I SA/Wa 237/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA - Elżbieta Sobielarska WSA - Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant - Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. oddala skargę. I SA/Wa 237/04 UZASADNIENIE W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o uchylenie (ewentualnie stwierdzenie nieważności) decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1994 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania dotyczącego uwłaszczenia Zakładów Przemysłu [...] "[...]" z siedziba w L. nieruchomością oznaczoną jako działki nr [...] i [...], położoną w G. gmina Z. wraz z uchyleniem decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarżący nie posiadał interesu prawnego do występowania z wnioskiem o wszczęcie przedmiotowego postępowania wznowieniowego. Z uwagi na wniosek J. K. postanowieniem z dnia 17 lipca 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie – do czasu zakończenia postępowania z powództwa skarżącego o uzgodnienie treści księgi wieczystej, które pod sygnaturą [...] [...], zawisło przed Sądem Wojewódzkim w L. W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga stała się – na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ze względu na zakończenie się wyżej wskazanego procesu cywilnego Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 lutego 2004 r. podjął zawieszone postępowanie. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie – na mocy przepisu art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) - decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1992 r. stwierdzono nabycie z dniem 5 grudnia 1990r., z mocy samego prawa, przez Zakłady Przemysłu [...] "[...]" w L. - w likwidacji prawa wieczystego użytkowania gruntu położonego w G. przy ulicy [...], stanowiącego działki o numerach ewidencyjnych: [...] o powierzchni [...] m kw. i [...] o powierzchni [...] m kw., wykazane w księdze wieczystej Kw [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. Decyzja ta uprawomocniła się i stała się ostateczną. W dniu 26 stycznia 1994 r. J. K. wystąpił z wnioskiem o wznowienie w/w postępowania uwłaszczeniowego twierdząc, iż będąc stroną postępowania o uwłaszczenie nie ze swojej winy nie brał w nim udziału oraz podnosił, że wyszły na jaw istniejące w dacie wydawania decyzji a nieznane poprzednio organowi nowe okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] maja 1994 r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia w/w postępowania zauważając, że nie ma podstaw prawnych dla uznania wnioskodawcy za stronę postępowania uwłaszczeniowego, które prowadzone jest na wniosek państwowej osoby prawnej, spełniającej - przewidziane przepisami ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - wymogi. Ponadto organ stwierdził, że nie wyszły w sprawie na jaw żadne nowe okoliczności, które uzasadniały by ewentualne wznowienie postępowania z urzędu. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. zakwestionował stanowisko, iż nie przysługuje mu prawo do występowania z wnioskiem o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego, gdyż – jak twierdził - jest on następcą prawnym po właścicielach przedmiotowej nieruchomości a zatem obecnie własność gruntu, którym uwłaszczono Zakłady "[...]", przysługuje jemu. Rozpatrując odwołanie decyzją z dnia [...] lipca 1997 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję Wojewody. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, że treść księgi wieczystej Kw [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wskazywała, iż stanowiła ona w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, zaś Zakłady Przemysłu [...]"[...]" w L. posiadały w stosunku do niej prawo zarządu. Odwołującemu się nie przysługiwały natomiast w stosunku do wspomnianych działek żadne prawa o charakterze rzeczowym, które w szczególności ani nie wynikały z faktu wybudowania na tym gruncie przed wojną budynku przez osoby, po których odwołujący się uzyskał prawa spadkowe, ani też nie wynikały ze zgłoszenia roszczeń do nieruchomości, które to roszczenia mogą jedynie wskazywać na istnienie po stronie wnioskodawcy interesu faktycznego a nie prawnego. Podzielając zatem stanowisko Wojewody organ centralny uznał, że J. K. nie posiadał legitymacji do żądania wznowienia postępowania uwłaszczeniowego. W skardze do Sądu skarżący zaskarżył obie powyższe decyzje podnosząc, że posiada interes prawny do uczestniczenia w przedmiotowym postępowaniu uwłaszczeniowym, gdyż jest spadkobiercą pierwotnych właścicieli gruntu, którymi byli małżonkowie E. Sama zaś nieruchomość nigdy nie stanowiła własności Skarbu Państwa i z tego powodu wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa ujawniony w księdze wieczystej jest błędny. Działki bowiem, którymi uwłaszczono Zakłady "[...]" zostały – jak wywodził skarżący - przed drugą wojną światową nabyte przez małżonków E. i odłączone z większej całości, dla której prowadzono rep. hip. [...]. Na skutek przeniesienia prawa własności zostały następnie wydzielone do rep. hip. [...] jako tzw. [...]. Skarżący twierdząc, że Skarb Państwa przejął na własność- w trybie nacjonalizacji - jedynie własność Manufaktury [...] F. E. – Spółka Akcyjna w L. natomiast przedmiotowa nieruchomość -stanowiąca własność prywatną małżonków E. – nie była powiązana ze wspomnianą Manufakturą – stał na stanowisku, że nie stała się ona własnością Skarbu Państwa. Z tego powodu wystąpił również do Sądu Wojewódzkiego w L. z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za nieuzasadnioną i z tego powodu podlegała ona oddaleniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy zaznaczyć, że w/w pojęcie "interesu prawnego" nie zostało zdefiniowane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. W doktrynie jednak i orzecznictwie jest ono rozumiane jako "prawo do postępowania" lub jako "interes chroniony prawem materialnym". Powyższe zatem oznacza, że do udziału w postępowaniu administracyjnym dopuszcza się jedynie te podmioty, których żądanie znajduje podstawę w treści konkretnej normy prawa materialnego, będącej źródłem uprawnień strony. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał, aby do gruntu położonego w G. przysługiwało mu konkretne prawo o charakterze rzeczowym tj. prawo własności lub prawo wieczystego użytkowania. W szczególności nadmienić w tym miejscu wypada, że prawomocnym (na skutek nieuwzględnienia przez Sąd Najwyższy kasacji skarżącego) wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] października 2001 r. sygn. akt [...], wspomniane na wstępie powództwo jego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, zostało oddalone. Oznacza to, że wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa istniejący w księdze wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości był w dacie wydawania decyzji uwłaszczeniowej jak zresztą i w chwili obecnej prawidłowy. Przemawia za tym treść domniemania zawartego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) który stanowi, że domniemywa się, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zatem należy uznać, że słusznie organy przyjęły iż skarżący, który pretensje swoje do przedmiotowego gruntu opiera tylko na nieudowodnionych roszczeniach, posiada jedynie w sprawie interes faktyczny natomiast nie posiada interesu prawnego. W tych warunkach nie przysługiwał mu i nie przysługuje obecnie status strony w postępowaniu uwłaszczeniowym, co tym samym przesadza o niemożności zgłoszenia przez niego wniosku o wznowienie takiego postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa i z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 10 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.