I SA/Wa 238/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 listopada 2023 r. nr KO-1062/4103/619/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr DŚR.4014000988.2023. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania M.Z., decyzją z 29 listopada 2023 r. nr KO-1062/4103/619/23 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 25 sierpnia 2023 r. nr DŚR.4014.000988.2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką H.W. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Decyzją z 25 sierpnia 2023r. nr DŚR.4014.000988.2023 Prezydent Miasta [...] odmówił przyznania M.Z. wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką H.W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przytoczył treść przepisów regulujących zasady i tryb przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, podkreślając, że zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie to przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Zdaniem organu I instancji, z przedłożonego orzeczenia wynika, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności H.W, natomiast znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 19 kwietnia 2022 r. Powyższe zdaniem organu - z uwagi na brzmienie art. 17 ust. 1b - stanowi podstawową przeszkodę prawną do przyznania wnioskowanego świadczenia. Od decyzji organu I instancja skarżąca odwołała się zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną, ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie Konstytucji RP. Skarżąca wskazała również, że z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia swojej mamy, od połowy sierpnia 2022 r. zabrała mamę do siebie. Obecnie sprawuje osobistą i całodobową opiekę nad mamą, która ma postępujące otępienie w chorobie Alzheimera. Oprócz tego mama ma zaburzenia widzenia, marskość wątroby, niedosłuch, zmiany w kręgosłupie i stawach. Skarżąca podkreśliła, że jest jedynaczką, więc nie ma innych osób, które mogłyby sprawować opiekę nad jej mamą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżona decyzję w mocy. Kolegium podało, że wnioskiem złożonym 6 lipca 2023 r. skarżąca wystąpiła do MOPS w [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad swoją niepełnosprawną matką H.W. Do wniosku skarżąca dołączyła złożone pod odpowiedzialnością karną oświadczenie z 6 lipca 2023 r. o stanie zdrowia swojej mamy oraz zakresie i częstotliwości czynności opiekuńczych wykonywanych wobec mamy. Odwołująca oświadczyła: "od lipca 2022r. stan zdrowia mamy znacznie się pogorszył, od połowy sierpnia 2022r. mieszka ze mną". W aktach znajduje się również: - orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] nr PZO.39442.4411.5.2022 z 5 maja 2022 r. zaliczające H.W. na okres do 31 maja 2026 r. do znacznego stopnia niepełnosprawności - symbol 04-0. W orzeczeniu wskazano, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, a znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 19 kwietnia 2022 r., - orzeczenie Lekarza Rzeczoznawcy ZUS Oddział w [...] z 3 grudnia 2019 r. Nr 055053820 stwierdzające u H.W. trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji od 1 października 2019 r., - oświadczenie z 11 kwietnia 2022 r. i 14 czerwca 2022 r. o sytuacji rodzinnej, zawodowej i dochodowej rodziny skarżącej oraz o zakresie czynności wykonywanych wobec matki, - kserokopia PIT-28 męża skarżącej R.Z. za 2020 r. i 2021 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Kolegium prowadząc postępowanie wyjaśniające, w celu uzupełnienia materiału dowodowego, wezwało skarżącą do złożenia wyjaśnień w charakterze strony. Skarżąca zeznała iż: zamieszkuje w P., ul. [...] z mężem w mieszkaniu stanowiącym jej własność. Od połowy sierpnia 2022 r. mama skarżącej mieszka u niej, a syn wyprowadził się do mieszkania babci na ul. [...]. Syn skarżącej pracuje i utrzymuje się z własnych dochodów. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i z mamą. Ich źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę męża skarżącej w wysokości ok. 3800 zł. Ich źródłem dochodu jest również emerytura matki skarżącej z ZUS w wys. ok. 1970 zł ze wszystkimi dodatkami. Skarżąca podała, że jest osobą zdrową, aktualnie nie leczy się nigdzie. Nie legitymuję się orzeczeniem o niepełnosprawności. Matka skarżącej cały czas legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności z 5 maja 2022 r. Nie zostało wydane żadne nowe orzeczenie. W 2019 r. przestała widzieć na jedno oko - żółta plamka i pozostaje pod opieką poradni okulistycznej na ul. [...] w P. - wizyty odbywają się średnio co poł roku. Matka skarżącej ma również marskość wątroby - pozostaje pod opieką lekarza w poradni chorób zakaźnych przy ul. [...] w W. - wizyty odbywają się co pół roku w formie teleporady na podstawie dostarczonej przez skarżącą pocztą elektroniczną dokumentacji medycznej. Matka skarżącej pozostaje pod opieką lekarza pulmonologa w P. - wizyty raz w roku w formie teleporady; lekarza neurologa w P. - jak dotąd odbyła się jedna wizyta w kwietniu 2023 r. oraz lekarza rodzinnego w P. na ul. [...] - wizyty w razie konieczności, co 3-4 miesiące wizyty domowe - ostatnia wizyta odbyła się w sierpniu 2023 r. Matka skarżącej bierze leki raz dziennie rano: są to tabletki na wzrok oraz lek od neurologa. Matka skarżącej przyjmuje ponadto stale leki przeciwhistaminowe oraz wziew na receptę. Wieczorem skarżąca zakrapla matce krople do oczu od okulisty. Mama nie jest osobą chodzącą od września 2022 r. Kolegium poprosiło skarżącą o odniesienie się do informacji, zgodnie z którymi mama skarżącej od połowy sierpnia 2022 r. zamieszkuje ze stroną, podczas gdy w trakcie wyjaśnień przed SKO 24 sierpnia 2022 r., skarżąca zeznała, że matka mieszka samodzielnie i jest w dobrym stanie: skarżąca podaje, że nie pamięta dokładnie, kiedy wzięła matkę. Strona podaje, że od końca sierpnia 2022 r. mama mieszka ze stroną i jej mężem. Strona nie potrafi wyjaśnić dlaczego pomiędzy treścią wyjaśnień z 24 sierpnia 2022 r. złożonych w Kolegium oraz treścią oświadczenia z 6 lipca 2023r. są rozbieżności. Jak wskazała skarżąca: - mama jest obecnie osobą leżącą, pampersowaną. Mama budzi się ok. godz. 6.00-7.00, wtedy wstaję ja, robię mamie toaletę poranną na łóżku, następnie ok. godz. 9.00-10.00 mama zjada śniadanie i wtedy podaję jej leki. Po śniadaniu mamę przebieram, smaruję kremami przeciwodleżynowymi, oklepuję mamę, przygotowuję obiad, sprzątam. Mama często woła o picie lub jedzenie. Ok. godz. 13.00 podaję zupę, około godz. 16.00 drugie danie. Około godz. 18.00-19.00 mama zjada przekąskę. Zakupy przeważnie robi mąż po pracy, albo ja, gdy mąż zostaje w domu. Gdy muszę gdzieś wyjść, to w domu zostaje mąż, - nie rozważam usług opiekuńczych, nawet na 8 godzin, ponieważ wiem, że to są usługi odpłatne. Problemem dla mnie jest ten czas, gdy wróciłabym z pracy i nie dałabym rady dalej opiekować się mamą, bo byłabym zmęczona, - do 2021 r. mąż pracował za granicą i dobrze zarabiał, odkąd mąż pracuje w Polsce, inaczej zarabia, już nie tak dobrze. Wcześniej nie musiałam iść do pracy, bo mąż zarabiał dobrze, a teraz sytuacja finansowa naszej rodziny się pogorszyła. Chciałabym uzyskać te środki, żeby podnieść standard życia swój i mamy, wyjechać gdzieś z mamą, np. na jakiś turnus rehabilitacyjny, - w 1991 r. ukończyłam liceum ogólnokształcące. Potem podjęłam pracę w sklepach spożywczych i jednocześnie poszłam na dwuletnie studium handlu zagranicznego. Następnie w roku 1994 podjęłam pracę w Telekomunikacji i pracowałam tam do 2002 r. - w tym czasie przeprowadziłam się z W. do P. W 1997 oraz w 1998 r. urodziłam synów. Od 2002 r. już nie pracowałam i mąż pracował i nas utrzymywał, a ja zajmowałam się domem i dziećmi. W latach 2010-2011 podjęłam pracę jako specjalista ds. telemarketingu i biura obsługi klienta. W 2011 r. podjęłam pracę w Centrostalu [...] i pracowałam tam do 31 stycznia 2014 r. Stosunek pracy ustał wraz z upływem czasu, na jaki umowa była zawarta. W 2019 r. podjęłam pracę w PSS Społem jako magazynier, ale zrezygnowałam z tej pracy po 3 tygodniach, z uwagi trudy tej pracy. Ponadto była to ciężka praca fizyczna tylko w godzinach nocnych, po której byłam wyczerpana, a prowadziłam wtedy dwa domy: mój i mamy, dorastających synów i męża za granicą. Od tamtej pory nie pracowałam. Nie szukałam pracy od tamtej pory, mąż był za granicą, ja byłam tu sama ze wszystkim. Kolegium wskazało, że warunki nabywania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określa art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390) – dalej zwanej "ustawą". Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami; konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko wówczas, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Kolegium zauważyło, że w niniejszej sprawie organ I instancji odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, z uwagi na brzmienie art. 17 ust. 1b. Kolegium podkreśliło, że art. 17 ust. 1b ustawy wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014r. sygn. akt. K 38/13, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, przepis ten został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Z tych przyczyn art. 17 ust. 1b nie mógł być stosowany w dotychczasowym brzmieniu po wejściu w życie orzeczenia TK. Bez znaczenia przy tym jest fakt, iż od ponad ośmiu lat ustawodawca nie zmienił tego przepisu, pozostawiając go w niezmienionej treści. W świetle powyższego w niniejszej sprawie nie było dopuszczalne oparcie decyzji odmownej na tej części art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jednak Kolegium zwróciło uwagę, że przesłanką odmownej decyzji w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt niespełnienia przez skarżącą innych ustawowych przesłanek do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Jak wynika z akt sprawy H.W. została na stałe uznana za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji. Poza sporem jest, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, nie podlega badaniu, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy - wynika to bowiem z treści samego orzeczenia. Legitymowanie się jednak przez osobę wymagającą opieki określonym orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 13 października 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 952/21) przy czym ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Z powyższego wynika - zdaniem Kolegium - że w każdej sprawie dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy w sposób zindywidualizowany rozważyć, jakiej opieki i w jakim rozmiarze - ze względu na rodzaj niepełnosprawności i choroby potrzebuje osoba niepełnosprawna, a także w jakim stopniu zaabsorbowanie opiekuna sprawowaniem tej opieki uniemożliwia podjęcie przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie SKO w [...] w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca - jako córka niepełnosprawnej H.W. - jest osobą, na której zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny. Wobec zebranego materiału dowodowego wątpliwości Kolegium wzbudził faktyczny powód niepodejmowania zatrudnienia. W ocenie Kolegium brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaną opieką, a niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą. Kolegium podkreśliło, że sprawa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego była już wcześniej przedmiotem rozpoznania przez SKO w [...]. Decyzją nr KO-840/4103/399/22 z 21 września 2022 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr DŚR.4014.000843.2022 z 13 lipca 2022 r. odmawiającą przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Powyższa decyzja została przez odwołującą zaskarżona do WSA w Warszawie, który wyrokiem sygn. akt I SA/Wa 2785/22 z 29 marca 2023 r. oddalił skargę. Wyrok ten stał się prawomocny 16 czerwca 2023 r., a 6 lipca 2023 r. skarżąca ponownie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia. 6 lipca 2023 r. skarżąca złożyła pod odpowiedzialnością karną oświadczenie o stanie zdrowia swojej mamy oraz zakresie czynności opiekuńczych wykonywanych wobec mamy. W wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym 31 lipca 2023 r. wskazano, że "H.W. zamieszkuje u córki od VIII.2022r." - skarżąca podpisała ten wywiad (str. 2), a tym samym potwierdziła, że podane w nim informacje są zgodne z prawdą. Zdaniem Kolegium powyższe złożone pod odpowiedzialnością karną oświadczenia skarżącej o stanie zdrowia matki ("od lipca 2022 r. stan zdrowia mamy znacznie się pogorszył") oraz w zakresie daty zabrania mamy do swojego mieszkania (połowa sierpnia 2022 r.) pozostają w sprzeczności z materiałem dowodowym sprawy zakończonej wydaniem decyzji nr KO-840/4103/399/22 z 21 września 2022 r. oraz treścią złożonych w jej trakcie przez skarżącą oświadczeń. Kolegium podało, że podczas składania zeznań w Kolegium 24 sierpnia 2022 r. skarżąca pod odpowiedzialnością karną zeznała, że jej mama zamieszkuje oddzielnie ("Mama mieszka na ul. [...] - trzy bloki od mojego miejsca zamieszkania"), a skarżąca odwiedza mamę w jej mieszkaniu, pomaga w przygotowywaniu posiłków, robi zakupy, umawia wizyty lekarskie, sprząta w mieszkaniu: "Mama jest osobą chodzącą, nie korzysta z pampersów, korzysta z wkładek higienicznych. Mama samodzielnie zje i wypije podany posiłek. Zdarza się, że mama nocuje u nas albo ja u mamy. Gotuje posiłki zarówno u siebie, jak i u mamy. Mama często przebywa u nas, bo wtedy mogę coś zrobić u siebie w domu". (...) "Wychodzę z mamą na spacery, jeździmy na działkę gdzie spędzamy czas na świeżym powietrzu. (...) "Mama ma cały czas telefon przy sobie i w razie czego do mnie dzwoni". Złożone natomiast w trakcie niniejszego postępowania oświadczenia skarżącej - zdaniem Kolegium - nie pokrywają się z treścią wcześniej złożonych przez skarżącą zeznań. Aktualnie skarżąca podała bowiem, że "od lipca 2022 r. stan zdrowia mamy znacznie się pogorszył, od połowy sierpnia 2022 r. mieszka ze mną". W wywiadzie środowiskowym również wskazano, że "H.W. zamieszkuje u córki od VIII.2022r.". W trakcie zeznań składanych przed Kolegium 24 listopada 2023 r. skarżąca oświadczyła: "Od połowy sierpnia 2022 r. mama mieszka u mnie, a syn wyprowadził się do mieszkania babci na ul. [...]". Jak wskazało Kolegium - przedstawiony obecnie - zarówno w oświadczeniu z 6 lipca 2023 r., w wywiadzie środowiskowym z 31 lipca 2023 r., jak i zeznaniach przed Kolegium 24 listopada 2023 r. - ówczesny zakres opieki nad matką, jej stan zdrowia, jak i data zabrania matki do siebie, pozostają w sprzeczności z treścią wcześniej składanych przez samą skarżącą pod odpowiedzialnością karną oświadczeń. Kolegium, już w trakcie odbierania zeznań od skarżącej, zauważyło powyższe rozbieżności i poprosiło skarżącą o ich wyjaśnienie, jednak skarżąca nie potrafiła tego wyjaśnić: "W tym miejscu Kolegium prosi stronę o odniesienie się do informacji, że mama od połowy sierpnia 2022 r. zamieszkuje ze stroną, podczas gdy w trakcie wyjaśnień przed tut. SKO w dniu 24 sierpnia 2022r., strona zeznała, że mama mieszka samodzielnie i jest w dobrym stanie: strona podaje, że nie pamięta dokładnie, kiedy wzięła mamę. Strona podaje, że od końca sierpnia 2022 r. mama mieszka ze stroną i jej mężem. Strona nie potrafi wyjaśnić, czemu pomiędzy treścią wyjaśnień z dnia 24 sierpnia 2022r. złożonych w Kolegium oraz treścią oświadczenia z dnia 6 lipca 2023r. są rozbieżności". Kolegium podkreśliło, że również w skardze na decyzję SKO nr KO- 840/4103/399/22 z 21 września 2022 r. datowanej na 27 października 2022 r. pełnomocnik skarżącej wskazywała, że skarżąca zabrała mamę do siebie - Sądowi przy rozpatrywaniu skargi znany był więc już ten fakt (wyrok WSA sygn. akt. I SA/Wa 2785/22 z 29 marca 2023 r.). W ocenie Kolegium materiał dowodowy sprawy wskazuje, że skarżąca wspiera swoją matkę w codziennym funkcjonowaniu - i tego faktu nie kwestionuje ani organ I instancji, ani Kolegium - jednakże zdaniem Kolegium skarżąca nie spełniła wymogu rezygnacji z zatrudnienia bądź jego niepodejmowania w celu sprawowania opieki nad matką albowiem z akt wynika, że nie podejmuje pracy z innych powodów niż tylko opieka nad mamą. Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad rodzicem bowiem ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku dzieci względem rodziców, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie to nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W konsekwencji sprawowana opieka, a ściślej mówiąc jej wymagany, konieczny i wykonywany w stosunku do danej osoby niepełnosprawnej zakres, musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania jakiejkolwiek pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Taka sytuacja w ocenie Kolegium w niniejszej sprawie nie zaistniała. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem nie każda rezygnacja z zatrudnienia lub zaniechanie podjęcia pracy będzie podstawą do przyznania świadczenia, lecz wyłącznie takie, których celem jest sprawowanie opieki. Zdaniem organu odwoławczego okoliczności przedmiotowej sprawy wskazują natomiast, że odwołująca nie podejmuje zatrudnienia również z innych powodów niż sprawowanie opieki nad matką - z uwagi na swoje osobiste, życiowe decyzje i wybory - mające związek zarówno z sytuacją rodzinną, jak i zdrowotną oraz trudnościami w znalezieniu odpowiedniego zatrudnienia. Wobec takich ustaleń - zdaniem Kolegium - nie można przyjąć, że obecnie skarżąca nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej tylko z tego względu, że opiekuje się chorą matką. Niepodejmowanie zatrudnienia jest podyktowane zarówno jej sytuacją rodzinną ("prowadziłam wtedy dwa domy: mój i mamy, miałam dorastających synów i męża za granicą (...) mąż był za granicą, ja byłam tu sama ze wszystkim"), jak i osobistymi wyborami oraz stanem zdrowia skarżącej ("zrezygnowałam z tej pracy po 3 tygodniach z uwagi trudy tej pracy, ponadto była to ciężka praca fizyczna tylko w godzinach nocnych, po której byłam wyczerpana"). Z dokonanych ustaleń wynika, że od 2014 r. skarżąca - poza trzytygodniowym zatrudnieniem w PSS Społem w 2019 r. - nigdzie nie pracowała. Zdaniem Kolegium zamiarem skarżącej nie było więc podjęcie aktywności zawodowej. Niepodejmowanie zatrudnienia w tym przypadku nie wynikało z przyczyn niezależnych od skarżącej, lecz z jej dobrowolnego wyboru ("Wcześniej nie musiałam iść do pracy, bo mąż zarabiał dobrze"). W tym przypadku nie można uznać, że to choroba matki była powodem rezygnacji z pracy, gdyż w dacie powstania niepełnosprawności matki (październik 2019 r.) odwołująca tej pracy nie świadczyła. Ostatnia aktywność zawodowa skarżącej zakończyła się w 2014 r., a więc 5 lat przed datą orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki. W świetle tak dokonanych ustaleń nie do obrony jest teza, że obecnie skarżąca nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej tylko z tego względu, że opiekuje się chorą matką. W ocenie Kolegium, w tej sprawie kluczowa jest również okoliczność, że skarżąca traktuje świadczenie pielęgnacyjne jako zastępcze źródło dochodu - zeznała bowiem, że wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ: "Do 2021r. mąż pracował za granicą i dobrze zarabiał, odkąd mąż pracuje w Polsce, inaczej zarabia, już nie tak dobrze. Wcześniej nie musiałam iść do pracy, bo mąż zarabiał dobrze, a teraz sytuacja finansowa naszej rodziny się pogorszyła. Chciałabym uzyskać te środki, żeby podnieść standard życia swój i mamy, wyjechać gdzieś z mamą, np. na jakiś turnus rehabilitacyjny". Tymczasem opieka sprawowana nad bliską osobą musi w sposób oczywisty stanowić wyłączną przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Istota świadczenia pielęgnacyjnego polega bowiem na tym, że osoba sprawująca opiekę zmuszona jest do rezygnacji z zatrudnienia i jego celem jest zrekompensowanie utraconych przez opiekuna dochodów, a także opłacanie za opiekuna składek na ubezpieczenie emerytalne i zdrowotne. Nie może to jednak stanowić sposobu na uzyskanie źródła zarobkowania, a taka sytuacja miałaby miejsce w przypadku uwzględnienia wniosku skarżącej. Kolegium podkreśliło, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, ponieważ to na rodzinie ciąży w pierwszej kolejności obowiązek opieki nad osobą niepełnosprawną. Pomoc w postaci świadczenia pielęgnacyjnego jest zatem możliwa jedynie wówczas, gdy wnioskujący o nią wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w tym m.in. współdziałanie wszystkich dzieci w opiece, ew. zatrudnienie opiekuna, czy skorzystanie z usług opiekuńczych), a mimo to - ze względu na rzeczywisty zakres opieki, wynikający z potrzeb osoby niepełnosprawnej (a dokładniej, jej stanu zdrowia) – istnieje konieczność rezygnacji z zatrudnienia bądź ww. sytuacja uniemożliwia jego podjęcie" (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 1104/22; wyrok WSA w Krakowie z 5 czerwca 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 375/23). Ustawodawca bowiem przewidział w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, iż usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone przez ośrodki pomocy społecznej mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Stąd skarżąca może mieć zapewnioną niezbędną pomoc dla swojej mamy również na tej podstawie. Skarżąca zeznała jednakże, że "osobista opieka nad mamą jest moim wyborem - mimo istniejących możliwości korzystania z usług opiekuńczych" (24.08.2022r.), a obecnie 24 listopada 2023r.: "Nie rozważam usług opiekuńczych, nawet na 8 godzin, ponieważ wiem, że to są usługi odpłatne. Problemem dla mnie jest ten czas, gdy wróciłabym z pracy i nie dałabym rady dalej opiekować się mamą, bo byłabym zmęczona i po miesiącu pracy nie byłabym ani dobrym opiekunem ani dobrym pracownikiem". Zdaniem Kolegium wskazywane przez skarżącą okoliczności nie stanowią o istnieniu bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Z powyższego zdaniem Kolegium wynika, że powodem nieskorzystania z usług opiekuńczych jest m.in. odpłatność za te usługi oraz osobisty wybór skarżącej w tym zakresie podyktowany dbałością o własne zdrowie i komfort własnego życia. Kolegium jednocześnie podkreśliło, iż nie kwestionuje stanu zdrowia matki skarżącej ani też faktu, że skarżąca wspomaga swoją matkę, która ze względu na wiek takiego wsparcia wymaga. Jednakże zdaniem Kolegium świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako "wynagrodzenie" za świadczenie pomocy przez dziecko swoim starszym rodzicom, a taka sytuacja miałaby miejsce w przypadku uwzględnienia wniosku skarżącej. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 29 listopada 2023 r. M.Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a ustawy polegające na: pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy, przyjęciu, że faktycznie sprawowana przez skarżącą opieka nad niepełnosprawną matką w stopniu znacznym nie jest wystarczająca do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na okoliczność, że niepełnosprawność powstała po ukończeniu 25 roku życia, nieuprawnionym przyjęciu, że przepisy ustawy pozwalają organowi na ustalenie możliwości i formy realizacji obowiązku alimentacyjnego poprzez osobę zobowiązaną, a przez to wkroczenie w kompetencje zastrzeżone dla sądu powszechnego. Ponadto skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy: art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez skarżącą i realnych możliwości sprawowania przez nią opieki nad niepełnosprawną matką. Skarżąca wniosła także o zasądzenie na jej rzecz od SKO w [...] zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych oraz o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Trafnie zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w zaskarżonej decyzji, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z 25 sierpnia 2023 r. jest wadliwa z tego powodu, że odmawia M.Z. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na art. 17 ust. 1b ustawy. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz.U. z 2014 r. poz. 1443) orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem Trybunału przesłanka wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, stanowiąca warunek przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, powoduje zróżnicowanie sytuacji prawnej w gronie opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Takie zróżnicowanie w wersji przyjętej przez ustawodawcę nie ma konstytucyjnego uzasadnienia. Ustawodawca powinien w jednakowy sposób uregulować prawo do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunów osób niepełnosprawnych, które nie są dziećmi. Konstytucja nie stwarza bowiem podstaw różnicowania sytuacji prawnej podmiotów należących do tej grupy. Takie zróżnicowanie mogłoby być uznane za uzasadnione tylko, gdyby opierało się na obiektywnych kryteriach odnoszących się do oceny całokształtu sytuacji materialnej osoby niepełnosprawnej. Trybunał Konstytucyjny nie skorzystał z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej art. 17 ust. 1b ustawy, co oznacza, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez ten przepis (we wskazanym w wyroku zakresie) domniemania konstytucyjności i to od momentu wejścia w życie tegoż przepisu. Oznacza to, że po opublikowaniu wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego organy właściwe w sprawach przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych nie mogą odmawiać przyznania świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że o to świadczenie ubiega się opiekun osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność powstała w wieku dorosłym. Trzeba podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny już w wyrokach z: 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2920/16, 2 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 108/12, 26 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 128/16 wyraził pogląd odnośnie konieczności pomijania przez organy administracji publicznej rozpatrujące sprawy o świadczenia pielęgnacyjne kryteriów dotyczących okresu powstania niepełnosprawności wnikających z art. 17 ust. 1b ustawy. Wobec tego należało przyjąć, że organ I instancji przy wydawaniu odmownej decyzji z 25 sierpnia 2023 r. dokonał błędnej wykładni prawa materialnego – art. 17 ust. 1b ustawy, w brzmieniu nadanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, przez co naruszył ten przepis, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane to, że H.W. jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności orzeczonym na stałe (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 3 grudnia 2019 r. nr 055053820, orzeczenie PZoN z 5 maja 2022 r. nr PZO.39442-4411.5.2022) i że wymaga stałej i długotrwałej opieki osoby trzeciej. Poza sporem jest również to, że M.Z. należy do grona osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, ponieważ jest córką H.W. i to, że skarżąca nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodzić należało się z SKO w [...] co do tego, że M.Z. nie zrezygnowała z pracy celem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką H.W. Z akt sprawy wynika bowiem, że M.Z. zrezygnowała z pracy w 2019 r. ze względów osobistych, tj. z uwagi na rodzaj wykonywanej pracy (ciężka praca fizyczna w magazynie tylko w godzinach nocnych), co sama oświadczyła w sprawie. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska SKO w [...], że M.Z. nie wykazała, że w dacie złożenia kolejnego wniosku o świadczenie pielęgnacyjne (6 lipca 2023 r.) i wydania w niniejszej sprawie decyzji przez organy obu instancji nie podejmowała zatrudnienia, z uwagi na konieczność opieki nad matką H.W. Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika, że po wydaniu przez WSA w Warszawie wyroku z 29 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2785/22 stan zdrowia H.W. uległ znacznemu pogorszeniu. Z oświadczenia M.Z. z 6 lipca 2023 r. oraz dołączonego do niego zaświadczenia lekarza medycyny rodzinnej z 12 czerwca 2023 r. wynika, że H.W. (83 lata) choruje na otępienie w przebiegu choroby Altzheimera. Lekarz stwierdził, że u matki skarżącej pogarszają się szybko zaburzenia poznawcze. Jest ona osobą niedowidzącą. Ma znacznie upośledzoną sprawność fizyczną – przebywa głównie w obrębie łóżka – siada i przemieszcza się tylko z pomocą, nie kontroluje potrzeb fizjologicznych. Ustalenia i wnioski pracownika socjalnego zawarte w aktualizacji wywiadu środowiskowego z 31 lipca 2023 r. wskazują, że H.W. zamieszkuje z M.Z. i jej mężem pracującym zawodowo. H.W. jest osobą leżącą i pampersowaną. Z matką skarżącej nie ma kontaktu słownego, jej stan zdrowia ulega pogorszeniu. Czynności związane z opieką nad matką, w tym karmieniem matki i wszystkie czynności higieniczne przy matce wykonuje M.Z. W ocenie pracownika socjalnego z uwagi na sytuację rodzinną M.Z. nie jest ona w stanie, nawet dorywczo, podjąć pracy zarobkowej bowiem jej matka nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i wymaga całodobowej opieki osoby drugiej, a M.Z. taką opiekę nad matką sprawuje. Także z zaświadczenia lekarza neurologa z 12 września 2023 r. wynika, że H.W. choruje na otępienie w chorobie Alzheimera o późnym początku i wymaga pełnej opieki (karmienie, mycie, zmiana pieluchomajtek). SKO w [...] eksponuje to, że skarżąca nie pamięta dokładnie kiedy (jeżeli chodzi o datę) zamieszkuje z matką. Ta okoliczność, tj. czy skarżąca zamieszkuje z matką od połowy sierpnia 2022 r., czy od końca sierpnia 2022 r. – zdaniem Sądu – nie ma przesądzającego znaczenia dla sprawy, skoro skarżąca sprecyzowała że zamieszkuje z matką od końca sierpnia 2022 r. Istotne jest to, że materiał dowodowy sprawy dowodzi tego, że w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta [...] i w dacie wydania decyzji przez Kolegium stan zdrowia H.W. uległ pogorszeniu względem jej sytuacji zdrowotnej, która legła u podstaw sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 29 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2785/22, w którym Sąd kontrolował decyzję SKO w [...] z 21 września 2022 r., a więc wydaną ponad rok wcześniej, niż data wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie (29 listopada 2023 r.). Zasady doświadczenia życiowego i zgromadzony materiał dowodowy wskazują na to, że u H.W., jako osoby schorowanej wieloukładowo, w wieku ponad 80 lat, upływ kilku miesięcy miał znaczenie dla pogorszenia się jej kondycji psychofizycznej. Sąd nie podzielił stanowiska Kolegium, że okoliczności niniejszej sprawy świadczą o tym, że M.Z. obecnie nie podejmuje zatrudnienia, z uwagi na swoje problemy zdrowotne i sytuację rodzinną. Powody takie jak: problemy skarżącej z kręgosłupem uniemożliwiające pracę fizyczną (dźwiganie i schylanie się), prowadzenie dwóch domów, wychowywanie dwóch dorastających synów, praca męża za granicą – były wskazywane jako powód rezygnacji M.Z. z zatrudnienia. Zdaniem Sądu tych powodów nie można automatycznie przenosić na ocenę, czy i z jakich powodów skarżąca obecnie nie podejmuje pracy zarobkowej. Kolegium pomija to, że M.Z. konsekwentnie twierdzi, że nie podejmuje pracy zarobkowej, z uwagi na konieczność opieki nad matką. Skarżąca wyraźnie oświadczyła (oświadczenie z 6 lipca 2023 r.), że nawet gdyby zaproponowano jej pracę odmówiłaby, ponieważ H.W. wymaga całodobowej opieki. Także ustalenia i wnioski pracownika socjalnego wskazują, że obecnie M.Z. nie może podjąć zatrudnienia, nawet dorywczego, z uwagi na konieczność opieki nad matką (aktualizacja wywiadu z 31 lipca 2023 r.). W protokole z przesłuchania strony z 24 listopada 2023 r. M.Z. podała, że nie leczy się nigdzie, nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, a zatem (mając także na uwadze jej wiek – 51 lat oraz wskazaną historię zatrudnienia) mogłaby podjąć pracę, gdyby nie konieczność opieki nad matką. Skarżąca podkreśliła, że gdyby pracowała i wracała z pracy nie dałaby rady opiekować się matką, ponieważ biorąc pod uwagę zmęczenie po pracy i konieczność całodobowej opieki nad matką, nie byłaby ani dobrym opiekunem, ani dobrym pracownikiem. Te okoliczności potwierdzają zatem to, że skarżąca nie mogłaby pogodzić opieki nad matką z zatrudnieniem i dlatego wybrała opiekę nad matką, a nie pracę zarobkową, co uprawnia ją do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. W takim przypadku świadczenie pielęgnacyjne, którego beneficjentem jest opiekun, a nie osoba pozostająca pod opieką, byłoby dla skarżącej zastępczym źródłem dochodu (w stosunku do wynagrodzenia z pracy zarobkowej), co jest oczywiste i nie wymaga pogłębionych rozważań. Poza tym SKO w [...] błędnie utożsamia system świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej z systemem bezskładkowych pieniężnych świadczeń rodzinnych. Trzeba wskazać, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest świadczeniem z pomocy społecznej uregulowanym w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.) – dalej zwanej "ups" i dlatego nie obejmują tego świadczenia reguły właściwe dla świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w szczególności zawarte w art. 2-4 ups (zasada pomocniczości, zasada subsydiarności, zasada współdziałania). Zatem zasoby i możliwości rodzinne osoby wnioskującej o świadczenie pielęgnacyjne oraz osoby będącej pod opieką (ilość dorosłych krewnych, stopień trudności w realizacji przez nich obowiązku alimentacyjnego, ich sytuacja materialna) nie mają znaczenia przy przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium pomija także to, że świadczenia pieniężne udzielane w trybie ups, w odróżnieniu od świadczenia pielęgnacyjnego, oparte są zasadniczo na wystąpieniu tzw. ryzyka socjalnego (art. 7 ups) oraz przesłance tzw. kryterium dochodowego (art. 8 ups), które musi spełnić osoba wnioskująca o tego rodzaju świadczenie. Z kolei określony kształt systemu świadczeń rodzinnych wynika z prowadzonej przez państwo, takiej a nie innej, polityki prorodzinnej. Zatem formułowany przez organ odwoławczy wymóg braku wyczerpania przez M.Z. innych możliwości pomocy niepełnosprawnej matce, np. w zakresie ubiegania się o usługi opiekuńcze z systemu świadczeń pomocy społecznej, nie miał istotnego znaczenia dla sprawy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Art. 17 ust. 1 ustawy nie uzależnia przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od tego, czy osoba niepełnosprawna jest uprawniona do otrzymania świadczenia w formie usług opiekuńczych. Warunkowanie przez organ odwoławczy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od możliwości uzyskania przez matkę skarżącej świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych (art. 50 ups) świadczy o powoływaniu się przez Kolegium na pozaustawową przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a zatem było wadliwe. Poza tym powoływanie się przez SKO w [...] na tę okoliczność było nietrafione, ponieważ H.W. nie jest osobą samotną w rozumieniu art. 6 pkt 9 w zw. z art. 50 ust. 1 ups, a skarżąca, jako jej krewny i zamieszkujący z matką, zapewnia matce opiekę, co wynika z akt sprawy o świadczenie pielęgnacyjne (art. 50 ust. 2 w zw. z art. 6 pkt 14 ups). Wobec tego Sądu uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wadliwie oceniło przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 ustawy, dotyczącą niepodejmowania przez M.Z. pracy zarobkowej celem konieczności długotrwałej i stałej osobistej opieki nad matką H.W. i wadliwie stwierdziło brak bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy tymi okolicznościami przez co organ odwoławczy naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skoro dodatkowo decyzja organu I instancji z 25 sierpnia 2023 r. została wydana z istotnym naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 1b ustawy, Sąd uznał za konieczne uchylenie także i tej decyzji. Zatem w ponownie prowadzonym postępowaniu o przyznanie M.Z. świadczenia pielęgnacyjnego Prezydent Miasta [...] będzie miał na uwadze zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną. Organ I instancji uwzględni to, że skarżąca spełniła, według stanu na datę wydania decyzji SKO w [...] z 29 listopada 2023 r., przesłanki z art. 17 ustawy decydujące o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad matką H.W. Organ I instancji będzie miał na uwadze to, że jeżeli sytuacja osobista i rodzinna M.Z. do 31 grudnia 2023 r. nie uległa zmianie i skarżąca do tej daty spełniła przesłanki z art. 17 ustawy uprawniające ją do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką H.W., to Prezydent Miasta [...] przyjmie, że na rzecz M.Z. powstało do 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego i dlatego w niniejszej sprawie administracyjnej zastosowanie będą miały przepisy ustawy w brzmieniu dotychczasowym, co wynika z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 2760). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.