I SA/Wa 2422/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Dorota Apostolidis Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Skargą z dnia 10.11.2010r. J.D. wniósł przeciwko Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. o uchylenie decyzji z dnia [...].10.2010r., nr [...] odmawiającej przyznania zasiłku celowego na zakup mebli, spowodowanie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego z powodu bezrobocia, zobowiązanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. do zrealizowania wniosków zawartych w jego piśmie z dnia [...].08.2010 r. i [...] oraz o uznanie, że wszystkie decyzje wymienionego Ośrodka zostały podjęte z pominięciem istoty sprawy. W uzasadnieniu zaprzeczył okolicznościom w oparciu o które decyzja zapadła i wskazał , że gdyby sprawa była należycie załatwiona , skargi by nie było. W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że zakup wnioskowanych przez J.D. mebli nie jest pierwszą potrzebą, która powinna ulec zaspokojeniu , zaś skarżący uzyskał już zasiłki celowe na zakup żywności i odzieży. Ponadto nie współpracuje z pracownikiem socjalnym – w szczególności odmówił podjęcia prac społecznie użytecznych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].10.2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w P. , działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta P. , z dnia [...].09.2010 r., odmawiającą J.D. zasiłku celowego na zakup szafy, łóżka i krzeseł. Organ I instancji wskazał, że zakup mebli nie jest pierwszą potrzebą, która podlega zaspokojeniu a ponadto zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, które nie polega na obowiązku zaspokojenia wszystkich zgłaszanych przez zainteresowanych potrzeb, szczególnie gdy J.D. odmówił współpracy z pracownikiem socjalnym w ramach podjęcia prac społecznie użytecznych. W wyniku odwołania skarżącego zapadła decyzja wskazana na wstępie. W jej uzasadnieniu SKO podkreśliło, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika , że J.D. ma [...] lata, nie choruje, jest rozwiedziony, zamieszkuje samotnie, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Od [...].06.2010r. utracił status osoby bezrobotnej na 120 dni, ponieważ odmówił, bez uzasadnienia, wykonania prac społecznie użytecznych pomimo, że zaproponowano mu kilka stanowisk m.in. robotnika fizycznego , konserwatora terenów zielonych, malarza i osoby przeprowadzającej dzieci przez ulicę. Nie podejmuje się także wykonywania jakichkolwiek prac dorywczych. W wyniku powyższego został mu wstrzymany zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie [...] zł. Wobec wniosku J.D. dotyczącego zakupu żywności, odzieży, obuwia i mebli został mu przyznany zasiłek celowy na żywność i dofinansowanie zakupu ubrania a pozostałe potrzeby nie zostały ocenione jako pierwszoplanowe, zwłaszcza w kontekście postawy skarżącego. Organ podał jakimi środkami dysponuje i ilość osób uprawnionych zgłaszających się o wsparcie. Zwrócił uwagę na swoje ograniczone możliwości finansowe i konieczność udzielania wsparcia ogromnej ilości osób uprawnionych i dostosowania wysokości zasiłku do posiadanych środków. Średnia wysokość zasiłków celowych, dla osób w sytuacji podobnej do sytuacji skarżącego, w okresie gdy zapadła sporna decyzja wynosiła [...]zł. Organ dysponował kwotą [...] zł, wnioski o przyznanie tej formy pomocy złożyły [...] osoby a J.D. otrzymał łącznie [...] zł. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga J.D. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i w ocenie prawnej, w świetle mających zastosowanie przepisów. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728). Zgodnie z dyspozycją art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Natomiast art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Organ zajmujący się dystrybucją świadczeń w ramach opieki społecznej musi nimi tak dysponować, aby nie dopuścić do rażących dysproporcji w rozmiarze świadczeń przyznawanych osobom uprawnionym. Podział środków, którymi dysponuje dany ośrodek pomocy społecznej na świadczenia o charakterze uznaniowym, jakim jest zasiłek celowy, musi uwzględniać konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa. Oznacza to, że osobom znajdującym się w podobnej sytuacji życiowej i osiągającym porównywalne dochody, winny być przyznane świadczenia w takiej samej wysokości. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek nie oznacza, ze istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia , skoro organ rozpoznający wniosek musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej ale także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Odmowa przyznania J.D. zasiłku na zakup mebli nie nosi cech dowolności, gdyż organ bardzo szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko, a Kolegium je w pełni podzieliło. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, Kontrola decyzji uznaniowej przez Sąd, a więc takiej jaka zapadła w sprawie niniejszej, ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarżący otrzymał wsparcie na zakup żywności i ubrań, co oznacza, iż nie pozostał on bez pomocy finansowej udzielanej ze strony organu do tego zobowiązanego. Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Precyzyjnie wskazały zarówno możliwości finansowe organu ,między innymi ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku, jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia oraz zakres korzystania z pomocy społecznej. Naświetliły ponadto sytuację osobistą skarżącego a szczególnie jego młody wiek , dobry stan zdrowia i negatywną postawę wobec rozlicznych propozycji podjęcia jakiejkolwiek pracy społecznie użytecznej. Reasumując, w ocenie Sądu, organy nie naruszyły granicy uznania administracyjnego w przyznaniu zasiłku celowego określonego w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził także żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Mając na uwadze omówione okoliczności, z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.