I SA/Wa 234/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-12
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Magdalena Durzyńska, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa wypłata zaległego świadczenia rentowego za poprzednie lata, która nastąpiła w danym roku kalendarzowym, powinna być dzielona przez liczbę miesięcy, w których faktycznie uzyskiwano dochód (10 miesięcy), czy przez pełny okres kalendarzowy (12 miesięcy) przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ wadliwie zastosował art. 7 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, dzieląc jednorazową wypłatę zaległego świadczenia rentowego przez 10 miesięcy. Skoro skarżąca pobierała rentę przez cały rok kalendarzowy 2016 (12 miesięcy), nawet jeśli za pierwsze dwa miesiące była ona wypłacona z opóźnieniem jako wyrównanie za poprzedni rok, dochód ten powinien być uwzględniony w pełnym okresie 12 miesięcy. Jednorazowa wypłata zaległego świadczenia, które obejmowało również dwa pierwsze miesiące roku, nie powinna skutkować sztucznym zawyżeniem miesięcznego dochodu, prowadzącym do przekroczenia kryterium dochodowego.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ ustalił dochód rodziny na podstawie alimentów i renty, uwzględniając jednorazową wypłatę zaległego wyrównania renty za poprzednie lata, która nastąpiła w marcu 2016 r. Skarżąca zarzuciła, że organ błędnie podzielił dochód przez 10 miesięcy, zamiast przez cały rok, co zawyżyło jej miesięczny dochód na osobę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Prezydenta Miasta S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Michał Nowakowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2018 r. sprawy ze skargi U. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...].
Decyzją [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako SKO/organ) działając na podstawie art. 1, art. 2 , art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1659 z późn. zm. ) oraz art. 104 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 dalej jako kpa) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...].11.2017 r. Nr [...] odmawiającą przyznania U. T. (dalej jako skarżąca) świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z powodu przekroczenia kryterium dochodowego w wys. [...] zł miesięcznie na osobę w jej dwuosobowej rodzinie. Organ podał, że podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 2, art. 4, art. 5, art. 10 ust. 1 i 2 , art. 13, art. 18, art. 27 ust. 3, art. 28 , art. 48 ustawy z dnia 11.02.2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1851, dalej jako ustawa).
Badając dochody skarżącej za 2016r. organ ustalił, że tytułem alimentów na syna otrzymała ona [...] zł x 12 = [...] zł, ma też prawo do renty z tytułu okresowej częściowej niezdolności do pracy i otrzymywała ją w okresie od [...].03.2016 r. do [...].12.2016 r., a jednocześnie w m-cu marcu 2016 r. otrzymała wyrównanie wstrzymanej w 2105r. renty za okres od [...].04.2015r. Wg organu na dochód rodziny złożyła się kwota [...] zł z tytułu alimentów i [...] zł otrzymywane od [...].03.2016 r. z tytułu renty chorobowej. Po podzieleniu na 10 miesięcy dało to miesięczny dochód na osobę w rodzinie w wysokości [...] zł.
Organ wyjaśnił, że wg art. 5 ust. 3 i 4 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 tejże ustawy tj. matce jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł.
W skardze U. T. zarzuciła, iż organ przyjął dochód za 2016 r. podzielony na 10 miesięcy ustalając datę [...].03.2016 r. jako datę uzyskania dochodu z tytułu wypłaconej zaległej renty za 2015r., co podwyższyło jej dochód za 2016r. Podniosła, że na jej dochód składają się renta w wysokości [...] zł oraz alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżąca wyjaśniła, że posiada prawo do renty od [...].07.2014 r. z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz że renta ta przyznawana jest okresowo: [...].07.2014 -[...].08.2016, [...].09.2016 r. - [...].09.2017 r., [...].10.2017 r. -[...].03.201r. Z dniem [...].03.2015 r. ZUS wstrzymał wypłatę świadczenia kwestionując jej prawo do renty ale [...].12.2015 r. Sąd Okręgowy w S. zmienił zaskarżoną przez nią decyzję i ustalił, że przysługuje jej renta od [...].04.2015 r. oraz nakazał wypłacenie zaległego świadczenia. Wyrok uprawomocnił się [...].01.2016 r. a wypłata wyrównania świadczenia za 2015 r. nastąpiła w marcu 2016 r. Skarżąca zarzuciła, że organ obliczył miesięczny dochód i uwzględnił w nim jednorazową wypłatę zaległego świadczenia za 2015 r. i 2016 r. co dało kwotę [...] zł na osobę - a co jest niewspółmierne do faktycznie osiąganego dochodu w rodzinie. Wg skarżącej przy obliczaniu dochodu organ winien zaliczyć pełny okres kalendarzowy i ciągłość świadczeń.
Sąd zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Odnośnie do prawa do świadczenia wychowawczego przyznawanego z dniem [...].10.2017 r. do [...] września 2018 r. rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustaleń jest 2016. Za dochód przyjmuje się dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 2 ust. 1). Dochód rodziny zgodnie z definicją zawartą w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny (art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Ustawodawca w w/w przepisach w sposób nie pozwalający na żadne wyjątki, ogranicza możliwość obliczania dochodu rodziny wyłącznie na podstawie dochodów otrzymanych w 2016 r. Organ ma wprawdzie możliwość pominięcia faktycznie otrzymanych w 2016 r. wypłat, ale tylko jeżeli jest to tzw. "utracony dochód".
Organ ustalił, że w 2016 r. skarżąca osiągnęła dochody z tytułu alimentów - [...] zł oraz renty i wypłaconego w marcu 2016r. wyrównania renty za okres od [...].04.2015 r. do [...].03.2016 r. W 2016 r. świadczenie rentowe wypłacane było przez 10 miesięcy w kwocie [...] zł miesięcznie, natomiast wypłacone wyrównanie to kwota [...] zł netto. W 2016 r. świadczenie rentowe stanowiło łącznie za 2015 i 2016r. - [...] zł brutto a po odliczeniu składki zdrowotnej świadczenie to stanowiło kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ co prawda zasadnie wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany. Przywołując ten przepis organ cały dochód skarżącej za 2016r. podzielił na 10 miesięcy choć jednocześnie nie kwestionował ciągłości prawa do renty, po tym jak wstrzymane jej przez ZUS zaległe świadczenie zostało wypłacone jednorazowo w marcu 2016r. Kwotę stanowiącą cały dochód z tytułu renty [...] pomniejszony o składkę zdrowotną [...] zł organ podzielił zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy przez 10 miesięcy, co dało w przeliczeniu na osobę [...] zł i przewyższyło ustawowe kryterium (800,00 zł).
Zdaniem Sądu organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny i wadliwie zastosował art. 7 ust. 2 ustawy. Jakkolwiek bowiem świadczenie zaległe za 2015r. zostało wypłacone skarżącej w marcu 2016r. i od tej pory co miesiąc otrzymywała ona rentę przez kolejne miesiące 2016r. czyli przez 10 miesięcy tego roku, to organ nie uwzględnił, iż w zaległym świadczeniu wypłaconym skarżącej jednorazowo w marcu 2016r. zawierały się także dwa świadczenia rentowe za pierwsze dwa miesiące 2016r. Świadczenie rentowe skarżąca pobierała zatem przez cały 2016r. przez 12 miesięcy, przy czym za pierwsze dwa miesiące było no wypłacone z opóźnieniem. Przepis zawarty w art. 7 ust. 2 ustawy miałby zastosowanie gdyby prawo do świadczenia rentowego w marcu 2016r. zostało przyznane skarżącej pierwszy raz bądź gdyby pobierała je w poprzednich latach a nie przysługiwałoby jej w styczniu i lutym 2016r. Zaległe świadczenia rentowe za 2015r. były tak niskie, że nawet wypłacone jednorazowo i potraktowane jako dochód za 2016r. nie spowodowały przekroczenia przez skarżącą kryterium dochodowego określonego na 800 zł na osobę w rodzinie. Wysokość dochodu organ obliczył prawidłowo, jednak dokonał podziału uzyskanej łącznie kwoty na 10 miesięcy zamiast na 12, co spowodowało nieuzasadnioną odmowę przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji w trybie art. 145 § 1 lit. a i c ppsa i art. 135 ppsa. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni w obliczeniach miesięcznego dochodu za 2016r. 12-miesięczny okres dochodowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło