I SA/Wa 2331/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Marta Laskowska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego. oddala skargę ISA/WA 2331/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 roku, nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpoznaniu odwołania J. R. od decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...].09.2005 r. nr [...] o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego dla córki M. R. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania ustalono, że w dniu [...].08.2005 r. Pani J. R. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na córkę M. R. wraz z dodatkiem do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na okres zasiłkowy 1.09.2005 r. do 31.08.2006 r. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł, a w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności kwoty 583 zł. W przypadku, gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego oraz uzyskuje pozarolnicze dochody, dochody te sumuje się. W okresie od 01 września 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2004. Z akt sprawy wynika, że J. R. jest w posiadaniu gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] tj. [...] ha przeliczeniowych, co wynika z nakazu płatniczego za 2004 rok. Dochód roczny z tego gospodarstwa wynosi [...] ( na użytek ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjmuje się, że dochód miesięczny z 1ha przeliczeniowego wynosi 194 zł - art. 5 ust. 8). W roku 2004 J. R. uzyskała również pozarolnicze dochody w wysokości [...] zł. Łączny dochód rodziny w roku 2004 wyniósł [...] zł. Dochód rodziny składającej się z 2 osób tj. wnioskodawczyni i jej córki M. wyniósł za rok 2004 w przeliczeniu na osobę miesięcznie [...] zł. W przypadku, gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego dochody rodziny ustala się na podstawie przeciętnej liczby hektarów przeliczeniowych znajdujących się w posiadaniu rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (§ 1 ust.6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 02 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne) J. R. wskazała, że nie osiąga dochodów z gospodarstwa rolnego, albowiem wydzierżawiła je, na dowód, czego dołączyła umowę dzierżawy z dnia [...].06.2002 r. Dzierżawcą gospodarstwa jest zięć skarżącej J. K. Od decyzji tej odwołała się J. R. podnosząc, że jedynym właścicielem gospodarstwa rolnego był jej zmarły mąż M. R. Gospodarstwo z uwagi na stan zdrowia niepełnosprawnej córki M. oraz jej nie stanowi dla niej żadnego źródła dochodu od roku 2002. Po śmierci męża nie została przeprowadzona żadna sprawa spadkowa. Do grona spadkobierców należy ona oraz pięcioro dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. rozpoznając odwołanie J. R. wskazało, że wbrew twierdzeniu skarżącej do dochodu rodziny z gospodarstwa rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem oddanej w dzierżawę na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, gospodarstwa wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną, gospodarstwa oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem ceny "strukturalnej". Tak stanowi dodany nowelą przepis art. 5 ust 8 a ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujący od [...].09.2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podniosło, że skarżąca powołuje się na umowę dzierżawy zawartej w dniu [...].06.2005 r. z J. K.. J. K. jest zięciem skarżącej, co skarżąca przyznaje w odwołaniu. J. R. w odwołaniu kwestionuje swe prawa do gospodarstwa rolnego po zmarłym mężu, jednocześnie to właśnie ona wydzierżawiła całe gospodarstwo rolne dysponując nim samodzielnie jak właściciel. Ustawodawca nakazał wliczyć dochody z gospodarstwa rolnego wydzierżawionego osobom bliskim wydzierżawiającemu dla obliczenia wysokości dochodu rodziny na potrzeby ustalania kryterium dochodowego na osobę w rodzinie dla celu przyznania świadczeń rodzinnych. Kryterium ustalone dla rodziny Pani J. R. przekracza kryterium ustawowe wynoszące dla rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi 583,00 zł na osobę. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. R. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. dokonało właściwej oceny odnośnie ustalenia - przez organ I instancji - wysokości dochodu osiąganego przez skarżącą. Zagadnienie to regulują poszczególne przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 roku. Zgodnie z art. 4 tej ustawy zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: l)rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2)opiekunowi faktycznemu dziecka; 3)osobie uczącej się. Natomiast art. 5 w/w ustawy stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje powyższym osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Stosownie zaś do art. 8 powołanej ustawy do zasiłku rodzinnego przysługują różnorodne dodatki, na przykład z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Dodatki te nie są świadczeniami samoistnymi i mogą być przyznane wyłącznie osobie, która nabyła prawo do zasiłku rodzinnego. Z zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika, że J. R. spełnia ustawowe przesłanki do otrzymania zasiłku rodzinnego i związanych z nim dodatków, poza jedną - dotyczącą wysokości dochodu rodziny. Jest ona wdową, samotnie wychowuje córkę legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. W roku 2004 uzyskiwała pozarolnicze dochody w wysokości [...] zł., jest w posiadaniu gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] tj. [...] ha przeliczeniowych, dochód roczny z tego gospodarstwa wyniósł [...] zł. Dochody niepodlegające opodatkowaniu określone zostały w art.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wymienia między innymi dochody uzyskiwane z gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych za gospodarstwo rolne uważa się gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zmianami) stanowi, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nie posiadającej osobowości prawnej. Natomiast z art. 3 w/w ustawy o podatku rolnym wynika, że podatnikiem podatku rolnego są osoby będące właścicielami gruntów, a jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione, na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca ). Przepis art. 3 tej ustawy określa kategorie podmiotów, na których ciąży obowiązek w podatku rolnym. Wyłącznie podmioty wymienione w tym przepisie zobowiązane są do wypełniania obowiązków w tym podatku. Do tej kategorii podmiotów nie są zaliczeni dzierżawcy gruntów rolnych od osób fizycznych, z wyjątkiem wydzierżawienia w całości lub w części tych gruntów na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników (art3. ust. 1 i .3 ustawy o podatku rolnym). Zatem, z wyłączeniem dzierżawy gruntów w ramach umów określonych w art. 3. ust. 3 tej ustawy, zobowiązani zostali do opłacania podatku rolnego. W pozostałych przypadkach wydzierżawienia gruntów od osób fizycznych obowiązek podatkowy w podatku rolnym nadal spoczywa na ich właścicielu (wydzierżawiającym). Obowiązku podatkowego w tym podatku nie mogą wyłączyć postanowienia umowy dzierżawy, bowiem nie wchodzi to w zakres regulacji pozostawionej swobodnemu uznaniu stron umów cywilnoprawnych. Zgodnie z art.8a wymienionej ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem: oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego, gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną, gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Umowa dzierżawy zawarta stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników , to umowa pisemna zawarta co najmniej na 10 lat i zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków, osobie nie będącej: 1. małżonkiem emeryta i rencisty 2. jego zstępnym lub pasierbem, 3. osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, 4. małżonkiem osoby, o której mowa w lit.b) lub c). Skarżąca zawarła umowę dzierżawy z zięciem tj. małżonkiem zstępnej, a więc nie jest zawarta zgodnie z wymienionymi przepisami. Nie ulega wątpliwości, iż skarżąca jest osobą wydzierżawiającą i na niej spoczywa obowiązek podatkowy. Przedmiotowe grunty w całości były w jej posiadaniu. W pismach, które złożyła w toku postępowania administracyjnego wskazywała, że uprawiała je do 2002 roku, oraz że jest administratorem gospodarstwa rolnego. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późno zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.