I SA/Wa 2325/10
WyrokWSA w Warszawie2011-11-08
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Iwona Kosińska, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej na wypoczynek letni, mimo braku pełnego materiału dowodowego dotyczącego rozliczenia poprzednich świadczeń?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80 kpa) oraz wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 kpa). Organ odwoławczy nie zbadał dostatecznie zarzutów skarżącego dotyczących rozliczenia poprzednich świadczeń, a brakujące dokumenty uniemożliwiły weryfikację ustaleń organu I instancji.Stan faktyczny
R. S. wystąpił o pomoc finansową na wypoczynek letni dla dzieci. Prezydent odmówił przyznania pomocy, wskazując na brak rozliczenia poprzednich świadczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że przedstawiał dokumenty potwierdzające wydatki, a braki w aktach administracyjnych uniemożliwiły organom ocenę jego sytuacji. Sąd uchylił decyzję SKO z powodu naruszeń proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza, że nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2011 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej na wypoczynek letni 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K. N., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę [...] złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę [...] złotych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], odmawiającą przyznania pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej na [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że R. S. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] o sfinansowanie [...]. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. odmówił R. S. przyznania wnioskowanej pomocy. Organ wskazał, że w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego pracownik socjalny zaproponował [...] dla dzieci R. S. [...], jednak przedstawiona oferta nie spotkała się z zainteresowaniem strony. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną K. oraz dziećmi: [...]. Głównymi problemami rodziny jest niepełnosprawność R. S. oraz [..] jego żony. Dochód rodziny w maju 2010 r. wynosił [...] zł, dochód na osobę wynosił [...] zł. Rodzina korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej nieprzerwanie od grudnia 2003 r. i praktycznie pozostaje na utrzymaniu pomocy społecznej - od stycznia 2010 r. do czerwca 2010 r. średnia wysokość pomocy finansowej dla rodziny wyniosła [...] zł miesięcznie. Przy czym strona systematycznie, co roku zwracała się o pomoc finansową w opłaceniu [...] i do tej pory pomoc tę otrzymywała. Jednakże od 2007 r., kiedy po raz pierwszy udzielono pomocy na [...], strona nie przedstawiła nigdy żadnej faktury lub rachunku potwierdzających wydatkowanie przyznanej pomocy zgodnie z jej przeznaczeniem. Organ podkreślił także, że w ramach pomocy aktywizacji zawodowej zaproponował K. S. szereg form takiej aktywizacji, jednak z żadnej z tych propozycji nie skorzystała.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem R. S. złożył odwołanie. W jego uzasadnieniu podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, a jego żona nie pracuje i jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako poszukująca pracy bez prawa do zasiłku. Ze względu na stan zdrowia dzieci wystąpił o [...], ponieważ z powodu chorób nie mogą [...], a poza tym nie chcą jechać na [...]. Odwołujący się wyjaśnił, że składając wniosek w czerwcu o pomoc finansową chciał [...] jak rok wcześniej. Nie przedstawił kosztorysu [...], ponieważ przedstawiony rok wcześniej kosztorys pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej uznali za niepotrzebny. Jednocześnie podał, że jego żona wywiązywała się z kontraktu socjalnego, lecz gdy była chora lub chore były dzieci nie mogła uczęszczać do Klubu Pracy i wówczas przedstawiała zwolnienie lekarskie. Ponadto żona opiekuje się również nim, ponieważ jest on osobą chorą. Jednocześnie R. S. podkreślił, że wyjazd dla dzieci w związku z ich stanem zdrowia nie jest wyłącznie [...] a przede wszystkim zdrowotnym, dzięki któremu będą czuły się lepiej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362) reguluje zadania w zakresie pomocy społecznej oraz rodzaje świadczeń udzielanych przez pomoc społeczną. Organ powołał treść art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i wyjaśnił, że na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie ustalono, że R. S. w miesiącu lipcu 2010 r. wystąpił o przyznanie pomocy w miesiącach lipcu i sierpniu 2010 r. na zakup [...] (koszt [...] zł), zakup [...] w kwocie [...] zł dla syna na [...] dla trojga dzieci. W odpowiedzi na wniosek strony Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. przyznał zasiłek okresowy od lipca do sierpnia 2010 r. w wysokości [...] zł miesięcznie z przeznaczeniem: [...] zł na zakup [...], [...] zł na zakup [...], [..] zł na zakup [...], [...] zł na koszty [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., organ przyznał także zasiłek celowy w miesiącu sierpniu z przeznaczeniem na zakup [...] dla córki [...] w wysokości [...] zł, natomiast kolejną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. przyznał zasiłek celowy w miesiącu sierpniu 2010 r. z przeznaczeniem na: zakup [...] w wysokości [...] zł, [...] w wysokości [...] zł, zakup [...] w wysokości [...] zł, [...] w wysokości [...] zł. Ponadto na mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. strona uzyskuje zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie. Zatem biorąc pod uwagę zakres żądań strony oraz wysokość przyznanych jej świadczeń zasadnym jest w ocenie organu odwoławczego twierdzenie, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z uczynieniem z pomocy społecznej stałego źródła dochodów. Natomiast pomoc społeczna ma za zadanie udzielenie wsparcia w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb oraz podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Celem pomocy społecznej jest bowiem jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Taką też funkcję spełnia zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Zasiłek celowy ma jedynie charakter pomocy doraźnej ukierunkowanej na konkretny cel bytowy, natomiast brak współpracy strony w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
W ocenie Kolegium rozstrzygnięcie organu I instancji odmawiające przyznania pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej na [...] jest zasadne biorąc pod uwagę, że skarżący korzystając systematycznie z tej formy pomocy od 2007 r. do tej pory nie rozliczył się z wydatków przyznanych mu na ten cel.
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2010 r.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. S. kwestionując jej prawidłowość. W obszernym uzasadnieniu skargi opisał swoją trudną sytuację materialną i problemy zdrowotne oraz wskazał na swoje działania poczynione od 2007 r. przed organem w sprawie przyznania pomocy na [...] i rozliczenia uzyskanej pomocy.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. pełnomocnik z urzędu skarżącego poparł skargę i wniósł o zakreślenie miesięcznego terminu na złożenie kopii faktur oraz paragonów potwierdzonych za zgodność z oryginałem bądź oryginałów dotyczących wywiązania się skarżącego z obowiązku rozliczenia poprzednich [...]. Powyższy wniosek Sąd uwzględnił i postanowił odroczyć rozprawę, przy czym zobowiązał pełnomocnika skarżącego do nadesłania w terminie jednego miesiąca wskazanych przez niego dokumentów. W wykonaniu postanowienia Sądu z dnia 12 lipca 2011 r. przy piśmie z dnia 9 sierpnia 2011 r. strona przesłała poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię paragonów oraz faktur, które dokumentują zdaniem pełnomocnika wydatki skarżącego i jego rodziny na [...]. Dodatkowo pełnomocnik załączył kserokopię [...], które rodzina S. zgromadziła podczas powyższych [...]. Wyjaśnił, że dokumenty te wraz z [...] były każdorazowo okazywane pracownikom Ośrodka Pomocy Społecznej i nigdy nie zostały przez nich zakwestionowane. Ponadto strona przedstawiła część dokumentów, znajdujących się w aktach Ośrodka Pomocy Społecznej w W., potwierdzających w jej ocenie wydatki skarżącego na [...] oraz fakt ich rozliczenia. Powyższe czyni, w ocenie skarżącego, niezrozumiałym twierdzenia zarówno organu I, jak i II instancji, że skarżący nigdy nie rozliczył się z otrzymanych pieniędzy. Jednocześnie strona podkreśliła, że R. S. podczas przeglądania swoich akt w Ośrodku Pomocy Społecznej ustalił istotne braki w dokumentacji, którą przekazał temu organowi. W jego ocenie brakuje części dokumentów potwierdzających jego wydatki wakacyjne w latach 2007-2009.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.
Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. z 2009 r. Dz. U. Nr 175, poz. 1362, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być wnioskodawcy przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Zwrócić jednak należy uwagę, że w przywołanej ustawie ustawodawca ustanowił obowiązek współdziałania osoby wnioskującej o przyznanie jej pomocy ze środków publicznych w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w której się znalazła. Powyższy obowiązek został przez ustawodawcę wyrażony wprost w przepisie art. 4 ustawy o pomocy społecznej, wedle którego każda osoba ma obowiązek pełnego wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej, a jeżeli nie wykonuje takiego obowiązku, nie występuje podstawowa przesłanka udzielenia takiej osobie pomocy ze środków publicznych. Jednym z podstawowych celów określonych w ustawie o pomocy społecznej jest zatem aktywizacja świadczeniobiorców. Dlatego właśnie zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 i 2 powołanej ustawy w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego. Ponadto brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
Mając na względzie powyższe uregulowania prawne Sąd orzekający wziął pod uwagę fakt, że jak wynika z treści decyzji organu I instancji, organ ten odwołując się do art. 11 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej uznał, że skarżący od 2007 r., mimo takiego obowiązku oraz stosownych wezwań, "nie przedstawił nigdy żadnej imiennej faktury lub rachunku potwierdzających wydatkowanie przyznanej kwoty zgodnie z jej przeznaczeniem", co świadczy w ocenie organu I instancji o braku współdziałania skarżącego z Ośrodkiem Pomocy Społecznej oraz budzi "podejrzenia, że pomoc ta została wykorzystana niezgodnie z jej przeznaczeniem" i przepis art. 11 ust. 1 i 2 powołanej ustawy uczynił podstawą orzekania w rozpatrywanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy twierdzeniom tym w całości zaprzeczył skarżący w złożonym odwołaniu (str. 1474 akt adm.). Wyjaśnił, że odpowiednie dokumenty ([...], a także faktury i rachunki) przekazywał pracownikowi socjalnemu podczas wywiadu środowiskowego, który nie zgłaszał wówczas żadnych zastrzeżeń. Mimo tych wyjaśnień organ odwoławczy nie ustalił, czy twierdzenia skarżącego znajdują potwierdzenie w rzeczywistości. Organ w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie wezwał skarżącego do przedstawienia dokumentów, o których pisał w odwołaniu. Umknął również uwadze organu odwoławczego fakt, że nie dysponuje pełnymi aktami administracyjnymi sprawy, ponieważ organ I instancji nadesłał jedynie dokumenty od numeru 1414 do numeru 1476 (dotyczące okresu od 30 czerwca 2010 r. do 30 sierpnia 2010 r.), uznając że dokumenty od numeru 1477 do 1501 nie należą do tej sprawy. Organ I instancji nie wyjaśnił jednak, dlaczego w aktach sprawy brak jest dokumentów od numeru 1 do numeru 1414, które prawdopodobnie przynajmniej w części obejmowały m.in. okres od 2007 r. do 2010 r., a zatem okres, co do którego w uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazywał, że skarżący nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku rozliczenia pobranej pomocy społecznej na [...], mimo kierowania przez organ do niego stosownych wezwań. W ocenie Sądu brak tych dokumentów powoduje, że nie sposób ustalić, czy prawidłowe są ustalenia organu I instancji dotyczące zarówno braku przedstawienia jakichkolwiek dokumentów przez skarżącego, jak i twierdzenia, że organ wielokrotnie wzywał skarżącego do ich dostarczenia. Skoro organ I instancji odwoływał się na poparcie swoich twierdzeń do konkretnych dokumentów, to winny one bezwzględnie znaleźć się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy. W innym wypadku ani organ odwoławczy, ani Sąd nie może dokonać weryfikacji prawidłowości ustaleń organu I instancji co istotnych w sprawie okoliczności dotyczących stanu faktycznego. W tej sytuacji twierdzenia organu I instancji uznać trzeba za całkowicie dowolne, ponieważ nie znajdujące oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Ocenę tę potwierdza fakt, że na żądanie Sądu pełnomocnik skarżącego nadesłał w dniu 9 sierpnia 2011 r. poświadczone za zgodność z oryginałem kopie paragonów oraz faktur, które dokumentują [...] skarżącego i jego rodziny na [...]. Dodatkowo do akt sądowych pełnomocnik załączył kserokopie [...], które rodzina skarżącego zgromadziła podczas powyższych [...]. Ponadto strona skarżąca oświadczyła, że przedstawia Sądowi część dokumentów, które znajdują się w aktach administracyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w W. potwierdzających jej wydatki na [...] (pismo skarżącego z dnia 25 lipca 2011 r. skierowane do Ośrodka Pomocy Społecznej, k-73 akt sąd.). Sąd stwierdził, że dokumentów tych nie ma w aktach administracyjnych przesłanych Sądowi przez organ II instancji, a zatem nie były one znane również organowi odwoławczemu rozpatrującemu ponownie niniejszą sprawę, mimo że skarżący powoływał się na nie w złożonym odwołaniu. Umknęło zatem w całości uwadze organu odwoławczego, że postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone, dopóki organ nie ustali, czy stan faktyczny przewidziany w danej normie prawnej wystąpił czy też nie. Umożliwia to bowiem zarówno kontrolę legalności decyzji przez organ II instancji, a także przez Sąd oraz pozwala na ochronę interesu prawnego strony skarżącej. Jak zaś wynika z akt sprawy, błędu tego nie zweryfikował kontrolujący decyzję pierwszoinstancyjną organ odwoławczy, bowiem bez zbadania tej kwestii utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie.
Z nadesłanych do Sądu akt sprawy oraz kserokopii dokumentów nadesłanych Sądowi przez pełnomocnika skarżącego jednoznacznie wynika, że w tej kwestii istotnej dla oceny prawidłowości wydania kwestionowanej decyzji, która odwołuje się bezpośrednio do treści art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zachodzą poważne wątpliwości, które nie zostały w ogóle wyjaśnione w toku postępowania odwoławczego. Brak także dowodów na to, że organ odwoławczy prowadził w tym kierunku dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Tym samym z akt sprawy wynika, że kwestia ta nie została dostatecznie zbadana przez organ odwoławczy przed podjęciem rozstrzygnięcia, mimo postawionych w odwołaniu zarzutów. Zdaniem Sądu orzekającego wyjaśnienie podniesionej wątpliwości było natomiast elementem niezbędnym do dokonania przez organ II instancji oceny zasadności postawionych w odwołaniu zarzutów, prawidłowości przeprowadzenia kwestionowanego postępowania, a w szczególności prawidłowości powołania się przez organ I instancji na dyspozycję art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej oraz ponownego rozpatrzenia sprawy. W ocenie Sądu oznacza to, że organ odwoławczy naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymując w mocy decyzję organu I instancji bez prawidłowego zbadania nie tylko jej prawidłowości ale również prawidłowego ponownego rozpatrzenia w całości przedstawionej sprawy a także wnikliwego rozpatrzenia zarzutów zawartych w złożonym przez skarżącego odwołaniu. Czyniąc w ten sposób organ odwoławczy naruszyły, zdaniem Sądu, także przepisy postępowania, a w szczególności art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 i art. 80 kpa nakładający na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zaniedbanie przez organ odwoławczy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niedostateczne ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, mimo postawionych w odwołaniu w tym zakresie zarzutów skarżącego, uniemożliwia dokonanie prawidłowej subsumcji powołanej normy prawa materialnego do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i czyni decyzję organu II instancji co najmniej przedwczesną, jako opartą na niepełnym materiale dowodowym.
Ponadto w ocenie Sądu orzekającego organ odwoławczy naruszył przepisy art. 107 § 3 kpa. Mimo, że uzasadnienie decyzji organu II instancji zajmuje 1,5 strony, to w większości zawiera ono jedynie przytoczenie obowiązujących przepisów prawa oraz orzecznictwa dotyczącego roli, zadań i znaczenia pomocy społecznej ze szczególnym uwzględnieniem możliwość uzyskania przez beneficjentów pomocy Państwa w formie zasiłku celowego. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Merytoryczną ocenę sprawy organ odwoławczy zawarł w dwóch końcowych zdaniach uzasadnienia zaskarżonej decyzji (zawartych na stronie 3 decyzji). Takie uzasadnienie niewątpliwie nie spełnia podanych wymogów. Uznać je należy za co najmniej bardzo lakoniczne, ogólnikowe i nie znajdujące oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym.
Podsumowując Sąd stanął na stanowisku, że z powołanych powyżej powodów zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę przedstawione powyżej stanowisko Sądu, organ ponownie rozpatrzy niniejszą sprawę. W dodatkowym postępowaniu dowodowym uzupełni brakujący materiał dowodowy, o którym mowa w niniejszym wyroku i przeanalizuje całość dostępnych dokumentów, ewentualnie przeprowadzi inne dowody, które pozwolą m.in. na właściwą ocenę zasadności zarzutów zawartych w złożonym odwołaniu. Ponadto po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy dokona na podstawie materiałów dowodowych analizy, która pozwoli na jednoznaczną odpowiedź na pytanie, czy w rozpatrywanej sprawie uzasadnione jest twierdzenie organu I instancji, że postępowaniu skarżącego można obiektywnie, zasadnie i skutecznie postawić którykolwiek z zarzutów określonych w art. 11 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, na który to przepis powołał się organ I instancji, jako merytoryczną podstawę swojego rozstrzygnięcia. Czyniąc powyższe organ II instancji będzie miał na uwadze fakt, że w myśl art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Art. 80 kpa nakazuje natomiast organom dokonywanie oceny co do udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego. Nadto organ odwoławczy zwróci uwagę, że rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że spełnienie warunków do otrzymania zasiłku celowego nie obliguje organu do jego przyznania, jednakże odmowa udzielenia świadczenia wymaga uzasadnienia, w tym powołania się na interes społeczny bądź brak możliwości organu. Na organie administracji rozpoznającym sprawę o zasiłek celowy ciąży bowiem obowiązek szczególnej dbałości o dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz staranne wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej w sprawie decyzji. Organ będzie miał również na względzie, że pomoc przyznawana na gruncie ustawy o pomocy społecznej - bez względu na jej rodzaj - ma charakter jedynie przejściowy i zakłada wykształcenie odpowiednich podstaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących. W tej sytuacji po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji w zgodzie z treścią art. 107 § 3 kpa przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu ponownie wydanego rozstrzygnięcia, które odzwierciedli rację decyzyjną i wyjaśni tok rozumowania organu, który prowadzi do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Ponadto w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskaże również fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom ewentualnie odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło