I SA/Wa 2378/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-27
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz, Elżbieta Lenart, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który nie wykonał w terminie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na bezczynność, podlega karze grzywny, a jeśli tak, to w jakiej wysokości, oraz czy jego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który nie wykonał w terminie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na bezczynność, podlega karze grzywny na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. Wysokość grzywny powinna być adekwatna do długości przekroczenia terminu i podjętych przez organ czynności, spełniając funkcję represyjno-dyscyplinującą. Jednocześnie, sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w tym podjęte przez organ czynności zmierzające do załatwienia sprawy.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2019 r., który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1955 r. w terminie dwóch miesięcy. Skarżący zarzucił, że organ nie podjął koniecznych czynności w sprawie, pozostawiał pisma bez odpowiedzi i nie wydał decyzji w wyznaczonym terminie. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał na trudności w ustaleniu granic nieruchomości, konieczność analizy ksiąg wieczystych, zwolnienie lekarskie sprawozdawcy oraz działania pełnomocnika strony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. w przedmiocie niewykonania przez [...] w W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 316/18 1. wymierza [...] w W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od [...] w W. na rzecz skarżącego M. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
M. P. pismem z 1 października 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 stycznia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 316/18, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Kolegium i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1955 r. (prawidłowo [...] czerwca 1954 r.) nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Skarżący wniósł o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywny w maksymalnej ustawowej wysokości z tytułu niewykonania ww. wyroku, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania podkreślając, że wyrok z 24 stycznia 2019 r. wraz z aktami sprawy został doręczony organowi 24 maja 2019 r., co oznacza, że termin na rozpoznanie sprawy upływał 24 lipca 2019 r. W wyznaczonym terminie organ nie wydał jednak decyzji. Ponaglenia strony w pismach z 23 maja 2019 r. oraz z 8 lipca 2019 r. pozostawiono bez odpowiedzi. Dopiero na skutek wezwania do wykonania wyroku z 8 sierpnia 2019 r., organ poinformował, że zaplanowano badanie ksiąg wieczystych przedmiotowej nieruchomości. W piśmie nie został jednak wskazany ani termin przeprowadzenia ww. analizy ksiąg, ani przewidywany termin zakończenia sprawy.
Skarżący zarzucił, że mimo wydania ww. wyroku organ nadal nie prowadzi postępowania w sposób efektywny, niepodejmując koniecznych czynności w sprawie. Bez odpowiedzi pozostawiono również wniosek, którym strona wniosła o wyrażenie zgody na złożenie do akt sprawy prywatnej opinii geodezyjnej.
Tym samym wobec braku efektywnego prowadzenia przedmiotowego postępowania, pozostawiania pism przez kilka miesięcy bez żadnej odpowiedzi, skarga jest uzasadniona.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżący przytoczył wyrok WSA w Warszawie z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt SA/Wa 676/18 i podkreślił, że ma poczucie krzywdy, bezsilności oraz lekceważenia przez organ. Poczucie krzywdy jest szczególnie dotkliwe dla skarżącego, osoby w podeszłym wieku, ciepiącego na liczne schorzenia, który obawia się, że decyzja, pomimo jego działań zostanie wydana dopiero po jego śmierci, co rodzi poczucie niesprawiedliwości, w szczególności wobec faktu, że z informacji medialnych wynika, że sprawy prowadzone przez tzw. "kupców roszczeń" rozstrzygane były w terminach kilkumiesięcznych. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej jest więc zasadny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podnosząc, że przeprowadzone w sprawie czynności, w tym analiza zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji wykazała, że na podstawie akt własnościowych Kolegium nie jest w stanie ustalić przebiegu granic nieruchomości [...] , we fragmencie stanowiącym własność dawnego właściciela. Przesłany przez Biuro Geodezji i Katastru Urzędu W. fragment mapy ewidencyjnej oraz rozliczenie całej nieruchomości w działkach ewidencyjnych nie pozwoliło na ustalenie, jakie obecne działki ewidencyjne wchodzą w skład części nieruchomości należącej do dawnego właściciela. Pozytywnych wyników nie dała również analiza mapy historycznej znajdującej się na stronie urzędu W. .
Organ zaznaczył, że z uwagi na konieczność ustalenia przedmiotu postępowania skierowano pismo do pełnomocnika skarżącego, informując o konieczności przeprowadzenia badania ksiąg wieczystych nieruchomości. Powyższe akta znajdują się w Archiwum Państwowym w M.. Pismem z 12 września 2019 r. Kolegium przychyliło się ponadto do wniosku pełnomocnika skarżącego o sporządzenie prywatnej opinii geodezyjnej.
SKO w W. podkreśliło, że w związku z nagłym wypadkiem, od dnia 30 września 2019 r. sprawozdawca przebywał na zwolnieniu lekarskim. W związku zaś z faktem niezłożenia przez stronę opinii sporządzonej przez biegłego geodetę, przeprowadzone zostało badanie księgi hipotecznej nieruchomości w Archiwum Państwowym w M. . Uzyskane informacje pozwoliły na orientacyjne ustalenie w jakich granicach nieruchomość stanowiła własność M. G. . W związku z powyższym [...] listopada 2019 r. wydana została decyzja nr [...] , rozpatrująca wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] czerwca 1954 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy [...] , nr hip. [...] .
Kolegium podkreśliło ponadto, że do zwłoki przyczynił się pełnomocnik strony, który początkowo zadeklarowała możliwość sporządzenia operatu geodezyjnego na zlecenie strony postępowania. Wskutek działań pełnomocnika wydłużył się termin rozpatrzenia sprawy, bowiem Kolegium oczekiwało na złożenie dokumentów. Pełnomocnik nie poinformował Kolegium o odstąpieniu od zamiaru złożenia operatu, wnosząc skargę na niewykonanie wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione.
W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z 8 sierpnia 2019 r., którym wezwano Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do wykonania wyroku z 24 stycznia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 316/18.
Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z 24 stycznia 2019 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego w terminie dwóch miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi 5 czerwca 2019 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem 5 sierpnia 2019 r. Mimo to Kolegium nie załatwiło przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. Decyzja wydana została dopiero [...] listopada 2019 r., po złożeniu przez skarżącego skargi w przedmiocie niewykonania wyroku. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z 24 stycznia 2019 r. terminu na załatwienie sprawy, uwzględniając, że organ wydał [...] listopada 2019 r. decyzję rozpoznającą wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego, a także fakt, że w sprawie podejmowane były czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 500 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą.
Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu po wyroku z 24 stycznia 2019 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy organ podejmował działania mające na celu jej zakończenie - przeprowadzono badanie ksiąg wieczystych i dokumentacji znajdującej się Archiwum Państwowym w M. , informowano stronę o stanie sprawy, w tym o braku przeszkód do sporządzenia prywatnej opinii geodezyjnej. Sprawa mimo, że z przekroczeniem wyznaczonego przez Sąd terminu została jednak załatwiona, wyznaczony w wyroku z 24 stycznia 2019 r. termin nie został zaś znacznie przekroczony.
Sąd uznał ponadto, że w sprawie nie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Zauważyć należy, że podnoszone w skardze okoliczności dotyczące poczucia krzywdy, bezsilności i lekceważenia przez organ nie stanowią podstawy do uwzględnienia żądania. Skarżący nie wykazał w istocie okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku. Podkreślić trzeba, że suma pieniężna, określona w art. 154 § 7 P.p.s.a., powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych. Stanowi ona formę zadośćuczynienia za niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu i konieczność zastosowania tego szczególnego środka powinna być właściwie uzasadniona, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Skarga w tej części podlegają więc oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się po 200 zł wpisu od skargi oraz po 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 P.p.s.a.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło