I SA/Wa 2327/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2327/11 oddalił skargę T. T. W dniu 20 września 2011 r. (data prezentaty) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. W oświadczeniu tym skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz z synem. Posiada dom o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz działkę [...] m2. Na dochody jego gospodarstwa domowego składają się jego dochód z pracy [...] zł oraz dochód żony [...] zł. Powyższy wniosek rozpoznany został, wydanym przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2327/10, odmawiającym przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 22 października 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł, że jego gospodarstwo domowe osiąga dochód [...] zł brutto. Syn jest osobą bezrobotną. Podkreślił, że dochody ledwo wystarczają na utrzymanie gospodarstwa domowego, a zatem dochód netto to kwota [...] zł jest on ponadto pomniejszony o kwotę [...] zł z tytułu konieczności uregulowania stałych świadczeń, w tym dojazdu do pracy ([...] zł miesięcznie). Dochód po przeliczeniu na jednego członka rodziny wynosi zatem [...] zł i nie przekracza wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej. Dodał, że kierując wniosek o przyznanie prawa pomocy był przekonany, iż w przypadku uznania że jest on niewystarczający do oceny rzeczywistego stanu majątkowego Sąd dokona stosownego wezwania. Podniósł, że przez znaczny okres był bezrobotny, a aktualnie jest zatrudniony na umowę o pracę do dnia [...] września 2012 r. Także jego syn jest bezrobotny i nie posiada prawa do zasiłku. Skarżący podniósł, że proponowane mu ceny usług prawniczych wahały się w graniach [...] zł, zatem wydatkowanie takiej kwoty stanowiłoby uszczerbek dla utrzymania jego i rodziny. Do wniosku skarżący dołączył, dokumenty potwierdzające, że w okresie od dnia [...] kwietnia 2010 r. do dnia [...] czerwca 2011 r. był osobą bezrobotną oraz otrzymywał zasiłek za okres od dnia [...] kwietnia 2010 r. do dnia [...] października 2010 r., w kwocie [...] zł; za okres od dnia [...] marca 2011 do dnia [...] marca 2011 r. w kwocie [...] zł, zaświadczenie o wysokości swoich zarobków w kwocie netto [...]zł, zaświadczenie o wysokości zarobków żony w wysokości [...]; zaświadczenie o zarejestrowaniu syna jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku Dołączył również rachunki za gaz w wysokości [...]zł i [...]zł, wodę [...]zł, wywóz nieczystości [...]zł, prąd [...]zł (płatne do dnia [...] października 2011 r.) i [...]zł (płatne do [...] grudnia 2011) oraz rachunek za usługi telefoniczne [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1-3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 powołanej ustawy warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez tą osobę, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie zaś takiej osobie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy). W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu T. T. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. Posiada majątek w postaci: domu o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz działkę [...] m2. Skarżący ujawnił, że źródłem utrzymania rodziny jest dochód, na który składa się: wynagrodzenie za pracę jego i żony w wysokości [...]zł, natomiast pełnoletni syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W urzędowym formularzu skarżący oświadczył, że nie posiada ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] euro, ani zasobów pieniężnych, a także nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Sąd zwraca uwagę, że instytucja prawa pomocy przewidziana w przepisach prawa stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast Sąd uznał, że w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochód trzyosobowego gospodarstwa skarżącego wynosi ponad [...] zł (netto) – jak sam wskazał we wniosku. Ponadto posiada on także znaczny majątek, tj. dom oraz nieruchomość. Według oświadczenia wnioskodawcy na jedną osobę w rodzinie, po odliczeniu kosztów opłat stałych, do których zaliczył, gaz prąd, wywóz nieczystości stałych oraz rachunek telefoniczny, przypada kwota [...] zł. W tej sytuacji Sąd uznał, że wnioskodawca może ponieść koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika. Uzyskuje on bowiem wraz z żoną stały dochód, z tytułu wykonywanej pracy. Skarżący może zatem zadysponować posiadanymi środkami pieniężnymi oraz posiadanym majątkiem w taki sposób, aby uzyskać środki na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika, a wskazane okoliczności nie pozwalają uznać wnioskodawcy za osobę, znajdującą się w stanie ubóstwa, której grozi ryzyko poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny - w razie poniesienia ww. wydatku, w związku z toczącym się postępowaniem sądowym (246 § 1 pkt 2 ppsa). Wskazane przez skarżącego okoliczności, iż pozostawał on osobą bezrobotną z pewnością miały wpływ na jego sytuację materialną, jednakże Sąd rozpoznając wniosek bierze pod uwagę aktualną sytuację majątkową skarżącego, który jest obecnie zatrudniony do września 2012 r. i do tego czasu będzie zatem dysponował dochodem z tytułu wykonywanej pracy. Także wskazane przez skarżącego trudności z wynajęciem profesjonalnego pełnomocnika nie mogą zostać uwzględnione, bowiem przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd władny jest badać jedynie sytuację majątkową osoby, tj. czy jest ona w stanie ponieść wydatki związane z toczącym się procesem, a nie ewentualne trudności wnioskodawcy związane z wynajęciem profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.