I SA/Wa 2384/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. D. L. wnioskiem z dnia 31 grudnia 2012 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt. I SA/Wa 2384/12. W dniu 15 kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw D. L. od przedmiotowego postanowienia z dnia 19 marca 2013 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną i samotnie wychowuje małoletniego syna. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są alimenty oraz zasiłki otrzymywane na syna w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m2 (w trakcie remontu) oraz mieszkanie o powierzchni [...] m2 (w trakcie podziału po rozwodzie). W uzasadnieniu wniosku skarżąca zaznaczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Wnioskodawczyni wskazała, że nie może znaleźć pracy, ze względów formalnych i prawnych nie może otworzyć działalności gospodarczej, utrzymuje się zaś z "[...]" od znajomych oraz z prac dorywczych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia powyższego wniosku, przy piśmie z dnia 31 stycznia 2013 r. skarżąca nadesłała m.in. faktury za zakup [...], rachunki za zakup [...], zamówienie na [...], wezwanie do zapłaty za [...], a także przekaz pocztowy potwierdzający wysokość otrzymywanych alimentów. Jednocześnie wskazała, że nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna oraz że nie posiada ubezpieczenia. Natomiast przy piśmie z dnia z dnia 11 marca 2013 r. wnioskodawczyni nadesłała m.in. odpis zeznania podatkowego za rok 2012, z którego wynika, że jej przychód wynosi [...] zł, w tym dochód to kwota [...] zł; zaświadczenie o wysokości dochodu za rok 2011 (brak przychodu) oraz decyzję w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1-3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni w świetle przedstawionych przez nią okoliczności stwierdzić należało, że istnieją podstawy do częściowego uwzględnienia jej wniosku to znaczy do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skoro źródłem dochodu skarżącej oraz jej małoletniego syna jest kwota około [...] zł (wnioskodawczyni nie wykazała żadnych oszczędności jak również nie wykazała, że pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym) oraz prace dorywcze (około [...] zł miesięcznie). W ocenie Sądu taki dochód – przy uwzględnieniu kosztów związanych z codziennym utrzymaniem i wyżywieniem przemawia za uwzględnieniem wniosku. W sposób oczywisty z takich dochodów rodzina nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego ponieść pełnych kosztów postępowania w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia D. L. od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze i działając na zasadzie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.