I SA/Wa 233/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku G. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości postanawia odmówić przyznania spółce G. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. spółka G. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S., reprezentowana przez adw. M. D., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości położonej w W., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną gminną ul. [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...]. Do skargi załączony został sporządzony na urzędowym formularzu wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (PPPr). Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt. I SA/Wa 233/12. W dniu [...] czerwca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw G. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. od ww. postanowienia z dnia 17 maja 2012 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik skarżącej podniósł, że mimo, iż spółka prowadzi szeroką działalność gospodarczą i handlową nie jest w stanie samodzielnie uiścić kosztów sądowych, gdyż aktualnie nie uzyskuje prawie żadnych dochodów. Głównie prowadzi działalność developerską, która przynosi aktualnie spółce straty, a pozostałe formy mają znaczenie poboczne i nie przynoszą dochodów. W załączonym do skargi z dnia [...] stycznia 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu (PPPr), wniosku o przyznanie prawa pomocy, podniesiono, że skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie z uwagi na brak jakichkolwiek środków, które pozwoliłyby jej na ich uiszczenie. Zaznaczono, że w ostatnim roku obrotowym spółka wykazała stratę w wysokości [...] zł, ponadto nie posiada jakichkolwiek środków finansowych na posiadanych rachunkach finansowych. W oświadczeniu podano także, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych szacowana jest na [...] zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) wynosi [...] zł, zaś w bilansie za ubiegły rok wykazano stratę w wysokości [...] zł. Na wskazanych rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku nie zgromadzono żadnych środków. Następnie w wykonaniu wezwania do nadesłania dodatkowych dokumentów pełnomocnik spółki przesłał do Sądu zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym [...] i [...] oraz wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego w Banku [...] S.A. ze stanem [...] zł. W zeznaniu CIT-8 za [...] r. wykazano stratę w wysokości [...] zł, również w zeznaniu CIT-8 za [...] r. wykazano stratę w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd musi rozważać z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej strony interes strony w dochodzeniu swoich praw przed sądem, i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Zaakcentować jednocześnie należy, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Skoro udzielanie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa, to sprowadzać się powinno tylko do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Taka zaś sytuacja w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie występuje. Nie można zgodzić się z argumentem strony, że pomimo szerokiej działalności gospodarczej i handlowej nie jest ona w stanie samodzielnie uiścić kosztów sądowych, gdyż w chwili obecnej z głównej działalności developerskiej spółka ponosi straty, nie uzyskując prawie żadnych dochodów. Wskazać należy, że koszty te w chwili obecnej obejmują wyłącznie wpis od skargi w kwocie 200 zł. Wprawdzie wskaźniki bilansowe nie wykazują znaczących zapasów finansowych na kontach spółki, to jednak zważywszy na szeroki zakres działalności jaką prowadzi spółka (obejmujący m.in. produkcję maszyn, sprzedaż, obsługę i naprawę pojazdów samochodowych i motocykli, handel detaliczny, pośrednictwo finansowe, obsługę nieruchomości), nie można uznać by podmiot gospodarczy, prowadzący taką działalność, funkcjonujący na rynku, a zatem utrzymujący pewien poziom płynności finansowej, reprezentowany także przez ustanowionego z wyboru profesjonalnego pełnomocnika, nie miał dostatecznych środków na poniesienie ww. kosztów sądowych. Nie ma również dla tej oceny znaczenia wykazana przez stronę strata za ostatni rok obrotowy w wysokości [...] zł, gdyż strata jest wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodem (skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania - brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych. Warunkiem przyznania prawa pomocy osobie prawnej jest wykazanie, że nie tylko podmiot taki nie posiada wolnych środków finansowych, ale przede wszystkim wykazanie, że nie jest on ich w stanie zdobyć, wykorzystując w tym celu wszystkie swoje możliwości. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 2 pkt 1 i art. 260 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.