I SA/Wa 2332/10
WyrokWSA w Warszawie2011-05-12
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. można stwierdzić nabycie przez powiat własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, gdy brak jest niewątpliwych dowodów faktycznego zajęcia nieruchomości pod drogę na dzień 31 grudnia 1998 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez powiat z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. wymaga wykazania, że nieruchomość była faktycznie zajęta pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. W braku takiego niewątpliwego dowodu, decyzje organów stwierdzające nabycie własności są sprzeczne z prawem i należy je uchylić.Stan faktyczny
Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie przez Powiat własności nieruchomości zajętej pod drogę powiatową z dniem 1 stycznia 1999 r. Nieruchomość była własnością osoby fizycznej na dzień 31 grudnia 1998 r. Organy uznały, że nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub JST. Skarżąca podniosła zarzut braku dowodów faktycznego zajęcia nieruchomości pod drogę na dzień 31 grudnia 1998 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz decyzję Wojewody i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez powiat z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Minister Infrastruktury, decyzją z [...] października 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2010 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 01.01.1999 r. przez Powiat [...] własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...], zajętej pod drogę publiczną powiatową nr [...].
Z ustaleń organu wynika, że na mocy rozporządzenia Ministra Komunikacji z 11 września 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg wojewódzkich w województwach bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim (Dz. U. Nr 35, poz. 179) droga nr [...] relacji [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich (załącznik 3).
Na podstawie art. 103 ust. 3 w/w ustawy z 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie, nie wymienione w ust. 1 stają się z dniem 1.01.1999 r. drogami powiatowymi, a więc droga nr [...] stała się drogą powiatową.
Z akt sprawy wynika, iż właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu 31.12.1998 r. był W.K..
E.P. nabyła prawo do nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...].11.2002 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym w dniu [...].08.2000 r. W.K.. Załączony do akt sprawy plan sytuacyjny granic zainwestowania pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] [...] w miejscowości S. sporządzony wg stanu na dzień 31.12.1998 r. wg organu, potwierdza zajęcie nieruchomości, oznaczonej obecnie jako działka nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, pod pas drogowy drogi publicznej. Fakt zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną zdaniem organu potwierdza również wyrys z mapy ewidencyjnej z [...].12.2003 r., sporządzony wg stanu na dzień 31.12.1998 r..
Z treści pism Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w K. z dnia 4.05.2009 r. i z dnia 25.11.2009 r. oraz załączonych do nich dokumentów tj. polisy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z 4.05.1998 r. dotyczącej odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia działalności w zakresie letniego i zimowego utrzymania pasa drogowego dróg krajowych i wojewódzkich oraz promów w ciągu tych dróg na terenie województw [...] i [...] oraz załączników do protokołu odbioru robót wykonanych w ramach bieżącego utrzymania dróg i mostów we wrześniu 1998 r. na drogach wojewódzkich obejmujących drogę nr [...], wynika sprawowanie przez podmiot publiczny władztwa na drodze powiatowej nr [...], polegające m.in. na naprawach, profilowaniu, remoncie nawierzchni masą bitumiczną oraz innych pracach związanych z bieżącym utrzymaniem dróg publicznych. Wobec powyższego organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie udokumentowano fakt sprawowania publicznego władztwa nad przedmiotową nieruchomością.
Skoro zatem zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 73, Wojewoda [...] obowiązany był wydać decyzję stwierdzającą nabycie przedmiotowej nieruchomości na własność przez Powiat [...].
W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury E.P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...].03.2010 r. zarzucając rażące naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych a także błędne ustalenie, że Powiat [...] sprawował władztwo w rozumieniu przepisów ustawy z 13.10.1998 r. nad przedmiotowymi działkami, którego konsekwencją mogło być ich nabycie przez Powiat [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż decyzje organów obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Prawidłowo organ przyjął, że stosując powyższy przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. a tymi przesłankami są:
- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,
- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,
- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.
W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że co do przedmiotowej nieruchomości zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. Jednakże ocena materiału dokumentacyjnego nie pozwala na przyjęcie takiego stanowiska.
Nie budzi wątpliwości i jest to między stronami niesporne, że przedmiotowa nieruchomość na dzień 31 grudnia 1998 r. była własnością osoby fizycznej – poprzednika prawnego skarżącej W.K..
Jest także niewątpliwe, że na mocy rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim (Dz. U. Nr 35, poz. 179) droga nr [...] relacji [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich, która z dniem 1.01.1999 r. stała się drogą powiatową.
Brak jest natomiast dowodów, które w sposób niewątpliwy potwierdzałyby, że objęta kontrolowaną w niniejszej sprawie decyzją nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. była faktycznie zajęta pod drogę nr [...]. Wbrew twierdzeniom organu przesłanki tej nie dowodzą ani plan sytuacyjny granic zainwestowania pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] ani wyrys z mapy ewidencyjnej z 16.12.2003 r. sporządzony wg stanu na dzień 31.12.1998 r. Wymóg zajętości nieruchomości pod drogę publiczną, w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r., sprowadza się do faktycznego zajęcia danej nieruchomości pod drogę, a tej okoliczności nie potwierdzają załączniki do wniosku Zarządu Dróg Powiatowych z [...].12.2003 r. W szczególności załącznik nr [...], który stanowi wyrys z mapy ewidencyjnej odzwierciedla przebieg drogi nr [...] według ewidencji gruntów, a to nie dowodzi, że taki był również faktyczny przebieg tej drogi. To samo odnosi się do załącznika nr [...], którym jest plan sytuacyjny "granice zainwestowania" pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] w miejscowości S. wg stanu na dzień 31.12.1998 r. Nie wynika bowiem z tego planu, że odzwierciedla on faktyczny przebieg tej drogi na dzień 31.12.1998 r.
Ponieważ nie zostało w sprawie wyjaśnione – w sposób nie budzący wątpliwości – że została spełniona przesłanka zajętości faktycznej przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną nr [...] w dniu 31.12.1998 r. nie było możliwe stwierdzenia nabycia tej nieruchomości na własność Powiatu [...] w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r.
Zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające (...) a także art. 7 i 77 § 1 kpa co uzasadnia ich uchylenie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie wyjaśniające, które pozwoli na niewątpliwą ocenę, że zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r.
Przede wszystkim ustali czy przedmiotowa nieruchomość w dacie 31 grudnia 1998 r. była faktycznie zajęta pod drogę publiczną, a w sytuacji gdy ta przesłanka znajduje potwierdzenie, ustali czy na tej nieruchomości było wykonywane władztwo publiczno-prawne i w czym się przejawiało. Organ będzie miał na uwadze, że zgodnie z treścią art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i jego ocenie zgodnie z regułą określoną w art. 80 kpa pozwoli na wydanie decyzji zgodnej z prawem.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło