I SA/Wa 236/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. P. na pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku o stwierdzenie nieważności bez rozpoznania postanawia: odrzucić skargę. W. P. wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2007 r., przekazanym Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji według właściwości wystąpił o stwierdzenie nieważności zarządzenia Pełnomocnika Wojewódzkiego dla Spraw Przejęcia Dóbr Martwej Ręki na Województwo [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r., L. dz. [...] w części dotyczącej przejęcia na rzecz Państwa z nieruchomości ziemskiej pokościelnej B. pow. T., inwentarza żywego i martwego stanowiącego wyłączną własność dzierżawcy tej nieruchomości – A. S. Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pozostawił w/w wniosek bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie jego braków. Organ pouczył jednocześnie stronę, iż pozostawienie bez rozpoznania może być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przy czym skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na pisemne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli odpowiedź nie zostanie udzielona, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa można wnieść w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Skargę na powyższe pismo wniósł W. P. W uzasadnieniu skargi wniósł o jego uchylenie, podnosząc, iż żądanie przez organ przedstawienia w trybie art. 64 § 2 kpa zarządzenia z dnia [...] kwietnia 1950 r. jest bezzasadne i nie znajduje oparcia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, wskazując że skarżący nie wyczerpał trybu określonego w pouczeniu zawartym w piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu bez badania jej zarzutów merytorycznych. Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej P.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmując orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądem doktryny poinformowanie wnioskodawcy o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania nie stanowi decyzji administracyjnej. Jest to czynność materialno – techniczna, o której należy poinformować stronę, nie powoduje ona bowiem żadnych skutków zarówno materialno – prawnych jak i procesowych. Pozostawienie podania bez rozpoznania nie jest odmową wszczęcia postępowania ani umorzeniem postępowania tylko właśnie pozostawieniem podania bez dalszego rozpatrzenia wobec braku pewnych składników podania wymaganych przez prawo, a określonych także w wezwaniu skierowanym do wnoszącego, z odpowiednim pouczeniem. Pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza stwierdzenie przez organ administracji publicznej (w drodze sporządzenia odpowiedniej adnotacji), że podanie zawiera wadę określoną w art. 64 kpa i że wskutek tego stało się ono bezskuteczne z mocy prawa. W powyższej konstrukcji nie ma zatem miejsca dla jakichkolwiek "decyzyjnych" czynności organu administracji publicznej. Powołanie się przez organ administracyjny na treść art. 64 § 2 kpa powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników. Ponadto, w rozumieniu procesowym "pozostawienie wniosku bez rozpoznania" nie następuje w formie decyzji ani też postanowienia. Takie też stanowisko przyjął NSA w wyroku z dnia 23 stycznia 1996 r., sygn. akt II SA 1473/94. Przyjęcie, że braki co do wymagań formalnych, nieusunięte, powodują bezskuteczność podania oznacza, że nie jest ono zdolne do wywołania skutku prawnego wszczęcia postępowania, co rodziłoby konieczność zakończenia jego w formie decyzji - por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2008 r., str. 375 – 376. Pozostawienie sprawy bez rozpoznania nie należy zatem do kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 do 8 P.p.s.a., na które może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Tym samym wniesienie skargi na tego typu czynność jest niedopuszczalne. Nie oznacza to jednak, iż strona postępowania jest w takiej sytuacji pozbawiona możliwości poddania kontroli sądowej tej formy działania organów administracji. W każdym wypadku zawiadomienia osoby o pozostawieniu podania bez rozpoznania, służy jej - gdy zarzuca organowi naruszenie prawa polegające na bezczynności - skarga na bezczynność organu (por. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2001 r., sygn. akt II SAB 240/00). Na ocenę dopuszczalności skargi w kontekście przesłanek jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.) pozostaje bez wpływu fakt, iż organ udzielił skarżącemu błędnego pouczenia o prawie zaskarżenia pisma skargą do sądu administracyjnego, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.