I SA/Wa 2373/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. D. na pismo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 listopada 2024 r. w przedmiocie udzielenia zgody na wykup mieszkania postanawia: odrzucić skargę. W. D. (dalej: "skarżący") pismem z 8 listopada 2024 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "organ") z 8 listopada 2024 r. w przedmiocie udzielenia zgody na wykup mieszkania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i wskazał, że pismem z 8 listopada 2024 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego skargę z 5 października 2024 r. dot. pisma Instytutu [...] (dalej: "Instytut") z 30 września 2024 r., w którym Dyrektor Instytutu podtrzymał swoje stanowisko wyrażone 27 stycznia 2021 r. w przedmiocie odmowy zawarcia ze skarżącym umowy sprzedaży lokalu nr 1 w budynku przy [...], który zajmowany jest przez skarżącego (lokal wchodzi w skład zasobu mieszkaniowego Instytutu). Organ wyjaśnił, że sprawa wykupu mieszkania, o co ubiega się skarżący, nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego, sprawa ta ma charakter cywilnoprawny, co potwierdza okoliczność, że skarżącego oraz Instytut łączy umowa najmu przedmiotowego lokalu. W związku z powyższym ewentualna sprzedaż lokalu mieszkaniowego, będącego własnością Instytutu nie jest regulowana przepisami prawa administracyjnego, a tym samym nie podlega kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2 p.p.s.a., który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z jego treści wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wskazać należy, że sprzedaż lokali mieszkalnych w budynkach stanowiących własność Instytutu określa art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2024 r. poz. 534), zgodnie z którym Instytut sprzedaje innym podmiotom, na podstawie umów prawa cywilnego, składniki aktywów trwałych w drodze publicznego przetargu na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 46 ust. 4 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 437) i co do zasady ma charakter cywilny, a zatem nie zawiera elementu administracyjnego – władczego. Natomiast w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się tylko takie akty lub czynności, które zawierają element władztwa administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, gdyż zgodnie z art. 27 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm.) sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Zawarcie umowy cywilnej, przewidzianej w powołanym przepisie, nie należy do sfery administracji publicznej, a naruszenia przepisów w tym zakresie mogą być dochodzone przed sądem powszechnym (zob. postanowienie NSA z dnia 5 maja 2000 r., sygn. akt I SAB 8/00, LEX nr). W związku powyższym sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność Instytutu może nastąpić jedynie w drodze umowy cywilnoprawnej, a więc sprawa ma charakter cywilnoprawny i z tych względów nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Skoro Instytut nie był zobligowany do załatwienia sprawy skarżącego, ani w drodze decyzji administracyjnej, ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty albo innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, to również nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W związku z powyższym uznać należy, iż niniejsza sprawa nie mieści się we wskazanym katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Obowiązujący stan prawny nie upoważnia do zakwalifikowania przedmiotowej skargi do spraw, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wobec tego wniesiona skarga, jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.