I SA/Wa 2313/13
PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-09
Skład orzekający: Dorota Apostolidis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której przysługuje prawo do emerytury (choć świadczenie jest zawieszone), a która posiada zgromadzone środki z tytułu tego świadczenia, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący posiada środki do życia i może zabezpieczyć kwotę niezbędną do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skoro skarżącemu przysługuje prawo do emerytury (nawet jeśli świadczenie jest zawieszone) i posiada zgromadzone środki, nie można uznać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
M. S. wniósł skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Następnie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały odrzucone, a zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek zostało oddalone przez NSA. M. S. złożył kolejny wniosek o przyznanie adwokata z urzędu, wskazując, że nie pobiera renty ani emerytury. Sąd, analizując informacje z ZUS, ustalił, że skarżącemu przysługuje prawo do emerytury, choć świadczenie jest zawieszone, a także posiada zgromadzone środki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata poprzez zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: odmówić prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 2013 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.
W dniu 2 grudnia 2014 r. M. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 572/14, oddalił zażalenie M. S. na ww. postanowienie.
Wnioskiem z dnia 2 grudnia 2014 r. M. S. wniósł o przyznanie mu adwokata z urzędu.
Zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2014 r. M. S. został wezwany do wskazania okoliczności, które uległy zmianie od daty wydania postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2014 r.
W dniu 8 stycznia 2015 r. M. S. złożył do akt formularz urzędowy PPF.
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 15 lutego 2015 r. M. S. wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 20 stycznia 2015 r. Skutkiem wniesionego sprzeciwu, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), postanowienie z dnia 20 stycznia 2015 r. utraciło moc i sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd potraktował wniosek M. S. jako wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 20 maja 2014 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wniosek o zmianę ww. postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżąca nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby jego zmianę.
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ppsa).
Przewidziana w przepisach instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca.
W złożonym w dniu 8 stycznia 2015 r. formularzu pomocy skarżący wskazał, że nie pobiera renty ani emerytury, albowiem mu nie przysługują. Należy zatem wskazać, że również w złożonym uprzednio, tj. w dniu 4 kwietnia 2014 r., wniosku skarżący powoływał się na tę okoliczność. Tymczasem z załączonej do akt administracyjnych sprawy informacji otrzymanej od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z dnia [...] października 2012 r., wynika, że M. S. przysługuje renta, której nie pobiera (świadczenie zawieszone), a kwota zgromadzonego świadczenia za okres od [...] października 1998 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r. wynosi [...] zł brutto. Należy zatem wskazać, że zawieszenie świadczenia wynikające z art. 103-103 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie może być utożsamiane z brakiem ustalenia takiego prawa. Zgodnie bowiem z art. 27-28 ww. ustawy M. S. przysługuje prawo do emerytury jako osobie urodzonej przed 31 grudnia 1947 r. Wystarczającym zatem byłoby złożenie wniosku o przyznanie tego świadczenia. Ponadto skarżący może wystąpić o wypłatę zgromadzonych środków zapewniając tym samym kwotę niezbędną do ustanowienia pełnomocnika zawodowego. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że ww. w jego ocenie ustalona renta jest świadczeniem nienależnym należy wskazać, że w niniejszym postępowaniu ocena zasadności przyznanego świadczenia, czy jego wysokości nie jest rozpoznawana, a ponadto nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący jest osobą, która posiada środki do życia i może zabezpieczyć kwotę niezbędną do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a także, iż nie doszło do zmiany okoliczności skutkującej zmianą postanowienia z dnia 20 maja 2014 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 165 § 1 w zw. z art. 246 § 1 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło