I SA/Wa 235/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch NSA Anna Lech (spr.) Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 235/05 U Z A S A D N I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] odmówiło E. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. zmieniającej decyzję własną nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujący stan sprawy: Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. zmienił decyzję własną z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] poprzez dodanie punktu 3 i 4, w których orzekł o przyznaniu E. S. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka K. S. w kwocie [...] zł. miesięcznie, począwszy od 1 lipca 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. oraz dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka w kwocie [...] zł. miesięcznie od 1 lipca 2004 do 31 sierpnia 2005 r. Decyzja została doręczona E. S. 13 lipca 2004 r. Odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. E. S. złożyła w dniu 22 października 2004 r., wnosząc o przywrócenie terminu i ponowne rozpoznanie sprawy. W odwołaniu podniosła, że w piśmie z dnia 12 października 2004 r. skierowanym do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. wyjaśniła, że w związku z otrzymaniem negatywnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., dotyczącej odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu i przyznanie dodatków za miesiąc maj i czerwiec 2004 r. Wskazała, że odpowiedź na pismo z dnia 12 października 2004 r. otrzymała w dniu 18 października 2004 r. w formie pisma, a nie decyzji i dlatego - jej zdaniem – traktować należy, że odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2004r. złożyła w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej następuje wówczas, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie zachowania terminu nastąpiło bez jej winy, przy czym złożenie wniosku o przywrócenie terminu ograniczone jest siedmiodniowym terminem, liczonym od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Według wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 r. w sprawie sygn. akt IV S.A. 1656/97: "warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, stosownie do art. 58 par.1 kpa, jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego do dokonania czynności procesowej." W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wskazane przez E. S. okoliczności wniesienia w miesiącu październiku 2004 r. odwołania od decyzji doręczonej [...] lipca 2004 r. z tego powodu, że organ odwoławczy rozpoznawał negatywnie odwołanie od innej decyzji (nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r.,), nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. i tym samym skutkuje o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 13 lipca 2004 r., co potwierdziła skarżąca własnoręcznym podpisem. Zaskarżona decyzja zawierała pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. A skoro skarżąca wniosła odwołanie po upływie 14 - dniowego terminu a złożony wniosek o przywrócenie uchybionego terminu został rozpatrzony negatywnie, to tym samym powoduje bezskuteczność odwołania. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. S. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w dniu 19 maja 2004 r. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej wnioski o przyznanie od dnia 1 maja 2004 r. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka po utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i świadczenia pielęgnacyjnego. W dniu 2 lipca 2004 r. na oba wnioski skarżąca otrzymała decyzję negatywną, a gdy w dniu otrzymania decyzji negatywnej zgłosiła się do Ośrodka Pomocy Społecznej, to okazało się, że na skutek udzielenie jej nieprawidłowej informacji złożyła nieprawidłowe dokumenty. W tym samym dniu dołączyła wymagany dokument, niezbędny do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, dodatku rehabilitacyjnego i dodatku dla samotnej matki. Natomiast negatywną decyzję dotyczącą dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka po utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych zdecydowała się zaskarżyć, składając w dniu 13 lipca 2004 r. odwołanie. Skarżąca podkreśliła, że w dniu 13 lipca 2004 r. odebrała w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego oraz decyzję o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i dodatku rehabilitacyjnego, począwszy od dnia 1 lipca 2004r. Na jej pytanie dlaczego nie przyznano powyższych świadczeń od dnia 1 maja 2004 r. otrzymała odpowiedź, że w przypadku zbiegu praw do dodatku, o którym mowa w art.11 tj. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przysługuje prawo do jednego dodatku. Z uwagi na fakt, że skarżąca złożyła odwołanie od decyzji odmawiającej jej przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka po utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to dopiero po otrzymaniu negatywnej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] września 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej o odmowie przyznania dodatku dla samotnej matki po utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, mogła prosić o przywrócenie terminu i otrzymanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i dodatku rehabilitacyjnego od dnia 1 maja 2004 r. W ocenie skarżącej dokumenty złożone przez nią w dniu 19 maja 2004 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej były poprawne i kompletne i pozwalały przyznać przysługujące jej dodatki również w okresie od 1 maja 2004 r. do 1 lipca 2004 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ administracji publicznej obowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, co wynika z art. 9 kpa. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania organ administracji publicznej orzekający, jako organ pierwszej instancji wskazał E. S., że zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz.2255, z późń.zm./ w przypadku zbiegu prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje jeden dodatek wybrany przez osobę uprawnioną. Równocześnie jednak organ nie poinformował skarżącej, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek ustawowego upływu okresu jego pobierania, przysługuje przez okres trzech lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko siódmego roku życia. Brak udzielenia powyższej informacji spowodował, powstanie u skarżącej przekonania, że skoro może żądać przyznania wyłącznie albo dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku, albo dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, to nie odwołała się od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., która nie orzekała o odmowie przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, lecz od decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., orzekającej o odmowie przyznania jej dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skutkuje to przyjęciem, że skarżąca nie była świadoma uchybienia terminowi do złożenia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., gdyż świadomość tę uzyskała dopiero w momencie zaznajomienia się z uzasadnieniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] września 2004 r. Z chwilą powzięcia tej wiadomości złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. Brak w aktach dowodu doręczenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r., uniemożliwia jednak kontrolę czy został zachowany przez skarżącą termin do złożenia prośby o jego przywrócenie od daty uzyskania wiadomości o tym fakcie. Według bowiem art.58 par.2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 2000 r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 1524/98 stwierdził, że: "skoro strona nie była świadoma uchybienia terminu, termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od uzyskania przez nią wiadomości o tym, iż odwołanie złożone zostało z uchybieniem terminu". Zarówno z odwołania skarżącej z dnia 22 października 2004 r., jak też z jej pisma z dnia 12 października 2004 r. jednoznacznie wynika, iż świadomość uchybienia terminowi do złożenia odwołania od decyzji nr [...] skarżąca uzyskała dopiero po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r. Wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe. Udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia aktu, szczególnie wówczas, gdy urzędnik stwierdza lub powinien stwierdzić, że strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami lub ryzykiem niekorzystnych skutków. Organ ma obowiązek udzielać informacji zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i procesowego (wyrok NSA z dnia 12.04.2000 r., sygn. I SA/ Ka 1740/98, wyrok NSA z dnia 11.07.2001 r., sygn. akt I SA 2447/00/. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy art. 7, 9, 58 par. 1, 77 par. 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów sąd na podstawie art.145 par.1 pkt.1 lit.c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.