I SA/Wa 2329/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania M. Z. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku stałego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2011 r. M. Z. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] o przyznanie zasiłku stałego, na raty w wysokości [...] ([...]) złotych. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzja z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] Prezydent W. odmówił M. Z. pomocy pieniężnej w formie zasiłku stałego. W uzasadnieniu podniósł, że w czasie przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2011 r. wywiadu środowiskowego, wnioskodawczyni poinformowała pracownika socjalnego, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo, nie otrzymuje świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz, że orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do [...] czerwca 2011 r. Aktualnie utrzymuje się z pożyczki bankowej zaciągniętej w lutym 2011 r. w wysokości [...] złotych. Prezydent wskazał ponadto na przepis art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Powołał się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2008 r., w którym Sąd wyraził pogląd, że kwoty pożyczek, kredytów, wydatkowanych na podstawowe utrzymanie stanowią dochód podlegający wliczeniu do dochodu. Wskazał ponadto na przepis art. 8 ust. 1 pkt 1 oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie organ podniósł, że miesięczny dochód wnioskodawczyni wynosi [...] zł, co stanowi o braku podstaw do przyznania pomocy w formie zasiłku stałego. Od decyzji powyższej pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. M. . złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wskazując, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i znacznie pogarsza jej stan zdrowia. Wskazał ponadto, że od maja 2008 r. skazana jest na łaskę życzliwych osób, nie ma własnego mieszkania i stałego zameldowania. Nie może pracować z powodu choroby i z tego powodu zwróciła się o pomoc do OPS [...]. Poza tym wyjaśniła, że zaciągnięta przez nią pożyczka z banku przeznaczona była na wyjazd do [...] w celu załatwienia formalności związanych z uzyskaniem renty, i nie utrzymuje się z niej. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2011 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ pierwszej instancji zasadnie odmówił M. Z. przyznania pomocy w formie zasiłku stałego. Podniósł przy tym, że wnioskodawczyni nie znajduje się w wieku uniemożliwiającym podjęcie pracy zarobkowej oraz, że nie ma orzeczonej niepełnosprawności powodującej całkowitą niezdolność do pracy, a ponadto jej dochód przewyższa kryterium dochodowe, od którego uzależnione jest przyznanie pomocy w tej formie. Jednocześnie Kolegium powołało się na przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Przywołał również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. I OSK 700/06, w którym Sąd stwierdził, iż katalog odliczeń jak i katalog pomniejszeń nie obejmują kwot uzyskanych z tytułu pożyczki. Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu, pismem z dnia [...] listopada 2011 r. M. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W Skardze podniosła, że została zlekceważona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, bowiem nie została wezwana do osobistego stawienia się w organie. Poinformowała jednocześnie, że w dniu [...] października 2011 r. zostało jej wydane orzeczenie o niezdolności do pracy, i że stan jej zdrowia znacznie się pogorszył. Wyraziła ponadto swoje rozgoryczenie pracą organów administracji publicznej wskazując, że rozmowy jakie były z nią prowadzone były "podstępne i miały na celu nie udzielenie jej żadnej pomocy". Wyjaśniła również, że zaciągnięta przez nią pożyczka bankowa przeznaczona była na "na pobyt w W. dla starań na miejscu w [...] =ZUS aby uzyskać rentę inwalidzką". Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz wskazało, że w treści zaskarżonej decyzji wyjaśniło stronie podstawę prawną oraz motywy odmowy przyznania zasiłku stałego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie zaś pod kątem ich zgodności z zasadami współżycia społecznego czy też słuszności. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też w inny sposób nie naruszyły przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Rozpoznając skargę Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących jej uwzględnieniem. Materialnoprawne przesłanki warunkujące przyznanie skarżącej zasiłku stałego określone są w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r. nr 115, poz. 728 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w związku z § 1 pkt 1 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950 ze zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego tej osoby wynoszącego [...] zł. Z uwagi na treść zarzutów skarżącej, koncentrujących się na twierdzeniu , że nie utrzymuje się ona z zaciągniętej przez siebie pożyczki , o której mowa w decyzjach należy wyjaśnić znaczenie pojęć "kryterium dochodowe" oraz "dochód" używanych na gruncie ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 3 cyt. ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z kolei stosownie do art. 8 ust. 4 cyt. ustawy do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007r. Wśród enumeratywnie wymienionych w art. 8 ust. 3 i 4 w/w ustawy świadczeń, które nie podlegają zaliczeniu na poczet dochodu nie ma zasiłku rodzinnego, pielęgnacyjnego ani chorobowego. Także pożyczka udzielona skarżącej przez bank w listopadzie 2011r., w kwocie [...] zł musi być uznana za dochód. Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela pogląd zaprezentowany w wyroku z dnia 8 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 700/06, LEX nr 320923, w którym Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, że katalog obciążeń pomniejszających dochód jak i katalog przychodów odliczonych od dochodu są na gruncie ustawy o pomocy społecznej zamknięte. Zarówno katalog odliczeń jak i katalog pomniejszeń nie obejmują kwot uzyskanych z tytułu pożyczki. W żadnym przepisie ustawy nie postanowiono, iż kwota pożyczki nie podlega zaliczeniu do dochodu, bądź, że kwota ta podlega odliczeniu od dochodu. Jednakże pomoc społeczna jest instytucją publiczną mającą na celu zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, które nie dysponują środkami finansowymi na poziomie ustalonego kryterium dochodowego – w dacie ubiegania się o pomoc. Z tej przyczyny nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskiwania tych środków, albowiem pożyczka, podobnie jak kredyt, jest przychodem mogącym stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania kwotą pożyczki (kredytu). Dlatego też nawet kwoty pożyczek i kredytów, wydatkowanych na podstawowe utrzymanie stanowią z punktu widzenia ustawy o pomocy społecznej dochód podlegający wliczeniu do dochodu. Dochód skarżącej, po rozliczeniu wskazanej wyżej pożyczki na [...] miesięcy poczynając od lutego 2011r. stosownie do regulacji art. 8 ust.11 ustawy o pomocy społecznej, wyniósł zatem kwotę [...] zł i przekroczył znacznie ustalone kryterium dochodowe zakreślone kwotą [...] zł dla osoby samotnie gospodarującej . Także pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na akceptację. Ewentualne osobiste wyjaśnienia skarżącej, które planowała przedstawić organowi pozostają bez wpływu na prawidłowość dokonanego przez ten organ rozstrzygnięcia, podobnie jak przedstawiona sądowi argumentacja, że pożyczka została wydatkowana na inne cele niż jej bieżące utrzymanie. Orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS przesądzające o całkowitej niezdolności skarżącej do pracy do dnia [...].10.2012r. zapadłe w dniu [...].10.2011r. także nie determinuje uwzględnienia skargi. Decyzja o przyznaniu zasiłku stałego nie jest bowiem decyzją uznaniową. Warunkiem uzyskana tego świadczenia jest kumulatywne spełnienie przesłanki pełnoletniości osoby ubiegającej się, jej niezdolności do pracy oraz uzyskiwania dochodu, który nie przekracza wymienionego wyżej kryterium dochodowego. Mając na uwadze, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.