I SA/Wa 2336/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-04

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, ale jest w stanie ponieść ich część, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, powinno zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W sytuacji, gdy wnioskodawca dysponuje stałym dochodem i zaspokojonymi potrzebami bytowymi, ale ponosi znaczne wydatki na leczenie, jednorazowy wydatek na profesjonalnego pełnomocnika mógłby spowodować uszczerbek w jego utrzymaniu, co uzasadnia przyznanie pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący J. L. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca ujawnił swoje dochody, posiadany majątek oraz ponoszone wydatki na leczenie. Referendarz sądowy wezwał do sprecyzowania wydatków na leczenie i przedłożenia dowodów ich uiszczenia, na co skarżący odpowiedział, że miesięczne wydatki na leczenie szacuje na kwotę [...] zł, mimo braku rachunków.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. 2. W pozostałym zakresie odmówiono J. L. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania postanawia: 1. przyznać J. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. 2. w pozostałym zakresie odmówić J. L. przyznania prawa pomocy. J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania. W toku postępowania w następstwie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł skarżący nadesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu domagając się przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca ujawnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego dochód stanowi wynagrodzenie uzyskiwane ze stosunku pracy w wysokości [...] zł. Ujawnił ponadto, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że ma [...] lata, jest niepełnosprawny po przebytych operacjach, ponosi znaczne wydatki na zakup leków i utrzymanie zdrowia, a jego możliwości zarobkowania kurczą się. Referendarz sądowy rozpoznający wniosek o przyznanie prawa pomocy wezwaniem z dnia [...] stycznia 2013 r., zwrócił się do skarżącego do sprecyzowania w jakiej wysokości (miesięcznie) ponosi wydatki na leczenie, jak również do przedłożenia dowodu ich uiszczenia. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r., skarżący wyjaśnił, że mimo, iż nie przechowuje rachunków i paragonów za leki i inne świadczenia medyczne, miesięczne wydatki na leczenie i rehabilitację wylicza na kwotę [...] zł i wydatki te ciągle rosną. Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Uwzględniając sytuację majątkową wnioskodawcy należało stwierdzić, że wykazał on, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W pierwszej kolejności podkreślania wymaga, że prawo pomocy jest skierowane do tych osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Nie można uznać, że skarżący pozostaje w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, bowiem ma zapewnione potrzeby bytowe, jak również dysponuje stałym dochodem. Nie można zatem przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania tym bardziej, że koszty te na obecnym etapie ograniczają się do uiszczenia przez stronę wpisu od skargi, którego wysokość wynosi 200 zł (jest to najwyższa spośród wszystkich opłat sądowych). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że przy wykazanym dochodzie J. L. nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W ocenie referendarza sądowego przy dochodach [...] zł i wydatkach związanych z codziennym utrzymaniem, w tym wydatkach na leczenie, jednorazowy wydatek w postaci opłacenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło