I SA/Wa 2381/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-19
Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara, Magdalena Durzyńska, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego osobie, która przekroczyła kryterium dochodowe, jest zasadna, jeśli nie wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania zasiłku celowego osobie przekraczającej kryterium dochodowe jest zasadna, jeśli nie wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, a jego przyznanie, zwłaszcza w sytuacjach wyjątkowych, leży w gestii uznania administracyjnego organu, który musi uwzględnić zarówno sytuację wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe oraz hierarchię potrzeb innych beneficjentów.Stan faktyczny
Skarżący R. O. wystąpił o zasiłek celowy na pokrycie zadłużenia czynszowego, za energię elektryczną, zakup leków, opału, piecyka, odzieży i środków czystości. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że sytuacja skarżącego nie stanowiła "szczególnie uzasadnionego przypadku" i że pomoc społeczna jest świadczeniem uznaniowym. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że decyzja jest krzywdząca i że niektóre jego wnioski nie zostały rozpatrzone.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. O., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania R. O. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] o odmowie udzielenia pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w miesiącu styczniu 2014 r., z przeznaczeniem na opłacenie zadłużenia czynszowego w kwocie [...] zł, opłacenie zadłużenia za energię elektryczną w kwocie [...] zł, zakup leków w kwocie [...] zł oraz zakup opału, piecyka, odzieży i środków czystości.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy:
W dniu 24 grudnia 2013 r. R. O. wystąpił do Prezydenta W. z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłacenie zadłużenia czynszowego w wysokości [...] zł, zadłużenia za energię elektryczną w wysokości [...] zł, zakup leków w wysokości [...] zł, zakup opału, piecyka, odzieży i środków czystości.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] odmówił R. O. udzielenia pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w miesiącu styczniu 2014 r. na opłacenie zadłużenia czynszowego w kwocie [...] zł, zadłużenia za energię elektryczną w kwocie [...] zł, zakup leków w kwocie [...] zł oraz opału, piecyka, odzieży i środków czystości.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres do 31 stycznia 2015 r. Jego dochód stanowi renta inwalidzka z ZUS w wysokości [...] zł po potrąceniu alimentów na troje dzieci
i zasiłek stały z OPS [...] w wysokości [...] zł miesięcznie. Łączny jego dochód wynosi [...] zł i przekracza kryterium określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r., o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. nr poz. 182 ze zm.) – dalej powołana jako u.p.s., które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł.
Prezydent zauważył, że w miesiącach od listopada do grudnia 2013 r., przyznana została wnioskodawcy dodatkowa pomoc w formie zasiłków celowych zwrotnych z jednoczesnym odstąpieniem od żądania zwrotu i specjalnego zasiłku celowego na łączną kwotę [...] zł tj. [...] zł na częściowe opłacenie zadłużenia za energię elektryczną, [...] zł na częściowe opłacenie zadłużenia czynszowego, [...] zł na dożywianie, [...] zł na zakup leków, [...] zł na zakup odzieży i obuwia zimowego.
Organ I instancji wskazał, iż przyznanie pomocy finansowej należy do zadań własnych OPS, w ramach których zobowiązany jest on zaspokoić najbardziej pilne i konieczne potrzeby osób mieszkających w obszarze jego działania. Decyduje o tym całokształt okoliczności, w tym wielkość środków jakimi na ten cel dysponuje organ pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust. 1, 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia potrzeby bytowej. Zasiłek powyższy jest jednak świadczeniem fakultatywnym, a decyzja wydana na podstawie powołanego artykułu ma charakter uznaniowy.
Jednocześnie, niezależnie od kryteriów wskazanych w art. 39 ustawy o pomocy społecznej ustawodawca przewidział także sytuacje wyjątkowe, których możliwe jest przyznanie świadczenia pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Powołując się na treść art. 41 u.p.s. organ pierwszej instancji wskazał, że sytuacja R. O. nie jest w jakikolwiek sposób sytuacją wyjątkową, odnosząc to do innych klientów korzystających z pomocy Ośrodka. Podniósł, że Ośrodek świadczy pomoc osobom zamieszkałym w Dzielnicy [...], gdzie standard życia oraz sytuacja życiowa i materialna bardzo wielu klientów jest obciążona skrajnie dużym niezaspokojeniem podstawowych potrzeb i zdecydowanie bardziej przysługiwałoby im prawo do takich świadczeń, gdyż np. nie mają pracy ani świadczeń z ZUS, są samotnymi rodzicami lub dodatkowo nie posiadają w żadnym zakresie możliwości zarobkowych ani nawet prawa do lokalu, cierpią też na przewlekłe choroby wymagające stosowania leków utrzymujących przy życiu lub sprawiających, że dana choroba się nie rozwija. Takie sytuacje mogą powodować przyznanie specjalnego zasiłku celowego, gdyż dodatkowo łączą się z sytuacją nagłą, nieprzewidywalną i drastycznie pogarszającą położenie tych osób (np. pożar kamienicy).
Organ wskazał, iż w tej konkretnej sprawie nie zaistniało żadne zdarzenie o charakterze nagłym i nieprzewidywalnym, a nadto wnioskodawca posiada własny stały dochód przekraczający kryterium dochodowe. Prezydent wskazał również na kwotę jaką dysponuje OPS na wypłatę zasiłków celowych oraz liczbę rodzin korzystających z tego rodzaju świadczeń. W miesiącu styczniu 2014 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] dysponował kwotą [...] zł na wypłatę zasiłków celowych z przeznaczeniem na zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb bytowych mieszkańców Dzielnicy dla [...] rodzin korzystających ze świadczeń pomocy społecznej, w których znajdują się [...] osoby w rodzinie. Organ stwierdził, że ograniczone środki finansowe są podstawową przyczyną do wydania decyzji odmownej.
Od powyższej decyzji R. O. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wskazując, że wydane rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące, a pomoc udzielana przez OPS jest fragmentaryczna i wyrywkowa. Zaznaczył, że niektóre jego wnioski nie zostały w ogóle rozpatrzone. Odwołujący się opisał swą sytuację rodzinną, warunki materialne i mieszkaniowe.
W toku postępowania odwoławczego Kolegium przeanalizowało przepisy u.p.s., a w szczególności art. 39 i 41 u.p.s. i stwierdziło, że brak jest przesłanek do zastosowania specjalnego zasiłku celowego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego przez odwołującego się. W ocenie Kolegium, faktycznie przekroczenie tego kryterium jest znacznie wyższe niż wskazał organ pierwszej instancji w swojej decyzji ponieważ dochód odwołującego się określony w decyzji ZUS z dnia [...] marca 2013 r. wynosi [...] zł. Z tej kwoty potrącane są alimenty w wysokości [...] zł co jest częściowo rekompensowane zasiłkiem stałym w wysokości [...] zł. Kolegium zauważyło, iż wypłacanie w takim stanie faktycznym zasiłku stałego skutkuje w istocie tym, że koszty alimentacji dzieci odwołującego się ponosi społeczeństwo. Organ podniósł również, iż R. O. posiada wydane [...] stycznia 2013 r. orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z którego wynika jednak że może on podjąć zatrudnienie wykonując pracę na stanowisku przystosowanym do niepełnosprawności. W aktach brak jest dowodów na to, że odwołujący się podejmował starania o uzyskanie takiego zatrudnienia które pomogłoby rozwiązać jego problemy finansowe. Odwołujący się jest młody i powinien we własnym zakresie starać się poprawić swą sytuację materialną. Pomoc ze środków społecznych nie jest udzielana bezwarunkowo i bez względu na sytuację rodzinną i finansową Wnioskodawcy i jego rodziny. Warunki udzielania pomocy osobom jej potrzebującym są określone przepisami ustawy o pomocy społecznej i rozporządzenia wykonawczego i nie mogą być formułowane przez te osoby w zależności od ich zamierzeń i oczekiwań.
Kolegium wskazał ponadto, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 41 u.p.s.
W ocenie Kolegium, zwrot "może być przyznany" użyty w powołanym przepisie oznacza, że decyzja podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego co powoduje że wyłącznie spełnienie kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania wnioskodawcy świadczenia gdyż organ administracji może ale nie ma obowiązku jego przyznania. Przyznawanie świadczeń na specjalnych zasadach ma charakter wyjątkowy gdyż ich adresaci nie muszą spełniać ogólnych kryteriów otrzymania pomocy.
W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji dokonał analizy przesłanek które uzasadniałyby przyznanie zasiłku celowego specjalnego a wyniki tej analizy były negatywne.
Ponadto, w ramach uznania administracyjnego organy administracji decydują uwzględniając nie tylko sytuację osoby wnioskującej ale także własne możliwości finansowe. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb które ustala się w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nie żądań a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. OPS Dzielnicy [...] dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi, które musi rozdzielić pomiędzy znaczną liczbę swych podopiecznych.
Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...].
Na powyższą decyzję R.O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej odrzucenia. Wniósł o dołączenie do niniejszej sprawy akt sprawy [...] z Sądu Okręgowego – [...] w W. ul. [...] oraz o dołączenie z Ośrodka Pomocy Społecznej [...] ul. [...] za pośrednictwem Sądu kosztów utrzymania matki i jego małoletnich trójki dzieci w Domu [...].
W uzasadnieniu skargi wskazał, że jego żona M. O. wyprowadziła się ze wspólnie zamieszkałego lokalu. Tym samym doprowadziła do rozerwania więzi małżeńskich i rodzicielskich jego jako ojca i członka rodziny. Skarżący podkreślił, że wielokrotnie próbował ratować związek małżeński w trosce o faktyczne dobro dzieci wywiązując się rzetelnie z obowiązku małżeńskiego i rodzicielskiego. Obecnie żona wraz z dziećmi zamieszkuje w domu [...], którego koszty utrzymania pokrywa wyłącznie i w całości Ośrodek Pomocy Społecznej [...]. Podkreślił, że złożył wniosek do Sądu Okręgowego [...] aby Sąd nakazał powrót żonie z dziećmi do domu, z którego się wyprowadziła. W jego ocenie, istniejąca sytuacja szkodzi jego rodzinie a w szczególności dzieciom. Zaznaczył, że ze względu na ograniczone środki finansowe nie stać go na opłacenie zaległego rachunku RWE za energię elektryczną, która jest jedynym źródłem do ogrzewania w/w lokalu. Brak wpłaty przez OPS spowodowało odłączenie prądu w okresie od 15 listopada 2013 r. do 11 lutego 2014 r. W związku z niską temperaturą jaka powstała i brakiem ogrzewania mieszkania pogorszył się jego stan zdrowia co naraziło go na utratę życia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podnosząc
w uzasadnieniu, że zarzuty skarżącego nie mogły zostać uwzględnione ponieważ nie wskazują na naruszenie prawa materialnego czy procesowego zaskarżoną decyzją. Kolegium wskazało, że skarżący nie podał w treści skargi żadnych nowych okoliczności sprawy mogących poskutkować zmianą decyzji organu odwoławczego. Kolegium podtrzymało ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji wskazując na przekroczenie przez skarżącego kryterium dochodowego i brak zaistnienia wskazanych w art. 41 u.p.s. przesłanek przyznania pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy czym, stosownie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2014 r. dotycząca odmowy przyznania R. O. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w miesiącu styczniu 2014 r., z przeznaczeniem na opłacenie zadłużenia czynszowego w kwocie [...] zł, opłacenie zadłużenia za energię elektryczną w kwocie [...] zł, zakup leków w kwocie [...] zł oraz zakup opału, piecyka, odzieży i środków czystości (pkt 1 orzeczenia) oraz nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (pkt 2 orzeczenia).
Na wstępie wskazać trzeba, iż podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182, ze zm.), zwanej dalej "ustawą".
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 tej ustawy z pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Zaś z treści art. 39 ustawy o pomocy społecznej wynika, że zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie zasiłku celowego jest jednak uzależnione od wysokości dochodu osiąganego przez osobę zainteresowaną.
Jak wynika z akt sprawy, organy prawidłowo ustaliły, że R. O. przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem wynosi ono 542 zł dla osoby samotnie gospodarującej. Jednocześnie, odliczeniu od dochodu (w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej) podlegają jedynie:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej).
W konsekwencji, kwota alimentów potrącana z renty skarżącego została prawidłowo odliczona, a dochód w jego jednoosobowym gospodarstwie domowym wraz z zasiłkiem stałym wynosi [...] zł. Z tytułu renty skarżący uzyskiwał bowiem dochód w wysokości [...] zł, a po odliczeniu zajęcia komorniczego na rzecz małoletnich dzieci, do jego dyspozycji pozostaje kwota [...] zł miesięcznie. Ponadto, R. O. otrzymuje zasiłek stały w wysokości [...] zł. Dochód ww. osoby przekracza zatem powołane wyżej ustawowe kryterium warunkujące możliwość przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.
W tym stanie rzeczy organy obu instancji prawidłowo rozpoznały wniosek skarżącego w oparciu o art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.
W myśl powołanego przepisu, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy. Zauważyć trzeba, iż użyty przez ustawodawcę zwrot "szczególne uzasadniony przypadek" jest pojęciem nieostrym, którego stosowanie ma charakter ocenny i stanowi o uznaniu administracyjnym organów orzekających na jego podstawie. Przepis ten traktuje zatem o zdarzeniach występujących zupełnie okazjonalnie, wymagających wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń oraz wykraczających poza możliwości przewidzenia i przeciwdziałania. Wykładnia językowa tej regulacji oraz ratio legis specjalnego zasiłku celowego wskazują na to, że świadczenie to ma charakter wyjątkowy. Wynika to z tego, iż o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód wnioskodawcy, a sytuacja życiowa, w której ów wnioskodawca się znalazł (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 965/10 (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro zatem orzeczenie podejmowane przez organ administracji, na podstawie powołanej regulacji, zależy od uznania administracyjnego, to uznać trzeba, iż organ nie ma obowiązku automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia - zwłaszcza w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Udzielając świadczeń organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Organ musi także uwzględnić to, iż udzielana pomoc ma służyć przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej, w której znalazł się beneficjent tej pomocy.
Kontrolując zatem taką decyzję Sąd ustala następujące przesłanki: (i) czy dopuszczalne było jej wydanie, (ii) czy organ przy wydaniu tej decyzji nie przekroczył granic uznania a także, (iii) czy właściwie uzasadnił wydane rozstrzygnięcie. Przy czym, uzasadnienie orzeczenia w sposób szczegółowy powinno wyjaśniać dlaczego, w ramach przysługującego organowi prawa uznania, podjął on taką, a nie inną decyzję.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stanął na stanowisku, że "szczególnie uzasadniony przypadek" o jakim mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na spłatę zadłużenia czynszowego i zadłużenia za energię elektryczną, zakup leków, zakup opału oraz piecyka, zakup odzieży i środków czystości – w niniejszej sprawie nie wystąpił.
W ocenie Sądu, zgłoszone przez skarżącego potrzeby nie mogą zostać uznane za posiadające charakter nadzwyczajny, ani okazjonalny, a tym bardziej nie są konsekwencją wielu niefortunnych zbiegów okoliczności i wydarzeń, wykraczających poza możliwości przewidzenia i przeciwdziałania. Zadłużenie czynszowe i zadłużenie za energię elektryczną, w spłacie których R. O. potrzebuje pomocy, jest efektem zaległości w terminowym regulowaniu tych należności, co wyklucza nadzwyczajny, wyjątkowy i nieprzewidywalny charakter zgłoszonej potrzeby. Podobnie wykluczyć należy nadzwyczajny, wyjątkowy i nieprzewidywalny charakter potrzeby w postaci zakupu opału oraz piecyka, zakupu odzieży i środków czystości. Nie można również zgłoszonej potrzeby w postaci zakupu leków, które w związku z przewlekłą chorobą skarżący od dawna zażywa, uznać za mającą charakter nadzwyczajny, wyjątkowy i nieprzewidywalny.
Sąd pragnie przy tym podkreślić, że organy pomocy społecznej udzielają skarżącemu wsparcia – jako że jest to osoba samotna i w stopniu umiarkowanym niepełnosprawna, której potrącane są alimenty na dzieci. Ponadto, skarżący otrzymuje zasiłek stały oraz, jak wynika z akt sprawy, w miesiącach od listopada do grudnia 2013 r., uzyskał dodatkową pomoc w formie zasiłków celowych zwrotnych - z jednoczesnym odstąpieniem od żądania zwrotu - i specjalnego zasiłku celowego na łączną kwotę [...] zł, na co składają się kwota [...] zł na częściowe opłacenie zadłużenia za energię elektryczną, kwota [...] zł na częściowe opłacenie zadłużenia czynszowego, kwota [...] zł na dożywianie, kwota [...] zł na zakup leków oraz kwota [...] zł na zakup odzieży i obuwia zimowego.
Ponownie należy podnieść, że trudno uznać, iż zgłoszone potrzeby są zdarzeniami nadzwyczajnym, których skarżący nie mógł przewidzieć. Skarżący musi współdziałać w rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji życiowej z Ośrodkiem Pomocy Społecznej, gdyż pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i udzielona jest w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Skarżący jest osobą, która nie jest całkowicie niezdolna do pracy, a jego schorzenie powoduje tylko częściową i okresową niezdolność do pracy, co wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2013 r. W tej sytuacji także sam wspierany powinien podjąć działania, które pozwalałyby mu przezwyciężyć jego sytuację dochodową. Tymczasem, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wywiadu środowiskowego pozostaje on bierny zawodowo. Przy czym, przejawiając taką właśnie postawę skarżący musi liczyć się z konsekwencjami swoich działań.
Ponadto – na co wskazano powyżej – skarżący otrzymał w miesiącach od listopada do grudnia 2013 r. dodatkową pomoc w formie zasiłków celowych zwrotnych - z jednoczesnym odstąpieniem od żądania zwrotu - i specjalnego zasiłku celowego na łączną kwotę [...] zł, na co składają się kwota [...] zł na częściowe opłacenie zadłużenia za energię elektryczną, kwota [...] zł na częściowe opłacenie zadłużenia czynszowego, kwota [...] zł na dożywianie, kwota [...] zł na zakup leków oraz kwota [...] zł na zakup odzieży i obuwia zimowego.
Podsumowując, Sąd stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", wskazany w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Celem pomocy społecznej nie jest zapewnianie świadczeniobiorcy stałego wsparcia finansowego w wysokości przez niego oczekiwanej, w szczególności wówczas, gdy osoba ta przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do udzielenia pomocy. Sytuacja bytowa skarżącego musi bowiem podlegać również zestawieniu z możliwościami budżetowymi organu przyznającego przedmiotowy zasiłek. Pamiętać należy, że nie wszystkie potrzeby i nie w każdym zakresie mogą być zrealizowane. Organ I instancji wskazał, że kierował się własnymi możliwościami finansowymi. W miesiącu styczniu 2014 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] dysponował kwotą [...] zł na wypłatę zasiłków celowych z przeznaczeniem na zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb bytowych mieszkańców Dzielnicy dla [...] rodzin korzystających ze świadczeń pomocy społecznej, w których znajdują się [...] osoby w rodzinie.
Ponadto, Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku skarżącego o dołączenie do akt niniejszej sprawy akt sprawy [...] z Sądu Okręgowego [...] w [...] ul. [...] oraz o dołączenie z Ośrodka Pomocy Społecznej [...] ul. [...] za pośrednictwem Sądu kosztów utrzymania matki i jego małoletnich trójki dzieci w Domu [...]. Sąd uznał, iż przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Na marginesie powyższych rozważań wskazać należy, że błędne jest nadanie przez organ I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, skoro decyzją tą odmówiono przyznania pomocy finansowej. Decyzja odmowna nie posiada bowiem waloru wykonalności i nie nadaje się do wykonania. Uchybienie to jednak nie miało wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia odnośnie wniosku skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 wyżej powołanej ustawy (pkt 2 sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło