I SA/Wa 24/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2005 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. I SA/Wa 24/04 UZASADNIENIE W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gmina Miasto L. wnosiła o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] i [...] o umorzeniu postępowania - i orzekającej o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu L. z dnia [...] stycznia 1990 r. o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy o przekazaniu nieruchomości położonej w L. przy ulicy [...] w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...], pomiędzy [...] Zakładami [...] "[..]" a Przedsiębiorstwem [...] [...] "[...]" Oddział w L., wnosząc też o uchylenie decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy w niniejszej sprawie na podstawie w/w zezwolenia nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami wspólnego dla wszystkich dzielnic m. L. została zawarta w dniu [...] marca 1990 r. pomiędzy [...] Zakładami [...] "[...]" a Przedsiębiorstwem [...] [...] "[...]" Oddział w L. umowa przekazania opisanej na wstępie nieruchomości. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2002 r. Gmina Miasto L. wystąpiła o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności zezwolenia nr [...] twierdząc, że Zakładom "[...]" nie przysługiwało prawo zarządu do działki nr [...] a w związku z tym Zakłady te nie mogły następnie przekazać prawa zarządu Przedsiębiorstwu "[...]". W konsekwencji zatem wspomniane zezwolenie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie ustalając jednocześnie, że działka o numerze [...] stanowi obecnie działki nr [...] o powierzchni [...] m kw. i [...] o powierzchni [...] m kw. W uzasadnieniu swego stanowiska organ stwierdził, że ponieważ w/w zezwolenie, które zostało wydane na zasadzie przepisu art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ) nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego a jest jedynie oświadczeniem woli organu, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tegoż zezwolenia podlegało umorzeniu. W odwołaniu od powyższej decyzji Miasto L., powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1998 r. sygn. akt IV SA 964/96 ( LEX nr 45646 ) podniosło, iż zezwolenie z dnia [...] stycznia 1990 r. nr [...] stanowi decyzję administracyjną i z tego powodu odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji Wojewody i uwzględnienie wniosku. Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego. Zdaniem organu centralnego – zgodnie z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności może skutecznie domagać się strona a więc tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy zakwestionowana decyzja. Analizując istnienie interesu prawnego Miasta L. w niniejszej sprawie organ uznał, że jest on uzależniony od wydania ostatecznej decyzji o komunalizacji nieruchomości, o której mowa w przepisie art. 18 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. ). Bez przedstawienia takiej decyzji Gmina nie może skutecznie powoływać się na prawa wynikające z przepisu art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy. Ponieważ zaś postępowanie komunalizacyjne skierowane do spornej nieruchomości zostało zakończone ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody L. z dnia [...] marca 2002 r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasto L. własności spornej nieruchomości oznacza to, że wnioskodawca nie posiadając żadnego tytułu prawnego do gruntu, nie legitymował się interesem prawnym predystynującym go do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony. Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi do Sądu, w której Miasto L. twierdziło, że posiada interes prawny umożliwiający mu udział w przedmiotowym postępowaniu a źródło tego interesu stanowi przepis art. 5 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy komunalizacyjnej. W uzasadnieniu tego poglądu skarżąca powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sadu Administracyjnego tj. na wyroki z dnia: 1.12.1999 r. sygn. IV SA 2520/98 ( LEX nr 48669 ), 25.05.1995 r. Sygn. I SA 1868/94 ( ONSA 1996/3/116 ), 12.01.1994 r. sygn. II SA 2164/92 ( ONSA 1995/1/32 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za nieuzasadnioną i z tego powodu podlegała oddaleniu. Wydana w I instancji wadliwa decyzja Wojewody [...] została uchylona decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast a zatem uchylanie przez Sąd tej decyzji było zbędne. Ponieważ zaś pogląd organu odwoławczego sprowadzający się do odmowy w niniejszym postępowaniu skarżącemu przymiotu strony był prawidłowy - słuszną była też odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego. Wszczęcie tego rodzaju postępowania może nastąpić bowiem z urzędu lub na wniosek uprawnionej strony ( art. 157 § 2 w zw. z art. 28 k.p.a. ). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie utrwalony jest pogląd, że choć przewidziana ustawą z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych komunalizacja następowała z mocy samej ustawy, jednak aby móc się powołać na tytuł prawny do konkretnego mienia, jednostka samorządu terytorialnego zmuszona jest wylegitymować się posiadaniem decyzji Wojewody stwierdzającej powyższy fakt. W braku takiej decyzji podmiot nie może skutecznie twierdzić, iż przysługuje mu tytuł prawny mający charakter prawnorzeczowy do określonej nieruchomości, który to tytuł powstał na skutek wspomnianej komunalizacji. W przedmiotowej sprawie Gmina Miasto L. nie tylko nie przedstawiła decyzji Wojewody wydanej w przedmiocie komunalizacji działki nr [...], ale z akt sprawy wynika, że toczyło się już postępowanie odnośnie komunalizacji w/w gruntu, które zakończyło się jej odmową. Nie mając zatem żadnego tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowej działki Miasto L. nie może być wnioskodawcą w sprawie wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji dotyczącej tegoż gruntu a odnoszącej się do innego podmiotu. Mając bowiem interes faktyczny do wszczęcia takiego postępowania, skarżący nie posiada jednak żadnego interesu prawnego. W szczególności w rozpatrywanej sytuacji – w świetle powyższych rozważań - źródłem tego ostatniego interesu nie stanowi przepis art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy komunalizacyjnej. Nadmienić w tym miejscu wypada, że bez wpływu na powyższy pogląd pozostaje treść orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego zacytowanych w skardze, które skład orzekający w tej sprawie podziela. Orzeczenia te jednak nie odnoszą się do tego, konkretnego stanu faktycznego, który był przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie a stanowią wypowiedzi o charakterze ogólnym kto w ogólności może być stroną w postępowaniu nadzwyczajnym lub odnoszą się do postępowania zwykłego. Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.