I SA/Wa 2374/20
WyrokWSA w Warszawie2021-05-20
Skład orzekający: Joanna Skiba, Monika Sawa, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność jednostki samorządu terytorialnego, mogła zostać nabyta z mocy prawa przez tę jednostkę na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jeśli była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu tej jednostki?Ratio decidendi
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wymaga łącznego spełnienia przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania jej we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a także braku przysługiwania prawa własności tym podmiotom w dniu 31 grudnia 1998 r. Skoro w niniejszej sprawie nieruchomość stanowiła własność Gminy P. w dniu 31 grudnia 1998 r., jedna z kluczowych przesłanek nie została spełniona, co skutkuje brakiem podstaw do stwierdzenia nabycia własności z mocy prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez Powiat na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia, a Minister Rozwoju utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca Gmina P. zarzuciła błędną wykładnię i zastosowanie art. 73 ust. 1 ustawy, argumentując, że nieruchomość powinna zostać nabyta przez Powiat. Sąd administracyjny uznał, że kluczowa przesłanka braku własności jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. nie została spełniona, gdyż nieruchomość należała do Gminy P.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę Gminy P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Monika Sawa WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr. [...] Minister Rozwoju po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta P., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2020 r.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr. [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Powiat [...], własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej w dniu [...] grudnia 1998 r. własność Gminy P.
Od niniejszej decyzji odwołanie złożył Burmistrz Gminy P. w dniu [...] sierpnia 2020r. Wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] i stwierdzenie nabycia przez Powiat [...] własności działki nr [...], względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę [...].
Decyzją z dnia [...] września 2020r., nr. [...] Minister Rozwoju utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...].
Organ stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze poźń. zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust.1 ustawy nastąpiło zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998r., spełnione zostały następujące przesłanki: - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego;
- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną;
-nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego; Minister Rozwoju wskazał jednak, że z akt sprawy wynika wprost, iż w dniu 31 grudnia 1998r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości była Gmina P., na podstawie decyzji Burmistrza Miasta P. nr [...] z dnia [...] maja 1998r., nr [...], co znajduje potwierdzenie w księdze wieczystej nr. [...].
W ocenie Ministra w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998r., w związku z czym organ naczelny obowiązany był utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2020 r.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) przez błędną wykładnię co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania i niesłusznej odmowy stwierdzenia własności nieruchomości na rzecz Powiatu [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd jest zobowiązany zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Materialno-prawną przesłanką zaskarżonej decyzji jest art. 73 ust. 1 ustawy – przepisy wprowadzające, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego w zmian za odszkodowanie. Przytoczony przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty, które do tej pory nie stanowiły własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Nabycie własności nieruchomości na podstawie przywołanego przepisu, uzależnione jest od spełnienia łącznie w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:
zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną;
pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz
brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub
jednostkom samorządu terytorialnego.
Ustawodawca jednoznacznie stwierdził w powyższym przepisie, że przy spełnieniu określonych warunków nieruchomość staje się własnością odpowiedniego podmiotu publicznoprawnego (Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego) z mocy samego prawa, jeżeli własność danej nieruchomości nie przysługiwała w dniu 31 stycznia 1998 r. Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego. Brak spełnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek stoi na przeszkodzie w nabyciu przez Skarb Państwa i jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. w nieruchomości, na podstawie tego przepisu.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest natomiast, że nieruchomość położona w P., oznaczona jako działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Gminy P., na podstawie decyzji Burmistrza P. nr [...] z dnia [...] maja 1998 r., co wynika z odpisu z księgi wieczystej nr [...]. Stanowiła zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. własność jednostki samorządu terytorialnego, co oznacza brak spełnienie jednej z przesłanek określonych wyżej. Zdaniem Sądu przesłanka z ww. art. 73 jest spełniona w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego nie służy prawo własności do przedmiotowego gruntu. Przepis ten został sformułowany jasno i jego treść nie budzi żadnych wątpliwości. Poza tym należy mieć również na uwadze cel uchwalenia przepisu o takiej treści i intencję ustawodawcy, którą było uporządkowanie stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Jego celem nie jest natomiast, jak zdaje się tego oczekiwać skarżący, uregulowanie wszelkich kwestii związanych również z właściwą kategorią drogi. Te kwestie przekraczają zatem ramy niniejszego postępowania i nie mogą być przedmiotem oceny.
Wobec powyższego Sąd uznał, że z powodu braku spełnienia przesłanek z art. 73 (tu wykazania nie przysługiwania Skarbowi Państwa lub gminie prawa własności do nieruchomości w określonej dacie) organy prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do zastosowania art. 73 ust. 1 ww. ustawy z 13 października 1998 r., a kwestie podniesione przez skarżącą nie mogą zostać uwzględnione.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie, wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło