I SA/Wa 2439/11

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosków R. P. i M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2000 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości postanawia odmówić przyznania R. P. i M. P. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W toku postępowania sądowego R. P. nadesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Zaznaczył również, że wniosek ten składa w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M. P. Z uwagi na to, że wniosek – mimo, że złożony na urzędowym formularzu – budził wątpliwości referendarza sądowego co do jego treści, zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2013 r. zwrócono się do wnioskodawcy (osobiście i jako pełnomocnika M. P.) o jego uzupełnienie i nadesłanie dodatkowych dokumentów – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania - określających sytuację majątkową skarżącego i jego mocodawcy – to jest m. in. zeznań podatkowych, informacji o miesięcznych kosztach utrzymania, potwierdzenia ewentualnego statusu bezrobotnych oraz potwierdzenia prawa do posiadanego zasiłku, przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych itd. (k- [...]). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania wynika, że zostało ono doręczone R. P. w dniu 18 lutego 2013 r. (k- [...]), a zatem termin do nadesłania dodatkowych dokumentów upłynął 25 lutego 2013. W terminie tym, jak również do dnia wydania niniejszego postanowienia adresat nie wykonał wezwania referendarza sądowego. Rozpatrując zatem złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na sytuację majątkową, stan rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konsekwencją powyższego faktu jest to, że przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez R. P. (w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M. P.) oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę sytuacji majątkowej R. P. i M. P. i tym samym ustalenie czy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić. Stanowisko takie jest w szczególności konsekwencją niedokładnego i niepoprawnego wypełnienia przez wnioskodawców wszystkich rubryk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeszcze raz podkreślić należy, że strona chcąc, aby jej wniosek został rozpoznany merytorycznie ma obowiązek jego dokładnego i prawidłowego wypełnienia formularza, gdyż nie ulega wątpliwości, że wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową skarżącego i jego mocodawcy, stosownie do treści art. 246 p.p.s.a., ciążyło na stronie. Z obowiązku tego R. P. i M. P. nie wywiązali się. Natomiast dane, które znajdują się w aktach administracyjnych sprawy nie są wystarczające dla oceny sytuacji majątkowej stron. Wobec zatem niewykonania nałożonego na skarżących przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę sytuacji majątkowej R. P. i M. P. na podstawie powołanych przepisów i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.