I SA/Wa 2363/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-21

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Dorota Apostolidis, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, mimo że skarżący ostatecznie stawił się na wywiad alimentacyjny i złożył oświadczenie majątkowe, a także ponosił faktyczne koszty utrzymania dziecka?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo orzekły o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. Pomimo ostatecznego stawienia się na wywiad i złożenia oświadczenia, skarżący nie wywiązywał się z zobowiązań alimentacyjnych w wymaganej wysokości i terminie, co stanowiło podstawę do wydania decyzji negatywnej. Okoliczność ponoszenia faktycznych kosztów utrzymania dziecka poprzez zakupy nie mogła być uwzględniona, gdyż skarżący winien w pierwszej kolejności wypełniać swoje zobowiązania alimentacyjne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy N. o uznaniu M. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. Wójt Gminy N. wszczął postępowanie po tym, jak M. K. nie stawił się na wywiad alimentacyjny w wyznaczonym terminie. Mimo późniejszego stawienia się i złożenia oświadczenia, organ ustalił, że w ciągu ostatnich sześciu miesięcy nie dokonano żadnej wpłaty na poczet alimentów, a jedynie jedną wpłatę w kwocie 250 zł. Skarżący zarzucił organom błędną interpretację przepisów i nieuwzględnienie faktycznych kosztów ponoszonych na dziecko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], Wójt Gminy N. działając na podstawie art. 5 ust. 3, 3a, 3b, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawionym do alimentów (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 1228 ze zm., zwana dalej ustawą) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) orzekł o uznaniu M. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy N. wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania w dniu 22 stycznia 2014 r. skierowano do M. K. wezwanie celem stawienia się na wywiad alimentacyjny i złożenia oświadczenia majątkowego, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone M. K. w dniu 3 lutego 2014 r. Następnie organ wskazał, że pismem z dnia 28 lutego 2014 r. zawiadomił M. K. o wszczęciu postępowania w sprawie uznania ww. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Wezwanie to zostało doręczone ww. w dniu 4 marca 2014 r. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał także, że w dniu 6 marca 2014 r. M. K. stawił się w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w N. i złożył oświadczenie majątkowe. Organ ustalił także na podstawie zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] A. P. z dnia 14 marca 2014 r., że prowadzona egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna i w okresie ostatnich sześciu miesięcy poprzedzających wydanie decyzji M. K. nie dokonał żadnej wpłaty na poczet dochodzonego roszczenia. Konkludując organ pierwszej instancji wskazał, że pomimo zgłoszenia się M. K. i złożenia przez niego oświadczenia majątkowego, nie wywiązuje się on w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżących alimentów, co powoduje, że organ zobligowany był do wydania decyzji w przedmiocie uznania M. K. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec spełnienia się przesłanek wynikających z art. 5 ust. 3 i 3 a ustawy. Od powyższej decyzji M. K. złożył odwołanie, wskazując, że nigdy nie uchylał się od zajmowania się córką i ponosi faktyczne koszty jej utrzymania. Wskazał, że w ostatnim półroczu wydał na córkę około 4 tysięcy złotych kupując jej odzież, telefon oraz dając kieszonkowe. Wskazał jednocześnie, że jest świadomy, że nie przekazuje pieniędzy bezpośrednio jej matce. Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przepisów obowiązujących w przedmiotowej materii, organ odwoławczy stwierdził zasadność podjętego przez Wójta Gminy N. rozstrzygnięcia, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko organu I instancji w sprawie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] marca 2014 r. Zarzucił organom orzekającym w sprawie błędną interpretacje przepisów, jednostronne spojrzenie na problem, nie uwzględnienie jego argumentacji oraz nie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej skargi wskazał także, że organy orzekające w sprawie nie uwzględniły faktycznych kosztów ponoszonych przez niego na utrzymanie córki oraz fakt, że Sąd Rodzinny dla [...] wskazał, iż alimenty to nie tylko gotówka płacona matce dziecka ale także faktyczne koszty utrzymania dziecka. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy prawidłowo orzekły o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W myśl art. 5 ust. 3 tej ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił : 1) złożenia oświadczenia majątkowego; 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy; 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Stosownie do art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z treści podanych przepisów wynika, że przesłanki pozytywne wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wymienione zostały w sposób enumeratywny w pkt od 1 do 3 ust. 3 art. 5 ustawy. Wystąpienie którejkolwiek z nich, nie może jednak stanowić podstawy do wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w przypadku określonym w art. 5 ust. 3a ustawy, tzn. wówczas gdy dłużnik przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się ze swych zobowiązań w każdym miesiącu w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że pismem z dnia 22 stycznia 2014 r., doręczonym w dniu 3 lutego 2014 r., organ I instancji zobowiązał skarżącego do osobistego stawienia się w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w N. w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Bezsporną jest także okoliczność, że skarżący pomimo ww. wezwania nie zgłosił się w zakreślonym terminie, uniemożliwiając tym samym organowi przeprowadzenie tychże czynności. Z akt sprawy wynika także, że skarżący dopiero w dniu 6 marca 2014 r. tj. po otrzymaniu zawiadomienia organu z dnia 28 lutego 2014 r. (doręczonego w dniu 4 marca 2014 r.) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie - stawił się w organie na dokonanie ww. czynności. Z uzyskanych informacji wynika również, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą - firmę budowlaną "[...]". Ponadto ze złożonego przez skarżącego w dniu 12 marca 2014 r. oświadczenia wynika, że z prowadzonej działalności gospodarczej nie uzyskuje dochodów, ale nie może zarejestrować się jako osoba bezrobotna. Bezsporne w sprawie też jest, że z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] A. P. z dnia 14 marca 2014 r. wynika, iż w okresie ostatnich 6 miesięcy od dłużnika M. K. nie wyegzekwowano żadnych należności pieniężnych. Z zaświadczenia tego wynika także, że ww. dokonał na rzecz wierzyciela w ww. okresie jednej wpłaty w kwocie 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych. W ocenie Sądu, analiza materiału dowodowego sprawy bezsprzecznie wskazuje, że powołana przez organy obu instancji przesłanka z art. 5 ust. 3 ww. ustawy faktycznie wystąpiła pomimo tego, iż skarżący zgłosił się (po wyznaczonym terminie) do organu celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożył oświadczenie majątkowe, prawdopodobnie zmotywowany otrzymanym zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie. Jednocześnie organy orzekające w niniejszej sprawie słusznie wskazały, że w niniejszym postępowaniu nie wystąpiła przesłanka negatywna o której mowa w art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, gdyż skarżący nie wywiązywał się z zobowiązań alimentacyjnych w wysokości i terminie wskazanym w przepisie. Wobec czego Sąd uznał, że decyzje wydane w sprawie nie naruszają prawa. Na marginesie sprawy zauważyć należy, że podnoszona przez skarżącego okoliczność ponoszenia faktycznych kosztów utrzymania dziecka poprzez zakup prezentów i odzieży oraz dawania kieszonkowego nie może być w niniejszej sprawie brana pod uwagę, gdyż skarżący winien w pierwszej kolejności wypełniać swoje zobowiązania alimentacyjne. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło