I SA/Wa 2367/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości postanawia 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...], 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2011 r. J. P. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wnioskodawczyni wyjaśniła, że pracuje jako nauczycielka w przedszkolu osiągając miesięcznie dochód w wysokości 2733 zł (brutto). Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, który prowadzi niewielkie gospodarstwo rolne nieprzynoszące dochodu. W skład majątku skarżącej oraz jej męża wchodzi dom o pow. [...] m2, w tym część wykończona i zamieszkała o pow. [...] m2, oraz nieruchomości rolne – [...] ha należące do wnioskodawczyni oraz [...] ha należące do jej męża. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku nie uzasadnia przyjęcia, że skarżąca spełnia powyżej wskazany warunek udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym, a zatem, że nie jest w stanie ponosić jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Wysokość dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawczynię, przy braku wskazania dodatkowych okoliczności mogących świadczyć o tym, że uiszczenie kosztów sądowych zagrozi egzystencji skarżącej uniemożliwiając jej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, uprawnia przyjęcie, ze skarżąca ma możliwość samodzielnego wywiązania się z obowiązku ponoszenia części kosztów postępowania, tj. ma zdolność do uiszczenia kosztów sądowych w sprawie wszczętej skargą na kwestionowaną przez nią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Szacunkowa wysokość tych kosztów odniesiona do wysokości środków finansowych pozostających do dyspozycji skarżącej nie pozwala uznać, że opłaty sądowe w sprawie której dotyczy rozpoznawany wniosek o prawo pomocy ustanowione są w takiej wysokości, że stanowią w istocie realną barierę w dostępie do sądu. Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania jedyną wymaganą opłatę stanowi wpis od skargi w wysokości 200 zł. Inne opłaty sądowe (do których zalicza się wpis i opłatę kancelaryjną), do których poniesienia skarżąca potencjalnie może być zobowiązana w przyszłości, są ustanowione w niższej wysokości. Opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, którą – co należy podkreślić - strona będzie zobowiązana ponieść jedynie w przypadku oddalenia jej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny – wyniesie 100 zł, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej – również 100 zł. Biorąc pod uwagę wysokość tych ewentualnych opłat oraz to, że ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie, należało przyjąć, że skarżąca posiadająca stałe źródło dochodu w wysokości 2733 zł ma możliwość zabezpieczenia środków finansowych w celu samodzielnego wywiązania się z obowiązku poniesienia tych opłat, poprzez poczynienie stosownych oszczędności w swoich wydatkach. Wynikający z art. 199 p.p.s.a. obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie nie dotyczy bowiem wyłącznie osób posiadających majątek czy nadwyżkę środków finansowych. Obejmuje on wszystkie osoby posiadające jakiekolwiek dochody, z których możliwe jest wygospodarowanie pewnych oszczędności. Uiszczenie opłat sądowych nie musi przy tym oznaczać trwałego uszczerbku w środkach finansowych strony, bowiem w przypadku uwzględnienia skargi, zgodnie z art. 200 p.p.s.a., skarżącej będzie należał się od organu zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie należy stwierdzić, że wskazana powyżej wysokość środków finansowych pozostających miesięcznie do dyspozycji wnioskodawczyni, a służących do zaspokojenia potrzeb życiowych dwóch osób (skarżącej oraz jej męża) pozwala przyjąć, że skarżąca nie posiada obecnie zdolności do samodzielnego pokrycia, równolegle z powyższej oszacowanymi kosztami opłat sądowych, kosztów działania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. W tych okolicznościach należało zatem stwierdzić, że w rozważanym przypadku zachodzą warunki do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.