I SA/Wa 2337/23
WyrokWSA w Warszawie2024-04-11
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Monika Sawa, Nina Beczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która pełniła tę funkcję przez dwie kadencje, ale krócej niż 8 lat?Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie wszystkie warunki określone w ustawie, w tym wymóg pełnienia funkcji przez okres co najmniej dwóch kadencji i nie mniej niż 8 lat. Skoro skarżący pełnił funkcję sołtysa przez 7 lat, 11 miesięcy i 17 dni, nie spełnił wymogu minimalnego okresu 8 lat, a tym samym nie przysługuje mu świadczenie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, powołując się na ustawę z dnia 26 maja 2023 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżący pełnił funkcję sołtysa przez 7 lat, 11 miesięcy i 17 dni, co jest okresem krótszym niż wymagane ustawowo 8 lat. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że przepisy nie określają ram czasowych pełnienia funkcji sołtysa i że spełnia warunki ustawowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) sędzia WSA Monika Sawa asesor WSA Nina Beczek Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 27 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę.
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z 27 lipca 2023 r. nr [...] odmówił przyznania [...] prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
[...] wnioskiem z 7 lipca 2023 r. wystąpił o przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa na podstawie ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1073).
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z 27 lipca 2023 r. odmówił przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia wskazując, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki:
1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat;
2) osiągnęła wiek:
a) w przypadku kobiet - 60 lat,
b) w przypadku mężczyzn - 65 lat.
Organ wskazał, że wnioskodawca udowodnił jedynie 7 lat 11 miesięcy i 17 dni. Wobec powyższego nie legitymuje się wymaganym okresem pełnienia funkcji sołtysa przez co najmniej dwie kadencje, nie mniej niż przez 8 lat i w związku z tym brak jest podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.
[...] wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który postanowieniem z 23 października 2023 r. sygn. akt I SA/Rz 521/23 stwierdził swą niewłaściwość i przekazał według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że decyzja jest krzywdząca i pozbawiona podstawy prawnej. Skarżący podniósł, że zarówno art. 5 ust. 2 ww. ustawy, jak też art. 36 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, nie mówią o ramach czasowych pełnienia funkcji sołtysa. W ocenie skarżącego spełnia on warunki ustawodawcy, bowiem pełnił funkcje sołtysa wsi K. przez dwie kadencje.
Skarżący powołał ponadto art. 107 § 1 ust. 8 oraz 107 § 3 k.p.a. i podkreślił, że wybór na sołtysa odbywał się w oparciu o postanowienia Statutu Sołectwa [...] jako Uchwała Rady Gminy w [...] nr [...] z [...] grudnia 2006 r.
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: ppsa) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ppsa sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 ppsa, zgodnie z którym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa).
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest podstaw do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest w sprawie niniejszej ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa KRUS z 27 lipca 2023 r., odmawiającej Skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1073) - uśp, zgodnie z którym świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki:
1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat;
2) osiągnęła wiek:
a) w przypadku kobiet - 60 lat,
b) w przypadku mężczyzn - 65 lat.
Z powołanego przepisu art. 2 ust. 1 uśp wynika zatem, że przyznanie świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa uzależnione jest od spełnienia kumulatywnie następujących przesłanek. Po pierwsze, zależne jest od stwierdzenia, czy wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa przez co najmniej dwie kadencje. Po wtóre, koniecznym jest ustalenie, że pełnienie funkcji sołtysa trwało nie mniej niż 8 lat. Po trzecie, wnioskodawca powinien osiągnąć odpowiedni wiek (kobieta 60 lat a mężczyzna 65 lat).
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do stwierdzenia czy Skarżący spełnił przesłankę dotyczącą pełnienia funkcji sołtysa przez okres nie mniej niż 8 lat. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Skarżący pełnił funkcję sołtysa przez okres 7 lat, 11miesięcy i 17 dni. Powyższe ustalenie organ oparł na znajdującym się w aktach sprawy zaświadczeniu wystawionym przez Wójta Gminy [...] w dniu 6.07.2023 r., w którym wskazano, że w okresie od 25.02.2007r. do 19.02.2011r. oraz od 20.02.2011r. do 14.02.2015r. Skarżący pełnił funkcję sołtysa w sołectwie [...].
Treść wskazanego zaświadczenia nie budzi wątpliwości Sądu. Jak wynika z treści skargi, okres pełnienia przez Skarżącego funkcji sołtysa wskazany w wyżej wymienionym dokumencie nie jest przez niego kwestionowany.
Powyższe oznacza, że organ prawidłowo ocenił, iż brak było podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia, bowiem Skarżący nie legitymuje się wymaganym okresem 8 lat pełnienia funkcji sołtysa, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 uśp. O możliwości przyznania omawianego świadczenia pieniężnego przesądza okoliczność czy wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa przez dwie kadencje, jednak nie mniej niż przez 8 lat. Takie rozumienie omawianego przepisu wynika wprost z jego treści, bowiem w pierwszym zdaniu art. 2 ust. 1 uśp wskazano, że warunki przyznania świadczenia muszą być spełnione łącznie. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia wynika, że Skarżący pełnił funkcję sołtysa przez dwie kadencje, jednak jedynie przez okres 7 lat 11 miesięcy i 17 dni, czyli poniżej wymaganego przez uśp okresu 8 lat. W takiej sytuacji świadczenie Skarżącemu nie przysługuje, co prawidłowo ocenił organ w zaskarżonej decyzji.
Skarżący wskazał w skardze, że według jego oceny przepisy ustawy nie zawierają ram czasowych pełnienia funkcji sołtysa. Powyższemu przeczy jednakże literalna treść przepisu stanowiącego podstawę dokonanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja odmawiająca Skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa nie narusza prawa, co przesądza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło