I SA/Wa 235/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi O. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2014 r. nr [...] orzekającej o obowiązku zwrotu świadczeń w formie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] marca 2014 r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta [...] z [...] lipca 2013 r. nr [...] o przyznaniu O. P. świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dziecko M. P. na okres od 1 lipca 2013 r. do 31 października 2013 r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na ww. dziecko z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] w wysokości [...] zł jednorazowo za okres od 1 września 2013 r. do 30 września 2013 r. Prezydent [...] decyzją z [...] września 2014 r. nr [...] uznał pobrane przez O. P. świadczenia przyznane decyzją z [...] lipca 2013 r., w łącznej wysokości [...] zł, za świadczenia nienależnie pobrane. Następnie Prezydent [...] decyzją z [...] listopada 2014 r. zobowiązał O. P. do zwrotu świadczeń wypłaconych w formie zasiłku rodzinnego na dziecko i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w łącznej wysokości [...] zł. Organ pouczył jednocześnie stronę, że odsetki za zwłokę naliczane będą do dnia spłaty całości zadłużenia. O. K. pismem z [...] grudnia 2014 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że jest ona dla niej krzywdząca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania i wskazało, że zaskarżona decyzja doręczona została odwołującej się w dniu 20 listopada 2014 r., natomiast odwołanie złożone zostało w dniu 5 grudnia 2014 r., a zatem z uchybieniem 14–dniowego terminu na jego wniesienie, który upłynął w dniu 4 grudnia 2014 r. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła O. K. wskazując, że choć zrozumiała treść zaskarżonego postanowienia, to jednak nadal nie zgadza się z decyzją wydaną przez organ pierwszej instancji, zobowiązującą skarżącą do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Skarżąca podała, że jej dziecko wymaga wielu konsultacji lekarskich w różnych częściach Warszawy, a 1-dniowe uchybienie terminu spowodowane było licznymi wizytami u terapeutów, psychologów, psychiatrów, pedagogów. Skarżąca ma ponadto problem z prawidłową pisownią w języku polskim, stąd korzysta przy redagowaniu pism z pomocy innych osób. W tej sytuacji wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu pierwszej instancji i podała, że pobieranie świadczeń nie nastąpiło z jej winy, ponieważ to Urząd Dzielnicy przyznał jej świadczenia na kilka miesięcy, mimo że ona sama nie wprowadzała nikogo w błąd. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Rozpoznając wniesioną skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie. Stosownie natomiast do treści art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ odwoławczy przed rozpoznaniem odwołania pod względem merytorycznym, zobowiązany jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 K.p.a. Uchybienie ustawowego terminu powoduje natomiast bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu pierwszej instancji, co w konsekwencji wyłącza dopuszczalność jej skontrolowania w postępowaniu odwoławczym. W przypadku, gdy w postępowaniu wstępnym okaże się, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ administracji wydaje, na podstawie art. 134 K.p.a., postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie takie jest ostateczne. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że decyzję Prezydenta [...] z [...] listopada 2014 r. skarżąca otrzymała w dniu 20 listopada 2014 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji (podpisane przez skarżącą osobiście). Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym odwołaniu oraz o sposobie i terminie jego wniesienia. Tymczasem skarżąca odwołanie od powyższej decyzji złożyła dopiero w dniu 5 grudnia 2014 r., o czym świadczy data prezentaty organu na odwołaniu, jak również data widniejąca przy podpisie skarżącej pod nim złożonym. Z zestawienia dat otrzymania przez skarżącą decyzji z [...] listopada 2014 r. i wniesienia przez nią odwołania od tej decyzji bezspornie wynika zatem, że odwołanie to złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu wynikającego z treści art. 129 § 2 K.p.a. Powyższe obligowało organ do wydania na podstawie art. 134 K.p.a. postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Z kolei podnoszona przez skarżącą w uzasadnieniu skargi okoliczność, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z uwagi na konieczność korzystania z licznych konsultacji lekarskich dotyczących stanu zdrowia jej syna, które odbywają się w różnych częściach miasta, jak również konieczność korzystania z pomocy innych osób przy redagowaniu pism w języku polskim, to mogłaby być ona podnoszona przez skarżącą, jednak nie w skardze skierowanej do Sądu, ale we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu skierowanego do organu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest natomiast postanowienie organu wydane w trybie art. 134 K.p.a. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które to uchybienie, jak wskazano powyżej, bezsprzecznie nastąpiło, czego nie kwestionuje skarżąca. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika przy tym, aby skarżąca powyższe okoliczności podnosiła przez organem odwoławczym, chociażby w treści odwołania. Sąd nie mógł również na tym etapie postępowania odnieść się do merytorycznych zarzutów dotyczących decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2014 r., bowiem decyzja ta nie była kontrolowana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Mając powyższe uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.