I SA/Wa 240/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie asesor WSA Maria Tarnowska asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę I SA/Wa 240/05 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2004 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 roku numer [...] Prezydenta W. o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za przejęte przez Państwo zabudowania znajdujące się na gruncie nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] [...] ozn.[...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] lipca 1948 roku wynika, iż nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] miała urządzony wykaz hipoteczny [...], w którym na mocy aktu notarialnego z [...] listopada 1924 roku Nr [...], jako właściciel nieruchomości wpisana była spółka Polskie [...] [...] w W. Spółka z o.o. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] marca 1950 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W., działając na podstawie przepisów dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy, odmówiło dotychczasowemu właścicielowi spółce Polskie [...] [...] Spółka z o.o. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości w. położonej w W. przy ulicy [...] [...] i [...] [...] objętej wykazem hipotecznym [...] oraz stwierdziło, że wszystkie budynki ( fragmenty murów) znajdujących się na powyższym gruncie przeszły na własność Gminy W. Decyzją z dnia [...] listopada 1951 roku numer [...] Minister Gospodarki Komunalnej utrzymał w mocy orzeczenie administracyjne z [...] marca 1950 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. Orzeczeniem administracyjnym z [...] września 1948 roku numer [...] Zarząd Miejski w W. zatwierdził projekt urządzenia mechanicznego zakładu stolarskiego położonego w W. przy ulicy [...] [...], zgodnie z załączonym planem i opisem. Z treści orzeczenia i opisu wynika, że w dacie wydawania orzeczenia istniały budynki, w których miał być urządzony zakład stolarski. Orzeczeniem administracyjnym z [...] listopada 1951 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W., działając na podstawie przepisów ustawy z 20 lipca 1950 roku o rejestracji maszyn i przymusowym wykupie nieczynnych maszyn przemysłowych ( Dz. U. 31, poz.285) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 31 marca 1951 roku w sprawie trybu i zasad postępowania przy przymusowym wykupie nieczynnych maszyn przemysłowych ( Dz. U. 19, poz.155) orzekło o przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Państwa maszyn przemysłowych i urządzeń technicznych znajdujących się w zakładzie stolarskim J. Z. W. ul. [...] [...] szczegółowo opisanych w treści orzeczenia. W lipcu bądź czerwcu 1950 roku została zawarta umowa dzierżawy pomiędzy J. Z., jako wydzierżawiającym i Spółdzielnią Pracy "[...]" z siedzibą w W., jako dzierżawcą. Przedmiotem umowy dzierżawy był zakład stolarski znajdujący się w W. przy ulicy [...] [...]. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. z [..] grudnia 1991 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po J. Z. zmarłym 21 kwietnia 1963 roku w W. nabyli żona O. Z. oraz dzieci B. R., C. Z., M. Z. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. z [...] marca 2000 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po M. Z. zmarłym [...] marca 1984 roku w W. nabyli matka O. Z. oraz rodzeństwo B. R. i C. Z. We wniosku z dnia 26 września 2000 roku B. R. wystąpiła o zapłatę odszkodowania za przejęte przez Skarb Państwa na podstawie dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, dwa budynki i trzy szopy drewniane stanowiące mechaniczny zakład stolarski znajdujący się w W. przy ulicy [...] [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2001 roku numer [...] Minister Gospodarki odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] listopada 1951 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2001 roku numer [...] Minister Gospodarki stwierdził uchybienie przez B. R. terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z [...] maja 2001 roku numer [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2001 roku numer [...] Starosta Powiatu W. umorzył postępowanie wszczęte na wniosek B. R. w sprawie przyznania odszkodowania za budynki znajdujące się na nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2001 roku numer [...] Starosty Powiatu W. Wyrokiem z dnia 30 października 2003 roku wydanym w sprawie sygnatura akt I SA 280/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z [...] lipca 2002 roku numer [...] Wojewody [...] oraz decyzję z [...] lipca 2001 roku numer Starosty Powiatu W. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 roku numer [...] Prezydent miasta W. umorzył postępowanie w sprawie odszkodowania za przejęte przez Skarb Państwa zabudowania, znajdujące się na gruncie nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] [...] numer hipoteczny [...]. Decyzją z dnia [...] października 2004 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] sierpnia 2004 roku numer [...] Prezydenta W. Na decyzję z [...] października 2004 roku numer [...] Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. R. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, to jest art.157 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art.156 § 1 pkt.2 i 4 k.p.a., poprzez nie wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z [...] listopada 1951 roku numer [...], pomimo wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa i skierowania tej decyzji do osoby nie będącej stroną tego postępowania administracyjnego, co w ocenie skarżącej winno skutkować wydaniem decyzji w trybie art.158 § 2 k.p.a. oraz wydaniem orzeczenia o odszkodowaniu w trybie art.160 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało wszczęte na wniosek B. R. We wniosku z dnia 26 września 2000 roku B. R. domagała się wypłacenia odszkodowania za przejęte przez Skarb Państwa, na podstawie dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy, budynki, szopy stanowiące mechaniczny zakład stolarski znajdujący się w W. przy ulicy [...] [...]. Stosownie do treści art.215 ust.1 i ust.2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 261/04, poz.2603 ze zmianami) poprzednim właścicielom bądź ich następcom prawnym przysługuje roszczenie o odszkodowanie, na zasadach określonych w przepisach o wywłaszczeniu nieruchomości, za gospodarstwo rolne oraz za dom jednorodzinny i jedną działkę budowlaną. W rozpoznawanej sprawie wniosek nie dotyczył odszkodowania za gospodarstwo rolne. Natomiast przyznanie odszkodowania za dom jednorodzinny wymaga spełnienia łącznie trzech przesłanek. Grunt i dom podlegały przepisom dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, dom przeszedł na własność Skarbu Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 roku i był to dom jednorodzinny. W takiej sytuacji odszkodowanie należne jest tylko za dom jednorodzinny, bowiem grunt znajdujący się pod tym budynkiem przeszedł na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania. Przyznanie odszkodowania za jedną działkę budowlaną uzależnione jest od ustalenia, że działka podlegała przepisom w/w dekretu, mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne i poprzedni jej właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni możliwości faktycznego władania tą działką po dniu 5 kwietnia 1958 roku. We wszystkich wskazanych wyżej sytuacjach z żądaniem wypłacenia odszkodowania może wystąpić poprzedni właściciel domu jednorodzinnego, działki budowlanej bądź jego następcy prawni. Oznacza to, że chodzi tutaj o następców prawnych osoby, której przysługiwał tytuł własności do domu jednorodzinnego lub działki budowlanej. Poza sporem pozostaje okoliczność, że jedynymi spadkobiercami pozostałymi po zmarłym J. Z. są B. R. i C. Z. Jednakże również poza sporem pozostaje okoliczność, że z akt sprawy nie wynika aby J. Z. wykazał się posiadaniem tytułu własności do budynków, szop stanowiących mechaniczny zakład stolarski położony w W. przy ulicy [...] [...]. Tym samym należało uznać, że także spadkobiercy J. Z. nie mogli w wyniku dziedziczenia uzyskać tytułu własności do opisanych wyżej nieruchomości. Zasadnie więc organy administracji publicznej uznały, iż postępowanie administracyjne wywołane wnioskiem B. R. stało się bezprzedmiotowe. Podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art.157 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art.156 § 1 pkt.2 i 4 k.p.a. jest chybiony z tego powodu, gdyż odnosi się do orzeczenia administracyjnego z [...] listopada 1951 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W., które to orzeczenie dotyczy przymusowego wykupu przez Skarb Państwa maszyn i urządzeń technicznych znajdujących się w zakładzie stolarskim J. Z. zlokalizowanym w W. przy ulicy [...] [...]. Oznacza to, że przedmiotem tegoż rozstrzygnięcia nie była żadna nieruchomość o jakiej mowa w art.215 ust.1 i ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.