną dalej wnioskodawczynią, formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez siebie z tytułu wykonywanej pracy jako opiekunka do dziecka w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz z dochodu uzyskiwanego przez męża z tytułu prowadzenia własnej działalności gospodarczej w wysokości ok. [...] zł. netto miesięcznie, jeżeli nie ma straty. Łączny dochód wnioskodawczyni i jej męża wynosi około [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o powierzchni ok. [...] m ², które wchodzi w skład majątku objętego małżeńską wspólnotą mieszkaniową o wartości około [...] tysięcy złotych, [...] udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni około [...] ha, którą stanowią nieużytki, [...] nieruchomości budowlanej (współwłasność z bratem) o powierzchni około [...] ha oraz mąż posiada samochód zakupiony w leasingu. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że od listopada 2015 r. pracuje na podstawie umowy uaktywniającej – jako niania i zarabia od stycznia [...] zł netto miesięcznie. Oświadczyła, że mąż prowadzi własną działalność gospodarczą, która przynosi straty lub niewielki dochód (w załączeniu przedstawiła podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od 01.01.2015 r. do 30.09.2015 r. oraz kopie zeznań PIT – 38 za 2014 r.). Wnioskodawczyni wskazała, że na stałe opłaty miesięcznie przeznacza około [...] zł, w tym [...] zł na mieszkanie, plus rachunki za energię elektryczną, gaz, telefon, tv i internet. Oznajmiła, że mąż opłaca raty leasingu wynoszące ok. [...] zł. Z nadesłanego zeznania PIT- 38 o wysokości dochodu (poniesionej straty) w roku 2014 r. wynika, że wnioskodawczyni oraz jej mąż ponieśli w 2014 r. stratę w wysokości [...] zł. Z nadesłanego podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 września 2015 r. wynika, że mąż wnioskodawczyni z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w ww. okresie osiągnął przychód w wysokości [...] zł, w tym koszty uzyskania przychodu wyniosły [...]zł, a dochód wyniósł [...] zł. Zarządzeniem z dnia 3 lutego 2016 r. wezwano wnioskodawczynię do podpisania nadesłanego w dniu 20 stycznia 2016 r. (data stempla biura podawczego) formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF w siedzibie Sądu bądź też do nadesłania nowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy własnoręcznie podpisanego w pkt 15 "podpis wnioskodawcy" w terminie 7 dni, od daty doręczenia zarządzenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Poinformowano wnioskodawczynię, iż w nadesłanym do Sądu formularzu w punkcie 15 (podpis wnioskodawcy) brak jest podpisu wnioskodawczyni. Jednocześnie wezwano wnioskodawczynię do wskazania marki i daty produkcji samochodu męża oraz do podania miesięcznych kosztów związanych z jego utrzymaniem (zakup paliwa, ew. naprawy). Zapytano także wnioskodawczynię, czy ona lub jej mąż oprócz stałej pracy podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, jeśli tak, należało wskazać rodzaj wykonywanej pracy oraz wysokość uzyskiwanego dochodu, w terminie 7 dni, od daty doręczenia zarządzenia. Ponadto wezwano wnioskodawczynię do nadesłania wyciągów lub wykazów z posiadanych przez nią oraz jej męża rachunków bankowych z dwóch ostatnich miesięcy. W dniu 2 marca 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął kolejny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni uzupełniła brak formalny wniosku poprzez złożenie własnoręcznego podpisu w rubryce 15 formularza. W nadesłanym formularzu wnioskodawczyni udzieliła odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu. Oświadczyła, że mąż zakupił w leasingu samochód marki [...], rok produkcji [...], a koszty związane z jego utrzymaniem wynoszą ok. [...] zł, w tym [...] zł to koszt zakupu paliwa i napraw. Wnioskodawczyni podała, że mąż opłaca raty leasingu wynoszące ok. [...] zł. Oświadczyła, że oboje z mężem nie mają możliwości podejmowania żadnych prac sezonowych, ani innych dodatkowych. Wnioskodawczyni oznajmiła, że jej konto jest zajęte. Nadesłała wyciągi z konta bankowego męża za miesiąc grudzień 2015 r. i styczeń 2016 r. Z nadesłanych wyciągów bankowych wynika, że w grudniu na konto męża wnioskodawczyni wpłynęła w sumie kwota w wysokości [...] zł, natomiast w styczniu 2016 r. wpłynęła łącznie kwota w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni dołączyła do wniosku podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 stycznia 2016 r. z którego wynika, że dochód męża wyniósł w tym okresie [...] zł. Z nadesłanych dokumentów wynika, że mąż wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą w postaci usług stolarskich. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia – na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. W sytuacji natomiast gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego dane zawarte w formularzu wniosku PPF były nie wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni. Z tego też względu zarządzeniem z dnia 3 lutego 2016 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podpisanie formularza w punkcie 15 oraz do nadesłania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Wnioskodawczyni wprawdzie nadesłała w dniu 2 marca 2016 r. podpisany formularz w którym zawarła dodatkowe wyjaśnienia oraz nadesłała dodatkowe dokumenty, jednakże wskazane informacje i nadesłane dokumenty nie dowiodły, że kwalifikuje się ona do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła wystarczająco i w sposób niebudzący wątpliwości swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Ponadto, dane zawarte w nadesłanym do Sądu w dniu 2 marca 2016 r. formularzu są sprzeczne z danymi zawartymi w nadesłanym do Sądu w styczniu 2016 r. wcześniej formularzu. Jak wynika z nadesłanego w dniu 20 stycznia 2016 r. formularza wnioskodawczyni uzyskuje wraz z mężem dochód w wysokości ok. [...] zł netto miesięcznie. Stałe opłaty miesięcznie wynoszą około [...] zł, w tym [...] zł za mieszkanie, plus rachunki za energię elektryczną, gaz, telefon, tv i internet. Mąż wnioskodawczyni opłaca raty leasingu wynoszące ok. [...] zł. Ww. podane informacje co do kosztów utrzymania stoją w sprzeczności z informacją udzieloną w nadesłanym w dniu 2 marca 2016 r. formularzu, w którym wnioskodawczyni podała, że mąż opłaca raty leasingu wynoszące ok. [...] zł, a koszty związane z utrzymaniem samochodu wynoszą poza ratą leasingową ok. [...] zł, w tym [...] zł to koszt zakupu paliwa i napraw. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła skąd wzięła się taka rozbieżność co do wysokości kwoty raty leasingowej w styczniu ok [...] zł, a w marcu ok. [...] zł. Po zsumowaniu wydatków ponoszonych przez wnioskodawczynię przy wysokości raty leasingowej [...] zł plus [...] zł tytułem opłat za mieszkanie i media plus [...] koszty utrzymania samochodu, co w sumie daje kwotę [...] zł wnioskodawczyni nie pozostają żadne środki finansowe na bieżące utrzymanie siebie oraz męża w tym zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, czy też inne niezbędne wydatki. Powyższa nieścisłość co do wysokości raty leasingowej podważa zatem wiarygodność przedstawionych przez wnioskodawczynię informacji wobec czego wniosek może budzić uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności zawartych w nim oświadczeń. Także przedstawione przez wnioskodawczynię wyciągi z konta bankowego męża budzą wątpliwości co do wysokości uzyskiwanego dochodu uzyskiwanego przez męża. Z podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 stycznia 2016 r. wynika, że dochód męża wnioskodawczyni wyniósł [...] zł. Natomiast z wyciągów bankowych z konta męża wnioskodawczyni wynika, iż na konto wpłynęła w grudniu w sumie kwota w wysokości [...] zł, a w styczniu 2016 r. wpłynęła łącznie na konto kwota w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła, czy ww. kwoty są wynagrodzeniem za usługi stolarskie, czy też kwotami związanymi z prowadzeniem przez męża działalność gospodarczej (np. zaliczka na zakup materiałów). Ponadto, wnioskodawczyni w nadesłanym w dniu 2 marca 2016 r. formularzu oświadczyła, że jej konto bankowe jest zajęte, jednak nie przedstawiła żadnego dokumentu z którego wynikałoby, że dokonano zajęcia jej konta bankowego, ani też na jakiej podstawie tego zajęcia dokonano. Podkreślić należy, że informacja ta nie zwalniała jednak wnioskodawczyni od nadesłania wyciągów z jej konta bankowego z dwóch ostatnich miesięcy. Wobec ww. informacji uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonywujący i niebudzący wątpliwości, iż zachodzą okoliczności do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wniosek wnioskodawczyni choć zawiera pewne dane odnośnie jej sytuacji finansowej i materialnej, to jednak nie jest wnioskiem spójnym i rzetelnym. Dane przedstawione w nadesłanym w styczniu 2016 r. formularzu nie korelują z danymi zawartymi w formularzu nadesłanym w marcu 2016 r. oraz z danymi wynikającymi z nadesłanych wyciągów bankowych. Przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie nie jest natomiast możliwe w sytuacji gdy przedstawiona przez stronę sytuacja materialna i finansowa jest niepełna i niewiarygodna. Jeszcze raz należy podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.