I SA/Wa 2445/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-07
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Przemysław Żmich, Iwona Ścieszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta dopuścił się niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, a jeśli tak, jakie konsekwencje prawne należy wobec niego zastosować?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent miasta dopuścił się niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, który zobowiązał go do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w określonym terminie. Pomimo upływu terminu i pisemnego wezwania do wykonania wyroku, organ nie podjął stosownych działań. W związku z tym, sąd wymierzył Prezydentowi grzywnę, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność, przyznał skarżącej sumę pieniężną jako zadośćuczynienie za doznaną krzywdę oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta prawomocnego wyroku sądu administracyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 465/19, który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w terminie dwóch miesięcy od doręczenia akt. Akta wraz z wyrokiem zostały przekazane organowi we wrześniu 2020 r., a termin na wykonanie wyroku upłynął w listopadzie 2020 r. Pomimo upływu tego terminu i pisemnego wezwania skarżącej, organ nie wydał rozstrzygnięcia. Skarżąca domagała się wymierzenia grzywny, przyznania sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 2.000 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 465/19 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz D. B. sumę pieniężną w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz D. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
D. B. pismem z [...] sierpnia 2021 r. wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 4 marca 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 465/19.
Wyrokiem z 4 marca 2020 r. Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącej z [...] grudnia 1988 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku oraz o przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj.: kwoty 25.837,35 zł. Ponadto, wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że wyrokiem z 4 marca 2020 r., sygn. akt
I SAB/Wa 465/19 Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżąca podała, że prawomocny wyrok Sądu wraz z aktami sprawy został przekazany organowi [...] września 2020 r.
Pismem z [...] sierpnia 2021 r. skarżąca wezwała organ do wykonania wyroku Sądu z 4 marca 2020 r. Podkreśliła, że od daty przekazania akt organowi po wydaniu wyroku przez Sąd upłynęło ponad dziewięć miesięcy, a organ nie podjął stosownych czynności zmierzających do wydania decyzji w sprawie. Zaznaczyła, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przez cały czas trwania postępowania organ nie podjął niezbędnych czynności zmierzających do wydania decyzji.
Uzasadniając wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej skarżącej wskazała, że
budynek przy ul. [...], jest połączony z budynkiem przy ul. [...] w W. i stanowi architektoniczną całość. Podniosła, że od 1988 r., tj. od momentu złożenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego budynek przy ul. [...] nie był remontowany, ani odnawiany. Podała, że budynek jest w bardzo złym stanie technicznym i popada w ruinę. Zaznaczyła, że zaniedbanie budynku przez administrację niekorzystnie wpływa na stan techniczny oraz estetyczny odzyskanego przez nią budynku przy ul. [...] w W. Oświadczyła, że w związku z długotrwałą bezczynnością organu ponosi negatywne konsekwencje, w tym niekorzystne oddziaływanie na jej zdrowie. Zaznaczyła, że stres spowodowany długotrwałym postępowaniem źle wpływa na jej kondycję psychiczną i fizyczną. Podała, że jest osobą w podeszłym wieku ([...] lat) posiadającą problemy zdrowotne. Wskazała, że kwota zasądzona na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. stanowiłaby swego rodzaju rekompensatę za krzywdę wywołaną przez długi okres oczekiwania na zakończenie postępowania. Podkreśliła, że okoliczność pozostawania przez organ w bezczynności jest całkowicie nieusprawiedliwiona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w toku postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej, m.in. zlecono geodecie uprawnionemu wykonanie opracowania geodezyjnego, mającego na celu wkreślenie przedmiotowej nieruchomości na mapę współczesną oraz rozliczenie jej powierzchni w aktualnych działkach ewidencyjnych. Organ zaznaczył, że mając na uwadze konieczność jak najszybszego rozpoznawania spraw, podjęto m.in. decyzję o ogłoszeniu przetargu na sukcesywne przygotowywanie opracowań geodezyjnych w celu podpisania 4 umów. Podkreślił, że wykonanie opracowania geodezyjnego jest czynnością skomplikowaną, wymagającą wielu czynności tj. fizyczne pomiary, badanie dotychczas powstałych planów geodezyjnych oraz dokumentów archiwalnych czy dawnych ksiąg hipotecznych. Powyższe wiąże się z koniecznością poświęcenia dużej ilości czasu co nie pozostaje bez znaczenia na długość prowadzonego postępowania. Organ zaznaczył, że zdarzają się również sytuacje w których wynik badań geodezyjnych nie jest jednoznaczny
co wymusza konieczność powtórzenia czynności. Wyjaśnił, że w budynku, zlokalizowanym na gruncie, którego dotyczy postępowanie znajduje się 6 lokali mieszkaniowych oraz lokale użytkowe. Wskazał, że ze względu na szczególny charakter sprawy oraz sytuację prawną lokatorów zamieszkujących budynek niezbędne jest zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego. Z tego względu, pismem z [...] sierpnia 2021 r. zwrócił się do Wydziału Zasobów Lokalowych dla dzielnicy [...] o przekazanie aktualnych informacji na temat zakwaterowanych lokatorów w budynku. Ponadto, w związku z powziętymi wątpliwościami dotyczącymi prawidłowości przeprowadzonego w 1990 r. postępowania spadkowego, zwrócił się do Biura Prawnego o złożenie do właściwego Sądu wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia, sygn. akt [...], gdyż możliwym jest, że spadek po dawnym właścicielu, Z. B. przypada w całości spadkobiercy ustawowemu - Skarbowi Państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., poz. 329 t.j.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Jak wynika z akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 4 marca 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 465/19 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu [...] września 2020 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) i od tej daty rozpoczął bieg termin wyznaczony wyrokiem, w jakim sprawa powinna być rozpoznana. W konsekwencji termin ten upłynął [...] listopada 2020 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania skarżącej do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent [...] do daty orzekania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z
4 marca 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 465/19 terminu na załatwienie sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. spełniając funkcję represyjno-dyscyplinującą.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 4 marca 2020 r.
miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie prawa użytkowania wieczystego pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku nie została przez organ dotychczas załatwiona, a wyznaczony w wyroku
z 4 marca 2020 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Jak wynika z odpowiedzi na skargę organ poinformował skarżącą, że sprawa zostanie załatwiona [...] stycznia 2022 r. Termin ten został także przekroczony przez organ.
Wskazane w odpowiedzi na skargę czynności podejmowane przez organ tj. zwrócenie się pismami z [...] sierpnia 2021 r. do Wydziału Zasobów Lokalowych dla dzielnicy [...] o przekazanie aktualnych informacji na temat zakwaterowanych lokatorów w budynku, czy do Biura Prawnego o złożenie wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu, czy też zlecenie uprawnionemu geodecie wykonania opracowania geodezyjnego, nie mogą usprawiedliwiać niewykonania wyroku Sądu przez tak długi okres czasu. Zaznaczyć należy, że czynności te zostały podjęte dopiero po ponad dziewięciu miesiącach od zwrotu akt do organu.
Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności sprawy, Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 1.000 zł. W ocenie Sądu uzasadnia to rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez jej przyznania wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi także swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Suma pieniężna w powiązaniu z wymierzoną organowi grzywną powinna skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy.
Ze wszystkich powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi
w wysokości 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło