I SA/Wa 2444/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. R. na uchwałę Krajowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców z dnia 7 września 2023 r., nr 310/2023 w przedmiocie odwołania członków zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w [...] postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu P. R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. P. R. wniósł skargę na uchwałę Krajowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców z dnia 7 września 2023 r., nr 310/2023, nieuwzględniającą odwołania i utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowego Zarządu Mazowieckiego Polskiego Związku Działkowców z dnia 28 lipca 2023 r., nr 422/2023, w sprawie odwołania zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w [...]. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775), polegające na tym, że przedmiotowa uchwała podjęta została bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, które mają znaczący wpływ na jej treść, pominięcie i nieustosunkowanie się do argumentacji skarżącego zawartej w odwołaniu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Krajowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców Stowarzyszenia Ogrodowego w Warszawie wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, gdyż nie jest to sprawa z zakresu administracji publicznej, rozstrzygana na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz kwestie statutowe o charakterze wewnątrzorganizacyjnym rozstrzygane w oparciu o odpowiednie postanowienia Statutu PZD. Tego rodzaju uchwały są kwestionowane w postępowaniu cywilnym. Krajowy Zarząd PZD nie może być uznany za organ administracji publicznej, gdyż nie wykonuje zadań z zakresu administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Za dopuszczalną uznaje się skargę, która podlega kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a jak stanowi § 3 tego przepisu, sąd odrzuca skargę postanowieniem i może to nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wymienionego wyżej przepisu wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1785), a także postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Z powołanych przepisów wynika, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje na akt lub czynność, który jest wyrazem władczego działania organu administracji w stosunku do podmiotów pozostających na zewnątrz administracji publicznej. Wydany akt lub podjęta czynność musi więc być aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. W tej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała Krajowego Zarządu PZD Stowarzyszenia Ogrodowego w Warszawie, utrzymująca w mocy uchwałę Okręgowego Zarządu Mazowieckiego PZD w sprawie odwołania zarządu ROD "[...]" w [...]. Zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1073) Polski Związek Działkowców, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. poz. 1419, z 2006 r. poz. 1600, z 2008 r. poz. 1237 i 1475 oraz z 2012 r. poz. 837), staje się stowarzyszeniem ogrodowym w rozumieniu niniejszej ustawy i zachowuje osobowość prawną. W myśl art. 2 pkt 6 powołanej ustawy stowarzyszenie ogrodowe to stowarzyszenie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261) powołane wyłącznie w celu zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych. Wewnątrzorganizacyjne zasady działania Polskiego Związku Działkowców reguluje Statut Polskiego Związku Działkowców (przyjęty uchwałą XII Krajowego Zjazdu Delegatów PZD z 2 lipca 2015 r., zmieniony uchwałą z 9 grudnia 2017 r.), który stanowi w § 1, iż Polski Związek Działkowców, zwany dalej "PZD", jest ogólnopolskim stowarzyszeniem ogrodowym powołanym do zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji i obrony interesów swoich członków (ust. 1). PZD działa na podstawie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach oraz niniejszego statutu (ust. 2). Krajowy Zarząd PZD, którego uchwała jest przedmiotem niniejszej skargi jest organem wewnętrznym tego stowarzyszenia ogrodowego w jego jednostce krajowej (§ 31 pkt 3 c Statutu). Zawieszenie członka zarządu rodzinnego ogrodu działkowego jest wewnętrzną sprawą organizacyjną stowarzyszenia, rozstrzyganą zgodnie z przepisami Statutu PZD (§ 43). Nie jest to więc sprawa z zakresu działalności administracji publicznej, która może być poddana kontroli sądu administracyjnego. Jak słusznie wskazał Krajowy Zarząd PZD w odpowiedzi na skargę, tego rodzaju uchwały mogą być ewentualnie kwestionowane w postępowaniu przed sądem cywilnym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.