I SA/Wa 238/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-16
Skład orzekający: Monika Nowicka, Elżbieta Lenart, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja komunalizacyjna stwierdzająca nabycie przez samorząd województwa z mocy prawa nieruchomości Skarbu Państwa może zostać uznana za nieważną, jeśli w ocenie strony skarżącej nieruchomość ta nie była wykorzystywana na zadania własne samorządu, a jedynie na cele jednostki podległej samorządowi?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja komunalizacyjna nie jest dotknięta wadą nieważności. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że tytuł prawny do nieruchomości posiadał Ośrodek Doskonalenia, który został przejęty przez samorząd województwa. W związku z tym, nabycie nieruchomości przez samorząd w trybie art. 60 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną było zasadne, a argumenty o braku wykorzystania na cele własne samorządu nie stanowiły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Województwo wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, która stwierdziła nabycie przez Województwo z mocy prawa nieruchomości Skarbu Państwa. Skarżące Województwo argumentowało, że nieruchomość nie była wykorzystywana na zadania własne samorządu, a jedynie na cele podległej mu Biblioteki. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, wskazując, że tytuł prawny do nieruchomości posiadał Ośrodek Kształcenia Ustawicznego, który został przejęty przez Województwo.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Województwa [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 roku [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 roku, nr [...], stwierdzającą nabycie przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem l stycznia 1999 roku nieodpłatnie prawa własności nieruchomości zabudowanej Skarbu Państwa, oznaczonej nr działki [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie miasta W., będącej dotychczas we władaniu Ośrodka Kształcenia Ustawicznego [...] w L. ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w N. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Powyższa decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych:
W związku z wnioskiem Województwa [...] Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2002 roku nr [...] stwierdził nabycie przez to Województwo z mocy prawa z dniem l stycznia 1999 roku nieodpłatnie prawa własności opisanej na wstępie nieruchomości powołując się przy tym na przepis art. 48 ust. 2 w związku z art. 60 ust. l ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.).
W dniu 4 lipca 2003 r. Zarząd Województwa [...] wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji podnosząc, iż w/w nieruchomość nie jest wykorzystywana na zadania własne samorządu [...], o czym świadczyć miał fakt, że Województwo chciało sprzedać przedmiotową nieruchomość.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 roku nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności objętej wnioskiem decyzji. Rozpatrując ponownie sprawę - na skutek wniesionego przez Marszałka Województwa [...] wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - Minister Skarbu Państwa stwierdził, że zarządzeniem nr [...] Kuratora Oświaty i Wychowania z dnia [...] grudnia 1990 roku włączono [...] Bibliotekę Wojewódzką w L. w skład Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego w L.. Następnie decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] kwietnia 1995 roku nr [...] sporną nieruchomość przekazano nieodpłatnie w zarząd Wojewódzkiemu Ośrodkowi Doskonalenia [...] w L. ( taki stan potwierdzał zapis w z księdze wieczystej KW nr [...]).
Z kolei Kurator Oświaty w L. pismem z dnia 2 grudnia 1998 roku zawiadomił Marszałka Województwa [...], że z dniem l stycznia 1999 roku Biblioteka [...] we W. - jako państwowa jednostka organizacyjna - stała się jednostką organizacyjną Samorządu [...]. Jednocześnie w piśmie tym zaznaczono, iż jednostka ta powstała z wydzielenia Filialnej Biblioteki we W. z Wojewódzkiej Biblioteki [...] w L., wchodzącej w skład Ośrodka Doskonalenia [...] i Kształcenia Ustawicznego w L.. W oparciu o to pismo sporządzono protokół przekazania, w którym jednak nie został ujęty sporny budynek przy ul. [...] we W..
Do chwili obecnej w budynku tym prowadzi działalność Biblioteka [...] we W. - instytucja podległa Marszałkowi Województwa [...].
Organ potwierdził przy tym, że w aktach sprawy znajdują się pisma Zarządu Województwa [...] z propozycją sprzedaży nieruchomości objętej decyzją.
Ustalono także, że uchwałą Sejmiku Samorządowego Województwa [...] z dnia [...] marca 2001 roku zmieniono dotychczasową nazwę placówki "Ośrodek Doskonalenia [...] i Kształcenia Ustawicznego w L." na "Ośrodek Kształcenia Ustawicznego [...] w L.".
W tych warunkach organ stwierdził, że -zgodnie z art. 60 ust. l ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem l stycznia 1999 roku przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego.
Zgodnie zaś z art. 48 ust. 2 cytowanej ustawy samorządy województw przejmują między innymi placówki doskonalenia nauczycieli oraz biblioteki, prowadzone do dnia 31 grudnia 1998 roku przez dotychczasowych wojewodów oraz właściwych ministrów.
Bezspornym w niniejszej sprawie był fakt, iż na przedmiotowej nieruchomości siedzibę miał Ośrodek Kształcenia Ustawicznego [...] w L. i Filia Wojewódzkiej Biblioteki [...] w L., która wchodziła w jego skład.
Zgodnie z przepisami ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące (...) Ośrodek Kształcenia Ustawicznego [...] w L. przejęło Województwo [...] zaś Bibliotekę [...] we W. Województwo [...].
Ośrodek Kształcenia Ustawicznego [...] w L. był następcą prawnym Ośrodka Doskonalenia [...] i Kształcenia Ustawicznego w L., na którego rzecz ustanowiono nieodpłatny zarząd. W związku z powyższym ponieważ tytuł prawny do spornej nieruchomości miał Ośrodek Kształcenia Ustawicznego [...] w L., tym samym Województwo [...] nabyło wyżej wymienioną nieruchomość w trybie art. 60 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Podniesiono przy tym, że istotnie - zgodnie z art. 26 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące (...) - przejecie przez jednostki samorządu terytorialnego instytucji i jednostek organizacyjnych określonych w ustawie z dnia 24 lipca 1998 roku o zmianie ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej, w związku z reformą ustrojową państwa oraz ustawie - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące (...) następuje z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku. Biblioteka [...] we W. powstała z wydzielenia Filialnej Biblioteki we W. z Wojewódzkiej Biblioteki [...] w L., która wchodziła w skład Ośrodka Doskonalenia [...] i Kształcenia Ustawicznego w L.. Podział ten miał nastąpić poprzez wydzielenie w drodze protokołu zespołu pracowników oraz mienia tej jednostki (pismo Kuratora Oświaty z dnia 2 grudnia 1998 r.). Brak jest jednak dokumentu przekazującego sporne mienie. W związku z powyższym - w ocenie Ministra - argumenty Marszałka Województwa [...] o intencji ustawodawcy nie zostały w rzeczywistości zrealizowane, bowiem - jak wspomniano - materiał dokumentacyjny zgromadzony w niniejszej sprawie dowodził, że nie został wygaszony zarząd ustanowiony na rzecz Wojewódzkiego Ośrodka Doskonalenia [...] w L.. Tym samym - wg organu - nie było podstaw do stwierdzenia nabycia spornego mienia przez Województwo [...] w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku a co za tym idzie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 roku.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Województwa [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniósł, iż narusza ona przepis art. 26 ust. 2 i 3 oraz art. 60 ust. 1 i art. 48 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i twierdził w szczególności, że podział Ośrodka Kształcenia Ustawicznego [...] w L. nie mógł nastąpić bez wydzielenia części nieruchomości, którą zajmowała nowowydzielona jednostka tj. Biblioteka [...] we W..
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i akcentując, że jedynie Ośrodek Kształcenia Ustawicznego [...] w L. sprawował na spornej nieruchomością władztwo zapewniające mu samodzielne korzystanie z niej a poza tym w niniejszej sprawie nie została spełniona jakakolwiek z przesłanek zawartych w przepisie art. 156 § 1 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny ocenia wydany akt pod względem jego legalności.
W związku z powyższym rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione przez skarżącego w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty te nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że treść skargi nie tyle koncentruje się na wskazaniu kwalifikowanych wad decyzji komunalizacyjnej, których zaistnienie dawałoby podstawę do stwierdzenia w trybie przepisu art. 156 § 1 k.p.a. jej nieważności a sprowadza się do zaakcentowania konieczności wyposażenia Biblioteki [...] we W. w mienie nieruchome stanowiące opisaną na wstępie działkę.
Ten tok rozumowania nie jest zasadny. Dopóki bowiem istnieje w obrocie prawnym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r. dopóty (z punktu widzenia czysto teoretycznego) nie jest możliwe - w trybie decyzji administracyjnej - stwierdzenie komunalizacji z mocy samego prawa spornej nieruchomości na rzecz Województwa [...] jako jednostki, której podlega w/w Biblioteka [...].
Z drugiej też strony wspomnianej decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] nie można zarzucić, iż jest dotknięta wadą, o której mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. W szczególności nie narusza ona (zwłaszcza w sposób rażący) przepisu art. 60 ust. 1 cytowanej ustawy Przepisy wprowadzające (...). Było bowiem w sprawie bezsporne, że do przedmiotowego mienia nieruchomego tytuł prawny (prawo zarządu) posiadał Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia [...] w L. a zatem w rozumieniu utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego tylko ta jednostka "władała" przedmiotową nieruchomością w rozumieniu powołanego wyżej przepisu.
Nadmienić wypada, że regulacja ta dotyczy nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa i do jego zaistnienia konieczne jest rzeczywiste spełnienie przesłanek zawartych w przepisie art. 60 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Wydawana w oparciu o ten przepis decyzja ma jedynie charakter deklaratoryjny i w żaden sposób nie jest decyzją uznaniową. Z tego powodu powoływanie się na wszelkie intencje różnych podmiotów, celowość konkretnych rozstrzygnięć czy też próbowanie w trybie art. 60 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające (...) "poprawiać" zaistniały (być może niezbyt zrozumiały w odczuciu społecznym) stan faktyczny nie może jednak mieć miejsca.
Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd - z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło