I SA/Wa 2341/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-16

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Iwona Maciejuk, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało pismo strony jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, nie ustalając uprzednio daty jego nadania pocztą i nie wyjaśniając wątpliwości co do rzeczywistego charakteru pisma?
Ratio decidendi
Rozpoznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pisma strony jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji było przedwczesne i nastąpiło z naruszeniem przepisów k.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz obowiązku informacyjnego. Organ nie ustalił daty nadania pisma pocztą, co jest kluczowe dla określenia, czy pismo mogło być traktowane jako odwołanie, a także nie wyjaśnił wątpliwości co do rzeczywistego charakteru pisma, mimo że jego nazwa ("unieważnienie") nie przesądzała o wniosku o stwierdzenie nieważności.
Stan faktyczny
W. J. złożył pismo nazwane "unieważnienie" dotyczące decyzji Burmistrza odmawiającej przyznania zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) potraktowało to pismo jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji i odmówiło jego uwzględnienia. Następnie SKO utrzymało w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. W. J. zaskarżył decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. Skarżący nie zgodził się z decyzją SKO.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r.; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk (spr.) WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012r. nr [..] odmówił przyznania W. J. zasiłku celowego przeznaczonego na [...]. Powodem odmowy było stwierdzenie braku współdziałania z pracownikiem socjalnym. Decyzja doręczona została stronie w dniu [...] listopada 2012 r. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. nazwanym “unieważnienie", przesłanym drogą pocztową, skierowanym do SKO w W. W. J. zakwestionował wymienioną wyżej decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2012 r. o odmowie przyznania zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [....] nr [...] z dnia [...] listopada 2012r. o odmowie przyznania W. J. zasiłku celowego przeznaczonego na [..]. Powodem odmowy było stwierdzenie braku współdziałania z pracownikiem socjalnym. Organ wykazał w uzasadnieniu decyzji, że wystąpiły okoliczności braku współdziałania strony z organem. Z tych powodów objęta wnioskiem o unieważnienie decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. i odmówił stwierdzenia jej nieważności. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. nazwanym “unieważnienie" W. J. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku z dnia [..] maja 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zakwestionowana decyzja SKO nr [..] nie narusza prawa, zatem brak było podstaw do jej uchylenia lub zmiany. Przyczyny odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. zostały wyjaśnione wnikliwie i wyczerpująco w uzasadnieniu zaskarżonej przez W. J. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. SKO wskazało, że stan faktyczny sprawy nic uległ zmianie. Wnioskodawca postępowania nadzorczego nic podał też żadnych nowych okoliczności sprawy. Wnioskodawca bezspornie w dacie podjęcia decyzji nie spełniał kryteriów określonych w ustawie o pomocy społecznej, które warunkują udzielenie takiej pomocy. Jak podano w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji Burmistrza [...] od kilku lat dochód adresata decyzji i sposób na życie stanowią zasiłki z MOPS i mimo że nie spełniają one jego oczekiwań systematycznie składa podania o różne formy pomocy oczekując całkowitego zabezpieczenia swych potrzeb. MOPS w [...] nie może zaś być ukierunkowany na pomoc tylko jednej osobie. Instytucja pomocy społecznej udzielając pomocy kieruje się dobrem swoich podopiecznych ale jest ukierunkowana na ich usamodzielnienie się. Ocena decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2012 r. zawarta w decyzji SKO w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie wskazuje na jakąkolwiek jej wadliwość. Opisana decyzja administracyjna nie narusza rażąco prawa, zatem powinna zostać w całości pozostawiona w obrocie prawnym, co też miało miejsce. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi W. J.do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący nie zgodził się z decyzją. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, rozpoznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pisma W. J. z dnia [...] listopada 2012 r. jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. o odmowie przyznania zasiłku celowego, było przedwczesne i nastąpiło z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Utrzymując zaś w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. organ naruszył również przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W sprawie jest bezsporne, że decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2012 r. doręczona została W. J. w dniu [...] listopada 2012 r. Skarżący zakwestionował tę decyzję pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Wprawdzie nazwał niniejsze pismo "unieważnienie", co spowodowało, że SKO w W. uznało je za wniosek o stwierdzenie nieważności wymienionej wyżej decyzji, jednakże z treści tego pisma nie wynika, aby strona wskazywała jakąkolwiek przesłankę nieważności decyzji. Organ powyższej wątpliwości, co do rzeczywistego charakteru pisma i woli strony, nie wyjaśnił, czym naruszył przepis art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Podkreślenia wymaga przy tym, że podstawowym obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. było w niniejszej sprawie – po wpłynięciu do organu tego pisma – ustalenie, w jakim dniu strona złożyła pismo z dnia [..] listopada 2012 r. i czy nie nastąpiło to w terminie otwartym do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2012 r. W takiej sytuacji bowiem pierwszeństwo miałby ten środek odwoławczy przed wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Tymczasem w sprawie niniejszej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. potraktowało pismo z dnia [...] listopada 2012 r. jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, nie dokonując wcześniej ustaleń, co do daty jego wniesienia. Z akt sprawy wynika, że pismo to przesłane zostało przez W. J. do SKO w W. drogą pocztową. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się kserokopia jednej strony koperty, w której strona przesyłkę nadała. Data nadania przesyłki w placówce pocztowej znajdująca się na przedmiotowej kserokopii odwzorowana jest w sposób nieczytelny. Zarówno na kserokopii przedmiotowej koperty, jak również na samym piśmie strony z dnia [...] listopada 2012 r. widnieje natomiast pieczęć SKO w W. wskazująca na datę wpływu pisma do tego organu w dniu [...] stycznia 2013 r. Podkreślenia wymaga jednakże, iż na gruncie przepisów postępowania administracyjnego, to nie data wpływu do organu jest datą wniesienia pisma, ale data dokonania czynności wniesienia pisma przez stronę. Skoro z akt sprawy wynika, że przesyłka nie została złożona osobiście w siedzibie organu, ale wniesiona została za pośrednictwem poczty, to – dla prawidłowego procedowania w przedmiocie tego pisma, jako środka odwoławczego bądź jako wniosku o stwierdzenie nieważności – konieczne jest ustalenie, w jakim dniu pismo zostało nadane w placówce pocztowej. Ustaleń Sądu w tym zakresie nie zmienia okoliczność, że pismo to nie zostało wniesione za pośrednictwem Burmistrza [...]. Powyższe nie stanowi przeszkody do ewentualnego przyjęcia przez organ, że pismo to stanowi odwołanie. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 10 grudnia 2013 r. SKO w W. poinformowało Sąd pismem z dnia 12 grudnia 2013 r., że nie odnaleziono koperty, w której strona nadesłała pismo z dnia [...] listopada 2012 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ podejmie wszelkie działania zmierzające do odnalezienia koperty, w której W. J. wniósł pismo z dnia [...] listopada 2012 r. W sprawie jest bowiem bezsporne, że organ dysponował kopertą, w której przesyłkę nadano. Sąd podkreśla jednocześnie, że samo nazwanie przez stronę pisma z dnia [...] listopada 2012 r. "unieważnienie" nie jest jednoznaczne z tym, że stanowi ono wniosek o stwierdzenie nieważności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wyrażano pogląd, zgodnie z którym, to nie nazwa pisma, ale jego treść wyznacza sposób postępowania organu. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, obowiązkiem organu, jest wezwanie strony do złożenia wyjaśnień, przy należytym wypełnieniu jednocześnie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 9 k.p.a. Nadto, zauważyć należy, że w sprawie niniejszej strona nazwę "unieważnienie" nadała również wnioskowi o ponowne rozpoznanie sprawy (pismo z dnia [...] maja 2013 r.) rozstrzygniętej decyzją SKO w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., co słusznie nie zostało przez organ potraktowane jako wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, ale prawidłowo jako środek odwoławczy. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali w sposób jednoznaczny, czy decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2012 r. stała się ostateczna, czy też pismo z dnia [...] listopada 2012 r. wniesione zostało przez W. J. w terminie do złożenia odwołania od tej decyzji. Rozstrzygnięcie w sprawie organ podejmie zależnie od dokonanych ustaleń. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło