I SA/Wa 2394/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka -Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w L. z dnia 10 sierpnia 2023 r., nr I/25/021048850 w przedmiocie odmowy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy postanawia: odrzucić skargę. D. S., po sprecyzowaniu skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazała, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w L. z 10 sierpnia 2023 r., nr I/25/021048850 w przedmiocie odmowy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie albo oddalenie skargi. Podniósł, że do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę nie wpłynęło do organu odwołanie od zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że przedmiotowa skarga nie spełnia wymogów formalnych, gdyż nie wynika z niej, która decyzja została zaskarżona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Sąd administracyjny, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, jest zobowiązany do zbadania przesłanek dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, na podstawie art. 3 § 2a i art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 497 - dalej jako: s.u.s.), od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm. – dalej jako: k.p.c.). Zgodnie z art. 1 k.p.c. sprawy ubezpieczeniowe są sprawami cywilnymi. Stosownie do art. 476 § 2 pkt 2 k.p.c. przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących emerytur i rent. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą zatem, co do zasady, do spraw cywilnych, podlegających rozpoznaniu przed sądem powszechnym (sądem ubezpieczeń społecznych) według przepisów kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Na podstawie art. 4778 k.p.c., sądem właściwym w zakresie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy jest sąd okręgowy właściwy dla miejsca zamieszkania osoby wnoszącej odwołanie. Skarżąca w decyzji z 10 sierpnia 2023 r. została prawidłowo pouczona o sposobie i terminie wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania. Zatem, w niniejszej sprawie sądem właściwym do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji ZUS z 10 sierpnia 2023 r., nr I/25/021048850 nie jest sąd administracyjny, lecz sąd powszechny. Z powyższych względów, skargę należało odrzucić, jako wykraczającą poza zakres kognicji sądu administracyjnego. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.