I SA/Wa 2313/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie rozstrzygniętej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2015 r. sygn. I SA/Wa 2313/13 oddalającym skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, skarżący wnioskiem z dnia z dnia 31 sierpnia 2015 r. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek powyższy rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt. I SA/Wa 2313/13. Rozstrzygnięcie powyższe zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 25 września 2015 r. W dniu 2 października 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo stanowiące sprzeciw M. S. od przedmiotowego postanowienia z dnia 4 września 2015 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jedyny posiadany przez wnioskodawcę majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest bez środków do życia oraz że nie przysługuje mu emerytura, renta, ani zasiłek dla bezrobotnych. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Wnosząc sprzeciw wnioskodawca ponownie wskazał, że nie posiada żadnego dochodu wyraził również swoją wątpliwość do kompetencji referendarza sądowego w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie należy z urzędu uwzględnić, że skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w sprawie, w której jego wniosek o prawo pomocy podlegał już rozpatrzeniu. Postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. sygn. I OZ 445/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2015 r., sygn. I SA/Wa 2313/13, którym Sąd I instancji odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze, przyjąć należało, że znajdująca w niniejszej sprawie zastosowanie norma art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna być uzupełniona o zasadę wynikającą z art. 165 p.p.s.a., który stwierdza, że do zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może dojść wyłącznie w przypadku, gdy doszło w sprawie do zmiany okoliczności. Uwzględnić w sprawie należy, że podstawą faktyczną w odniesieniu, do której Sąd przyjął, że skarżący nie jest uprawniony do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, były ustalenia wskazujące, że deklarowany przez skarżącego brak środków do życia nie znajduje pokrycia w rzeczywistości, albowiem wnioskodawcy została przyznana renta z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...] października 1998 r. i świadczenia tego skarżący nie pobiera. Z akt sprawy wynikało, że kwota zgromadzonego świadczenia za okres od dnia [...] października 1998 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r. wynosiła [...] zł. Z powyższego wynikało – zdaniem Sądu, że skarżący jest w stanie wygospodarować kwotę niezbędną do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stanowisko wyrażone w powyższym orzeczeniu w zakresie, w jakim wiążąco rozstrzyga o sytuacji materialnej, w jakiej ma znajdować się skarżący, wywiera bezpośredni wpływ na treść przyjmowanej w niniejszej sprawie oceny zasadności zwrócenia się przez stronę z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy). Jest to spowodowane uznaniem, że skarżący w nowym wniosku nie wykazał, by jego sytuacja finansowa uległa jakiejkolwiek zmianie. W dalszym ciągu skarżący uważa się za osobę bez środków do życia, z uzasadnienia wniosku nie wynika również, by uległa zmianie sytuacja faktyczna łączona z pulą należących do strony środków pochodzących z przyznanych lecz niepobieranych świadczeń rentowych. Należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z 20 stycznia 2015 r. sygn. I OZ 12/15 przyjął, że dobrowolne niepobieranie przez skarżącego świadczenia rentowego jest jego świadomym wyborem, który bezpośrednio rzutuje jednak na jego sytuację finansową. Odmienne wnioski, jakie skarżący wysuwa w odniesieniu do swojej sytuacji materialnej w oparciu o własne stanowisko dotyczące (nie)przysługującego mu świadczenia rentowego z ZUS nie mogą prowadzić do merytorycznej oceny kolejnego wniosku o prawo pomocy, albowiem wcześniej przyjęta przez Sąd ocena osoby skarżącego jako podmiotu, który może samodzielnie regulować wydatki związane z toczącym się postępowaniem sądowym jest wiążąca, i jakiekolwiek rozważania we wskazanym zakresie – w sytuacji, gdy nie doszło do zmiany okoliczności – miałyby charakter polemiki z prawomocnym rozstrzygnięciem Sądu i motywami, na których Sąd się oparł przy rozstrzyganiu. Jednocześnie, ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku wnioskodawcy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu, umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, a wniosek rozpoznano w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Stosownie do treści art. 249 a P.p.s.a. dodanego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658) zwanej dalej "ustawą o zmianie" jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.