I SA/Wa 234/08

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia zabytku do stanu poprzedniego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wnioskiem z dnia 4 stycznia 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia zabytku do stanu poprzedniego. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że przedmiotem działalności gospodarczej wnioskującej spółki jest wynajem nieruchomości na własny rachunek. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych skarżącej wynosi [...] zł, wysokość środków trwałych – [...] zł, wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu – [...] zł. Stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił zaś [...] zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że faktem jest, iż aktualne wyniki finansowe skarżącej spółki są na dość wysokim poziomie, jednakże wskutek braku trwałości decyzji administracyjnych zobowiązana ona jest do ciągłego odwoływania się od wydawanych decyzji, co tym samym podważa renomę spółki na rynku i w oczach jej kontrahentów. Podkreślono, że strona skarżąca ponosi bardzo wysokie koszty zarówno z uwagi na niedotrzymywanie zawartych umów, jak również związane z dochodzeniem swoich racji przed organami państwowymi. W opinii skarżącej spółki jest ona uprawniona do skorzystania z prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy osoba ta (jednostka) wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Stosownie z kolei do art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Oznacza to - co do zasady - że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych, do których zalicza się opłaty i zwrot wydatków (art. 211 ustawy). Istotne jest również, że opłaty sądowe, czyli wpis i opłaty kancelaryjne, stanowią dochód budżetu państwa, w konsekwencji zwolnienie strony od obowiązku ich ponoszenia, oznacza zmniejszenie jego dochodów, które należy pokryć, uzyskując wpływ z innych źródeł. W praktyce niedoborem tym zostanie obciążone społeczeństwo czyli pozostali podatnicy. Dlatego oceniając, czy w danej sytuacji zasadne jest zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy rozważyć realizację zasady prawa do sądu, ale również uwzględniać zasadę powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Jak wskazano, każdy wnoszący sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków finansowych na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sytuacja majątkowa strony nie jest szczególnie trudna i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy jednoznacznie wynika, że strona w ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Skarżąca posiada ponadto środki trwałe o wartości [...] zł, na rachunku bankowym spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku zgromadzonych zaś było [...] zł. Okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że wnioskująca spółka dysponuje wystarczającymi środkami pieniężnymi na poniesienie kosztów sądowych w sprawie, a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.