I SA/Wa 242/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] wydaną na skutek wniosku M. W. z dnia 11 marca 2010 r. w pkt 1 stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Powiatu w [...] z dnia [...] września 1974 r., nr [...], w części obejmującej przejęcie działki nr [...] o pow. [...] m² i w pkt 2 odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji w pozostałej części. Na skutek odwołania M. W. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], uchylił pkt 2 ww. decyzji Wojewody [...] i w tym zakresie przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina J., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie bowiem z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżone orzeczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2015 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja została skierowana do osoby nieżyjącej – tj. W. W., który zmarł w dniu [...] sierpnia 2014 r. Wynika to z nadesłanego do akt sądowych odpis zupełnego aktu zgonu z dnia 25 sierpnia 2014 r., nr [...]. W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Ażeby można było mówić o postępowaniu musi istnieć organ administracyjny mający zdolność prawną do jego prowadzenia oraz strona, o prawach której organ orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność prawną. Zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność ta kończy się z chwilą śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. W przypadku zaś wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99, Lex nr 82653; wyrok WSA z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt I SA 2422/03, Lex nr 190564; wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r., sygn. akt I SA 428/01, OSP 2004, z. 3, poz. 33). Powyższe oznacza, że W. W., który zmarł w dniu [...] sierpnia 2014 r., nie mógł być stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2015 r. Wynika to z faktu, że z chwilą śmierci strony postępowania w jej prawa i obowiązki powinni wstąpić jej następcy prawni. Nie ma przy tym znaczenia, czy organ, tj. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi posiadał, w toku prowadzonego postępowania, informację w tym zakresie. Rozpoznając ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem, uznając to za przedwczesne. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.