I SA/Wa 2354/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-18
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Maria Tarnowska, Bogdan Wolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja wojewody z 1974 r. dotycząca wywłaszczenia nieruchomości może być stwierdzona jako nieważna z powodu braku odwołania od decyzji organu I instancji oraz naruszenia właściwości organów administracji?Ratio decidendi
Decyzja wojewody z 1974 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ II instancji orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości pomimo braku decyzji organu I instancji w tym zakresie oraz braku stosownego odwołania strony. W konsekwencji decyzja ta podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jednakże organ nadzoru musi prawidłowo wyjaśnić stan faktyczny i zebrać pełny materiał dowodowy, w szczególności dotyczący przesłanek z art. 156 § 2 kpa, zanim podejmie ostateczne rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji wojewody z 1974 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania na rzecz byłych właścicieli. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i wydał nową decyzję, mimo braku odwołania od decyzji I instancji. Skarżący J. D. nabył lokal w budynku objętym decyzją i kwestionował prawidłowość decyzji wojewody, powołując się na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z maja 2003 r. i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie WSA Maria Tarnowska WSA Bogdan Wolski Protokolant Dorota Gaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu wniosku R. T. i M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1974 r. nr [...] i stwierdził, że wskazana decyzja Wojewody [...] dotycząca wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], w części dotyczącej lokali nr [...] i nr [...] znajdujących się obecnie w budynku na nieruchomości przy ul. [...] została wydana z naruszeniem prawa, w pozostałej natomiast części stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] orzeczeniem z dnia [...] września 1949 r. nr [...] zezwolił [...] na objęcie w posiadanie nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] m.in. stanowiącej własność A. i M. M. Odwołanie od orzeczenia z dnia [...] września 1949 r. złożyli A. i M. M.
Decyzją z dnia [...] lipca 1974 r. Naczelnik Powiatu w K. ustalił na rzecz byłych właścicieli przedmiotowej działki - A. i M. M. odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że decyzja ta wydana jest w związku z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1949 r. o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości nr [...]. Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1974 r. uchylił w całości decyzję Naczelnika Powiatu w K. z dnia [...] lipca 1974 r. oraz orzekł m.in. o wywłaszczeniu nieruchomości stanowiącej własność A. i M. M. położonej w K. przy ul. K., a także ustalił odszkodowanie na rzecz byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości.
Po rozpatrzeniu wniosku R. M., spadkobiercy byłych właścicieli nieruchomości o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1974 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej z dnia [...] września 1974 r. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem R. M. i M. M. wnioskiem z dnia 7 stycznia 2003 r. wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. wskazując, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organ II instancji orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości pomimo, że brak było w sprawie decyzji organu I instancji. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku oraz całości akt sprawy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z dnia [...] maja 2003 r. zauważył, że organ nadzoru badając w I instancji decyzję z dnia [...] września 1974 r. nie stwierdził w przeprowadzonym postępowaniu naruszeń prawa, gdyż przyjął, że organ orzekający w trybie art. 120 § 1 pkt 2 kpa działał w przedmiotowej sprawie zgodnie z kompetencjami wskazanymi w ówcześnie obowiązującym Kodeksie postępowania administracyjnego. Ponadto w decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. stwierdzono, że skoro kwestionowana decyzja została wydana na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 27, poz. 197), a z materiału dowodowego sprawy wynika, że wywłaszczenie opisanej nieruchomości oraz ustalenie odszkodowania dokonane zostało zgodnie z przepisami powołanego dekretu, zatem brak jest podstaw, aby w trybie art. 156 § 1 kpa stwierdzić nieważność tej decyzji. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podkreślił, że rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] września 1974 r. zostało wydane na podstawie art. 120 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, który stanowił, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i wydaje w tym zakresie nową decyzję. Z akt sprawy wynika jednak, że jedynym odwołaniem w sprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność A. i M. M. było pismo opatrzone datą 20 września 1949 r., w którym właściciele przedmiotowej nieruchomości kwestionowali orzeczenie Wojewody [...] z dnia [...] września 1949 r. Organ nadzoru uznał, że nie sposób przyjąć, że odwołaniem rozpatrywanym przez organ wojewódzki było właśnie odwołanie z dnia 20 września 1949 r. jako odwołanie złożone od innego orzeczenia administracyjnego tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, aby kiedykolwiek zostało przez byłych właścicieli w toku postępowania złożone jakiekolwiek inne odwołanie, a w szczególności aby złożyli oni odwołanie od decyzji Naczelnika Powiatu w K. z dnia [...] lipca 1974 r. o ustaleniu odszkodowania. Organ zauważył, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1974 r. R. M. stwierdził, że postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało ostatecznie zakończone wobec złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] września 1949 r. Jako dowód strona przedłożyła kserokopię odwołania właścicieli nieruchomości z dnia 20 września 1949 r. oraz poinformowała, że wobec podjęcia działania interwencyjnego przez właścicieli nieruchomości dopiero w dniu [...] września 1974 r. została podjęta decyzja orzekająca o wywłaszczeniu nieruchomości. W związku z powyższym, uwzględniając brak w archiwalnych aktach sprawy odwołania byłych właścicieli od decyzji z dnia [...] lipca 1974 r., do którego to odwołania odnosi się organ wojewódzki w decyzji z dnia [...] września 1974 r. oraz uwzględniając fakt, że byli właściciele przedmiotowej nieruchomości złożyli odwołanie z dnia 20 września 1949 r. od innego orzeczenia administracyjnego, organ nadzorczy stwierdził, że organ wojewódzki wydając decyzję z dnia [...] września 1974 r. nie miał podstaw do podejmowania działań w trybie odwoławczym, gdyż brak było stosownego w tym zakresie odwołania strony. Ponadto organ nadzoru stwierdził, że organ administracji państwowej wydając rozstrzygnięcie ma podstawie art. 120 § 1 pkt 2 kpa wbrew jednoznacznej treści tego przepisu uchylił w całości decyzję odszkodowawczą i orzekł nie tylko w zakresie objętym tą decyzją, tj. w zakresie odszkodowania, lecz orzekł również o wywłaszczeniu nieruchomości. W ten sposób wykroczył poza dopuszczalne ramy postępowania administracyjnego określonego w powołanym przepisie, pomijając przy tym całkowicie fakt, że w zakresie przejęcia przedmiotowej nieruchomości istniało już orzeczenie administracyjne z dnia [...] września 1949 r., jak również istniało nierozpatrzone odwołanie od tego orzeczenia. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał przy tym, że organ wojewódzki orzekając o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości pomimo braku w tym zakresie orzeczenia organu I instancji rażąco naruszył także obowiązek przestrzegania przez organy administracji państwowej z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, przewidziany w art. 15 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania. Zgodnie bowiem ze wskazanym art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej z dnia [...] września 1974 r., o wywłaszczeniu i odszkodowaniu orzekał naczelnik powiatu właściwy ze względu na położenie nieruchomości. Tym samym fakt, że o wywłaszczeniu rzeczonej nieruchomości orzekał organ wojewódzki jako organ drugiej instancji, stanowi rażące naruszenie przepisów o właściwości organów administracyjnych. W związku z tym, że weryfikowana decyzja z dnia [...] września 1974 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 15 kpa, art. 120 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 15 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r., należy uznać, że dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, która obliguje organ nadzoru do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Jednakże zgodnie z treścią art. 156 § 2 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z akt sprawy, a w szczególności z pisma Starosty [...] z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] oraz z załączonego wypisu z Księgi Wieczystej Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. wynika, że lokale nr [...] i nr [...] znajdujące się w budynku przy ulicy [...] aktami notarialnymi zostały sprzedane osobom trzecim. Przy czym zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji, zatem w części dotyczącej przedmiotowych lokali organ nadzoru obowiązany jest stwierdzić zgodnie z art. 156 § 2 kpa wydanie kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2003 r. uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1974 r. i równocześnie stwierdził, że wskazana decyzja Wojewody [...] dotycząca wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], w części dotyczącej lokali nr [...] i nr [...] znajdujących się obecnie w budynku na nieruchomości przy ul. [...] została wydana z naruszeniem prawa, w pozostałej natomiast części stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej.
Na decyzję organu nadzoru skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył uczestnik postępowania J. D. W uzasadnieniu wniósł o jej zmianę i uznanie, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1974 r. w części dotyczącej lokalu nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w K. również została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu [...] stycznia 1983 r. nabył w dobrej wierze od Skarbu Państwa opisany lokal, wobec czego nie może ponosić ujemnych skutków prawnych wadliwych decyzji administracyjnych. Ponadto wskazał, że w stosunku do jego własności zachodzą również przesłanki ochrony z racji rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że w trakcie postępowania nadzorczego skarżący nie przedstawił aktów notarialnych, na które powołuje się w złożonej skardze, a ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wypisu z księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości wynikało, że jedynie lokale numer [...] i [...] znajdujące się w budynku przy ul. [...] zostały aktami notarialnymi sprzedane osobom trzecim.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.
Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności Wojewody [...] z dnia [...] września 1974 r. nr [...], którą organ ten uchylił w całości decyzję Naczelnika Powiatu w K. z dnia [...] lipca 1974 r. ustalającą m.in. na rzecz byłych właścicieli A. i M. M. odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość oraz jednocześnie orzekł m.in. o wywłaszczeniu nieruchomości stanowiącej własność A. i M. M. położonej w K. przy ul. [...], a także ustalił odszkodowanie na rzecz byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości.
Badając przedmiotową sprawę na skutek złożonego wniosku o ponowne jej rozpatrzenie organ nadzoru prawidłowo ustalił, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego w aktach sprawy brak jest odwołania byłych właścicieli od decyzji z dnia [...] lipca 1974 r., do którego to odwołania odnosi się organ wojewódzki w decyzji z dnia [...] września 1974 r. Zasadnie również organ nadzoru ustalił, że byli właściciele przedmiotowej nieruchomości złożyli jedynie odwołanie z dnia 20 września 1949 r., które dotyczyło innego orzeczenia administracyjnego. Prawidłowo również organ nadzoru wywiódł z tych ustaleń wniosek, że organ wojewódzki wydając decyzję z dnia [...] września 1974 r. nie miał podstaw do podejmowania działań w trybie odwoławczym, gdyż brak było stosownego w tym zakresie odwołania strony. Zgodzić również należy się z organem nadzoru, że organ administracji państwowej wydając rozstrzygnięcie ma podstawie art. 120 § 1 pkt 2 kpa wbrew jednoznacznej treści tego przepisu uchylił w całości decyzję odszkodowawczą i orzekł nie tylko w zakresie objętym tą decyzją, tj. w zakresie odszkodowania, lecz orzekł również o wywłaszczeniu nieruchomości i w ten sposób wykroczył poza dopuszczalne ramy postępowania administracyjnego. Za zasadne należy także uznać stanowisko Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że organ wojewódzki orzekając o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości pomimo braku w tym zakresie orzeczenia organu I instancji rażąco naruszył także obowiązek przestrzegania przez organy administracji państwowej z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, przewidziany w art. 15 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania. Oznacza to, że prawidłowe jest stanowisko organu nadzoru zawarte w zaskarżonej decyzji, że fakt, iż o wywłaszczeniu rzeczonej nieruchomości orzekał organ wojewódzki jako organ II instancji stanowi rażące naruszenie przepisów o właściwości organów administracyjnych, a co za tym idzie, że weryfikowana decyzja z dnia [...] września 1974 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 15 kpa, art. 120 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 15 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r., a zatem dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, która obliguje organ nadzoru do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
Mimo prawidłowości ustaleń organu nadzoru w zakresie istnienia rażącego naruszenia prawa, czyli zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, która wystąpiła przy wydawaniu decyzji z dnia [...] września 1974 r., zaskarżona decyzja organu nadzoru musiała być przez Sąd uchylona, ponieważ w trakcie prowadzonego postępowania nadzorczego organ istotnie naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 i art. art. 156 § 2) które to naruszenie mogło mieć wpływ na sposób rozpatrzenia sprawy.
W zaskarżonej decyzji poza stwierdzeniem, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1974 r. wydana jest została z rażącym naruszeniem prawa, organ nadzoru powołując się na treść art. 156 § 2 kpa stwierdził, że w przedmiotowym budynku znajdują się dwa lokale numer: [...] i [...], które aktami notarialnymi zostały sprzedane osobom trzecim, a zatem co do tych lokali wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, które umożliwiają organowi nadzoru orzeczenie w tym zakresie jedynie, że zakwestionowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1974 r. została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tego stanowiska organ powołał się na pismo Starosty [...] z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] oraz wypis z Księgi Wieczystej Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. Niestety całkowicie umknęło uwadze organu nadzoru, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w przedmiotowym budynku znajdują się nie dwa lecz trzy lokale, które aktami notarialnymi zostały sprzedane osobom trzecim, czyli lokale numer: [...], [...] oraz lokal skarżącego oznaczony numerem [...]. Fakt ten potwierdza znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy wypis z rejestru gruntów z dnia [...] stycznia 2001 r., na który zresztą powołuje się Starosta [...] w piśmie z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...], z którego bezspornie wynika, że przedmiotowa działka, na której posadowiony jest budynek przy ul. [...], stanowi własność Gminy Miasta K. i jest w użytkowaniu wieczystym właścicieli [...] lokali: J. i M. D. (lokal nr [...]), L. S. (lokal nr [...]) oraz L. B. (lokal nr [...]) w odpowiednich udziałach. Nadto z nadesłanych przez J. D. jako załącznik do złożonej skargi kserokopii dwóch aktów notarialnych (z dnia [...] stycznia 1983 r. Rep. [...] oraz z dnia [...] stycznia 2000 r. Rep. [...]) bezsprzecznie wynika, że J. D. wraz z żoną na mocy aktu notarialnego umowy sprzedaży odrębnej własności lokalu i oddania części terenu państwowego w użytkowanie wieczyste z dnia [...] stycznia 1983 r. stali się właścicielami lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku i współużytkownikami wieczystym w odpowiednim udziale tej nieruchomości. Natomiast z treści aktu notarialnego zmiany umowy sprzedaży z dnia [...] stycznia 2000 r. wynika, że dla macierzystej nieruchomości Sąd Rejonowy w K. prowadził księgę wieczystą Kw nr [...], natomiast z księgi tej została wyodrębniona dla nieruchomości lokalowej nr [...] odrębna księga wieczysta Kw nr [...].
Mając na uwadze treść powołanych dokumentów oraz fakt, że w trakcie trwania postępowania nadzorczego organ przez cały czas uznawał skarżącego J. D. za stronę tego postępowania i doręczał mu wszelką korespondencję w sprawie oraz przesłał mu jako stronie postępowania obie decyzje nadzorcze, Sąd stanął na stanowisku, że fakt, że w aktach sprawy brak jest niezbędnych dokumentów, o których mowa w odpowiedzi na skargę, wynika z nieprawidłowego przeprowadzenia w tym zakresie przez organ nadzoru postępowania wyjaśniającego oraz braku dogłębnej analizy zebranych już w sprawie materiałów dowodowych, w szczególności, że pomiędzy datą wydania zarówno odpisów z ksiąg wieczystych jak i wypisu z rejestru gruntów do dnia wydania zaskarżonej decyzji minęło ponad 2 lata. Fakt ten winien był być podstawą dla organu nadzoru do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, celem którego byłoby ustalenie, czy w stanie faktycznym i prawnym prawy nie nastąpiły zmiany, które mogłyby mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia. Nieprawidłowo prowadząc postępowanie nadzorcze organ spowodował, że kwestia istnienia (lub nieistnienia) przesłanek z art. 156 § 2 kpa w stosunku do właściciela lokalu nr [...] nie została należycie wyjaśniona i zbadana przez organ przed podjęciem ostatecznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Takie postępowanie organu nadzoru narusza w ocenie Sądu, jak już wyżej wspomniano, zarówno zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego, jak i przepis art. 77, 80, 107 § 3 oraz 156 § 2 kpa.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że w toku postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, jako podmiot kierujący postępowaniem, stosownie do treści art. 7 kpa obowiązany jest podejmować wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a następnie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, w oparciu o treść art. 77 § 1 kpa oraz dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), jak również uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia i wyjaśnienia zastosowanej w nim podstawy prawnej decyzji (art. 107 § 3 kpa). Nadto postępowanie wyjaśniające (dowodowe) nie może zostać zakończone, dopóki organ nie ustali, czy stan faktyczny przewidziany w danej normie prawnej wystąpił czy też nie. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne mogące znaleźć wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje bowiem wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Sąd stoi na stanowisku, że niewyjaśnienie w rozpatrywanej sprawie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie a dotyczących zarówno przymiotu strony skarżącego w postępowaniu nadzorczym, jego praw do lokalu nr [...] i zaistnienia bądź braku istnienia w sytuacji skarżącego przesłanki określonej w art. 156 § 2 kpa oraz całkowity brak w tej materii uzasadnienia decyzji istotnie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Dlatego też w ocenie Sądu orzekającego zbadanie podniesionych zagadnień było elementem niezbędnym do dokonania oceny prawidłowości przeprowadzenia kwestionowanego postępowania. Wobec stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie nie wyjaśniło powstałych wątpliwości, Sąd uznał, że organ nadzoru rozpatrując sprawę nie wyjaśnił jej dokładnie, nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zapadła w tym postępowaniu decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 156 § 2 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru powinien przede wszystkim uzupełnić materiał dowodowy zebrany w sprawie o dokumenty (akty notarialne), na które powołuje się skarżący, aktualne odpisy z właściwych ksiąg wieczystych i ewidencji gruntów i ewentualnie zebrać inne dowody, które pozwolą organowi po przeprowadzeniu ich analizy prawidłowo określić tytuł prawny skarżącego do zajmowanego lokalu nr [...]. Następnie na podstawie tych materiałów organ wypowie się co do istnienia po stronie skarżącego przymiotu strony postępowania nadzorczego i w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii dokona analizy istniejącej sytuacji faktycznej i prawnej pod kątem istnienia lub braku przesłanki z art. 156 § 2 kpa. Następnie swoje rozstrzygnięcie organ nadzoru wyczerpująco uzasadni, popierając swoje ustalenia na konkretnych zebranych w sprawie materiałach dowodowych, zgodnie z wymaganiami wynikającymi z art. 107 § 3 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło