I SA/Wa 2398/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-01

Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności przeznaczone na utrzymanie chorego syna po śmierci wnioskodawczyni, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia kosztów postępowania w zakresie całkowitym lub częściowym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że dochody wnioskodawczyni są niewystarczające do pokrycia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej. Jednocześnie odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, ponieważ wnioskodawczyni wykazała zdolność do samodzielnego uiszczenia opłat sądowych, co potwierdziły wcześniejsze wpłaty.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni H. N. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę na postanowienie Ministra Gospodarki. Wnioskodawczyni argumentowała, że jej dochody (emerytura) i dochody syna (renta inwalidzka) są niskie, a posiadane oszczędności są przeznaczone na utrzymanie syna po jej śmierci. Wcześniej wnioskodawczyni uiściła samodzielnie opłaty sądowe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. N., A. C., E. K., M. P., J. W., G. K., J. N., M. W., M. M. i A. K. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. I SA/Wa 2398/12 oddalił skargę H. N., A. C., E. K., M. P., J. W., G. K., J. N., M. W., M. M. i A. K. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ślad za wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku skarżąca H. N. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni wyjaśniła we wniosku, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dorosłym synem ([...] lata), nad którym ze względu na jego inwalidztwo sprawuje opiekę. Na dochody gospodarstwa domowego składają się świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości [...] zł (netto) oraz otrzymywana przez syna renta inwalidzka w wysokości [...] zł. Zgodnie z przedstawionym wyjaśnieniem, skarżąca ponosi wydatki na utrzymanie mieszkania i leczenie (leki). We wniosku skarżąca zamieściła jednocześnie oświadczenie, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości [...] zł, jednakże środki te są przeznaczone na utrzymanie chorego syna, po jej śmierci. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Należy zauważyć, że wnioskodawczyni na etapie poprzedzającym złożenie niniejszego wniosku uiściła samodzielnie kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi (20 lutego 2013 r., k. 74 akt), a także kwotę 100 zł z tytułu opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku (26 czerwca 2013 r., k. 107 akt). Powyższe nakazuje przyjąć, że wnioskodawczyni, pomimo że wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w rzeczywistości posiada środki wystarczające do tego, by wywiązać się z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych wynikających z zaskarżenia wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ocenę tą wzmacnia stwierdzenie, że wskazywane koszty sądowe, w zakresie swojej wysokości, nie przekraczają kosztów dotychczas przez stronę jednorazowo uiszczanych, co pozwala przyjąć, że nałożenie na skarżącą obowiązku partycypowania w kosztach postępowania wynikających z wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia Sądu I instancji nie będzie dla niej ciężarem finansowym, którego gospodarstwo domowe przez nią prowadzone nie mogłoby udźwignąć. Odmiennie należy natomiast ocenić zdolność gospodarstwa domowego skarżącej do poniesienia wydatku na ustanowienie pełnomocnika zawodowego celem sporządzenia przez niego skargi kasacyjnej i ewentualnego zastępowania wnioskodawczyni w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Dochody bieżące skarżącej, na które składają się środki ze świadczenia emerytalnego oraz renty inwalidzkiej syna są na tyle ograniczone, że należy je uznać za niewystarczające do tego, by stać się źródłem wskazanego wydatku, uwzględniając, że na stronie ciąży równoległy obowiązek uiszczenia opłat sądowych. Przy ocenie zdolności płatniczych skarżącej pominąć należało wskazywaną we wniosku kwotę [...] zł, będącą środkami, jak wskazuje oświadczenie, przeznaczonymi na zapewnienie utrzymania i sprawowanie opieki na chorym, dorosłym synem skarżącej. Wprawdzie oszczędności posiadane przez stronę składającą wniosek o przyznanie prawa pomocy powinny być traktowane za przesłankę wystarczającą do uznania, że wnioskodawca nie znajduje się w sytuacji, do której nawiązuje art. 246 § 1 p.p.s.a., niemniej zasady tej nie można odnosić do przypadku, gdy strona posiada określone środki pieniężne, jednakże w zakresie planowania swoich wydatków koniecznych jest zmuszona uwzględnić dodatkowe czynniki, które wskazywane środki każą ściśle łączyć ze szczególnego rodzaju okolicznością lub zdarzeniem. W rozpoznawanej sprawie, nie poddając w wątpliwość oświadczenia skarżącej, zgodnie z którym posiadane przez nią środki przeznaczone są wyłącznie na sprawowanie opieki, po jej śmierci, nad synem - inwalidą, przyjąć należało, że środków tych nie można traktować na równi z posiadanymi przez stronę skarżącą oszczędnościami, a więc środkami, które mogą zostać dowolnie wydatkowane, w szczególności być źródłem pokrycia wydatków wynikających z występowania jako strona w postępowaniu sądowym. Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło