I SA/Wa 2448/22

WyrokWSA w Warszawie2024-06-11

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Jolanta Dargas, Kamil Kowalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia tej decyzji, powinno zostać umorzone z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2021 r., nawet jeśli postępowanie to zostało wszczęte przed wejściem w życie tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia tej decyzji, podlega umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten, wprowadzony w celu zapewnienia stabilności prawnej i zgodności z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, jeśli nie zostały zakończone ostateczną decyzją przed tym dniem. Sąd podkreślił, że zasada stabilizacji porządku prawnego i bezpieczeństwa prawnego uzasadnia ograniczenie czasowe możliwości kwestionowania ostatecznych decyzji administracyjnych.
Stan faktyczny
Skarżąca B. C. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 1974 r. dotyczącej wykupu nieruchomości. Wojewoda Wielkopolski umorzył postępowanie na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA z 2021 r., uznając, że postępowanie zostało wszczęte po upływie 30 lat od doręczenia decyzji z 1974 r. i nie zostało zakończone przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i Konstytucji RP, kwestionując zgodność z prawem art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej oraz długi czas postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj sędzia WSA Jolanta Dargas asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.) Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr DNI.gn.624.47.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr DNI.gn.624.47.2022 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 10 czerwca 2022 r., nr SNIV.7515.19.2020.7 o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 16 grudnia 1974 r. Nr 6040-2/74. Jak wynika z akt sprawy, B. C. wnioskiem z dnia 27 lutego 2020 r. (data nadania) zwróciła się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności wyżej decyzji Naczelnika Gminy [...] decyzją z dnia 16 grudnia 1974 r. Nr 6040-2/74 wydanej w sprawie wykupu na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, położonych w [...], [...], [...] i [...], wchodzących w skład gospodarstwa rolnego stanowiącego własność M. K.. Minister przy piśmie z dnia 23 kwietnia 2020 r. nr GZ.gn.624.15.2020 przekazał otrzymany wniosek Wojewodzie Wielkopolskiemu do rozpatrzenia, zgodnie z właściwością. Decyzją z dnia 10 czerwca 2022 r. nr SN-lV.7515.19.2020.7 Wojewoda orzekł, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczęte na wniosek z dnia 27 lutego 2020 r. uległo umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz.1491 – dalej też jako ustawa zmieniająca). Odwołanie od decyzji Wojewody wniosła B. C. w piśmie z dnia 5 lipca 2022 r. oraz ustanowiony przez nią pełnomocnik również w piśmie z dnia 5 lipca 2022 r. W obu odwołaniach podniesiono, że organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2021 r., ponieważ postępowanie (w sprawie objętej odwołaniem) zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Ponadto odwołująca kwestionowała zgodność przepisu art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie odwołującej rozstrzygnięcie wydane przez Wojewodę narusza zasadę zaufania obywatela do państwa, zwróciła ona też uwagę na długi czas prowadzenia postępowania. Decyzją powołaną na wstępie Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia 10 czerwca 2022 r. nr SN-lV.7515.19.2020.7 o umorzeniu postępowania. Minister w uzasadnieniu wyjaśnił, że z dniem 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Następnie Minister zauważył, że nie zachowały się zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 16 grudnia 1974 r. w sprawie wykupu na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, położonych w [...], [...], [...] i [...]. Jednak, w ocenie organu, nie można zanegować faktu doręczenia tej decyzji, tym bardziej, że z dokumentów zgormadzonych w aktach wynika, iż weszła ona do obrotu prawnego i wywołała skutki prawne. W szczególności Minister zwrócił uwagę, że w pieczęci widniejącej na decyzji z dnia 16 grudnia 1974 r. wynika, że w dniu 11 stycznia 1975 r. uzyskała ona przymiot prawomocności. Okoliczność tę potwierdził pieczęcią i własnoręcznym podpisem Naczelnik Gminy [...]. Na tej podstawi Minister uznał, że doręczenie decyzji z dnia 16 grudnia 1974 r. musiało nastąpić przed wskazaną datą, a dla oceny terminu doręczenia tej decyzji, nie mniej istotny był fakt, że decyzja z dnia 16 grudnia 1974 r. została wykonana, bo stanowiła podstawę wpisów prawa własności Skarbu Państwa w księgach wieczystych nr [...] i nr [...]. Jak zauważył Minister wpisy te mogły nastąpić jedynie w oparciu o decyzję prawomocną, a więc skutecznie doręczoną i w stosunku do której upłynął termin na jej zaskarżenie. Wskazując na tak poczynione ustalenia Minister przyjął, że doręczenie decyzji z dnia 16 grudnia 1974 r. nastąpiło przed dniem dokonania wspomnianego wpisu, a wiec najpóźniej w dniu 15 lipca 1975 r. Odnośnie do daty wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Minister wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Skoro zaś wniosek B. C. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 16 grudnia 1974 r. wpłynął do Ministra w dniu 28 lutego 2020 r. to ten dzień należy traktować jako dzień wszczęcia postępowania. Mając więc na uwadze, że od daty doręczenia decyzji o przejęciu, do dnia złożenia wniosku o stwierdzenie jej nieważności upłynęło już ponad czterdzieści lat, to – w ocenie Ministra – ziściły się przesłanki umorzenia postępowania przewidziane przez ustawodawcę w art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister wskazał, że w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. prawodawca nie przewidział żadnych wyjątków ograniczających jej stosowanie. Organy administracji publicznej działając na podstawie przepisów prawa nie mogły więc odmówić zastosowania kwestionowanego w odwołaniu art. 2 ust. 2 tej ustawy. B. C. złożyła skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła, że decyzja ta jest dla niej krzywdząca i zwróciła się o ponowne rozpatrzenia zakończonej nią sprawy, a także ponowne rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia 16 grudnia 1974 r. Skarżąca podniosła, że dokumenty przedstawione przez nią w toku postępowania w dostateczny sposób potwierdzają, iż jej pradziadek M. K. był właścicielem majątku, którego dotyczyło wspomniane orzeczenie. Skargę tę w piśmie z dnia 4 października 2022 r. uzupełnił pełnomocnik ustanowiony przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenia podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd rozpatrując skargę na decyzję administracyjną dokonuje weryfikacji tego aktu przy uwzględnieniu kryterium legalności. Uwzględnić skargę i uchylić decyzję, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm. – dalej też P.p.s.a.), sąd może jednak dopiero wówczas gdy stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Działając w tak zakreślonych granicach Sąd przyjął, że w dacie orzekania przez Ministra obowiązywał art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania administracyjnego. Ustawa zmieniająca weszła w życie 16 września 2021 r. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Zaskarżona decyzja Ministra dotyczyła właśnie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia 16 grudnia 1974 r. Nr 6040-2/74 wydanej w sprawie wykupu na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, położonych w [...], [...], [...] i [...], wchodzących w skład gospodarstwa rolnego stanowiącego własność M. K.. Jako przyczynę umorzenia tego postępowania Minister, podobnie jak wcześniej Wojewoda, wskazywał zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Dla prawidłowego zastosowania tego przepisu relewantne jest zestawienie dwóch dat – daty doręczenia decyzji, która kwestionowana jest w postępowaniu nieważnościowym i daty wszczęcia tego postępowania. Jeżeli postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte po upływie 30 lat od dnia doręczenia weryfikowanej decyzji, to – stosownie do analizowanego art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej – postępowanie nieważnościowe umarza się z mocy prawa. Sąd dostrzegł, że w aktach sprawy nie zachował się dokument doręczenia kwestionowanej decyzji skarżącej, jednakże nie oznacza to, że orzeczenie nie zostało doręczone i że nie weszło do obrotu prawnego. Wskazać należy, że od wydania orzeczenia do dnia złożenia wniosku o stwierdzenie jego nieważności upłynęło blisko 40 lat. W okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo organ przyjął, że za datę doręczenia tej decyzji należało uznać najpóźniej 15 lipca 1975 r. Na decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 16 grudnia 1974 r. Nr 6040-2/74 znajduje się adnotacja o uprawomocnieniu się tej decyzji z dniem 11 stycznia 1975 r., co również potwierdza, że została ona doręczona. O wejściu decyzji z dnia 16 grudnia 1947 r. do obrotu prawnego świadczy również to, że na podstawie tej decyzji dokonano wpisów prawa własności Skarbu Państwa w księgach wieczystych, które to wpisy zostały uwidocznione w dniu 15 lipca 1975 r., a sam wniosek w tym przedmiocie wpłynął w dniu 13 stycznia 1975 r. Nie ma więc podstaw by kwestionować ustalenia poczynione w tym zakresie przez organy i przyjąć można, że doręczenie decyzji Naczelnika Gminy [...] decyzją z dnia 16 grudnia 1974 r. Nr 6040-2/74 nastąpiło w okresie pomiędzy styczniem a lipcem 1975 r. Jako maksymalną datę pewną można w tym wypadku przyjąć dzień 14 lipca 1975 r., tj. dzień poprzedzający dokonanie wspomnianego wpisu w księdze wieczystej. W sprawie nie budziła również wątpliwości kwestia daty wszczęcia postępowania nieważnościowego - określała ją bowiem znajdująca się na wniosku prezentata wpływu do organu 28 lutego 2020 r. Oznacza to niewątpliwie, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wszczęte po upływie 30 lat od daty doręczenia decyzji z 16 grudnia 1974 r. Nie ulega wątpliwości, że w kontrolowanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, a zmiana stanu prawnego nastąpiła w toku postępowania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu nadanym ustawą. Natomiast, jak wyżej wskazano, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (art. 2 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że wobec upływu trzydziestu lat od doręczenia kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji, do dnia złożenia wniosku inicjującego to postępowanie, zaistniała podstawa do jego obligatoryjnego umorzenia. Z chwilą wejścia w życie ustawy zmieniającej (16 września 2021 r.) organy administracji utraciły bowiem możliwość merytorycznej oceny takiej decyzji, a prowadzone w tym przedmiocie postępowania podlegały umorzeniu z mocy ustawy. Minister prawidłowo więc uznał w zaskarżonej decyzji, działając na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, że postępowanie nieważnościowe umorzone zostało z mocy prawa. Wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 zasygnalizował potrzebę stabilizacji stanu prawnego ukształtowanego decyzjami ostatecznymi i utrwalenia praw nabytych z takich decyzji, podnosząc, że pozostaje to w interesie porządku publicznego. Nowelizacja k.p.a. dokonana przepisami ustawy, jak wynika z jej uzasadnienia, miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyżej powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z Konstytucją RP. Z treści powołanego wyroku wynika, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał przypomniał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego. W tym kontekście Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że ustawodawca określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP, a odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał zaakcentował także, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie Trybunału ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazano przy tym, że trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może bowiem z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji. Z tego powodu ustawodawca wprowadził granicę czasową uniemożliwiającą wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenie upłynęło trzydzieści lat. Jak wyżej podniesiono art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej jest odpowiedzią na wskazane wyżej orzeczenie Trybunału. Sens tego przepisu opiera się na założeniu, że dochodzenie praw przez obywatela nie ma charakteru absolutnego. W porządku prawnym niekwestionowana jest konieczność ograniczenia czasowego dochodzenia praw. Od dawna obowiązują przepisy przewidujące takie instytucje, jak: zasiedzenie, przemilczenie, przedawnienie. Jeżeli bowiem obywatel przez wiele lat nie korzysta z przysługujących mu praw, to w pewnym momencie takiej możliwości zostaje pozbawiony. Trzydziestoletni okres przedawnienia, co do orzekania o wadach nieważności decyzji, gwarantował obywatelom odpowiednią ilość czasu na zakwestionowanie decyzji. Jest to termin zbieżny z maksymalnym terminem nabycia prawa własności nieruchomości przez jej posiadacza uzyskującego posiadanie w złej wierze (art. 172 § 2 Kodeksu cywilnego). Sąd zwraca uwagę, że potrzeba zakończenia postępowań nieważnościowych ma swe uzasadnienie w tym, że po kilkudziesięciu latach znacznie utrudniona jest weryfikacja decyzji administracyjnych. Występują często braki dowodowe (zwłaszcza brak oryginalnych akt sprawy, niekompletność akt) znacznie utrudniające ocenę legalności działań organu. Ustalenie w takich sprawach, tzw. prawdy obiektywnej, która jest podstawą do oceny legalności kwestionowanej decyzji, jest obarczone znacznym ryzykiem błędu. Podnieść należy, że regulacja z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej nie jest czymś nowym w porządku prawnym obowiązującym po 1990 r. Podobną regulację zawiera obowiązujący od 1 stycznia 1992 r. przepis art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464 z późn. zm.). Zgodnie z art. 63 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Postępowania toczące się w tych sprawach podlegają umorzeniu. Jak wyżej zaznaczono nie jest zasadą konstytucyjną nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sytuacji, gdy obowiązujące prawo wyznaczało odpowiednio długi okres dla dochodzenia naruszonych praw. Wobec tego Sąd uznał, że należało dać prymat zasadzie stabilizacji porządku prawnego wynikającego z indywidualnych aktów administracyjnych, które wywołały skutki wiele lat temu. Trwałość decyzji ostatecznych uzasadnia zasada bezpieczeństwa prawnego, wywodzona z ogólniejszej zasady demokratycznego państwa prawnego przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP. Trwałość decyzji wynika też z domniemania jej zgodności z prawem, a więc z - przewidzianej w art. 7 Konstytucji - zasady praworządności. W ocenie Sądu, wprowadzona ustawą z 11 sierpnia 2021 r. regulacja ograniczająca możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była konieczna i wynikała z przywoływanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 46/13. Doprowadziła także do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków, tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych. Jak wyżej wskazano, jeżeli jednostka przez wiele lat nie korzysta z przysługujących jej praw, to musi się liczyć z tym, że w pewnym momencie takiej możliwości zostanie pozbawiona. Nie bez znaczenie dla oceny zasadności skargi pozostaje również to, że co najmniej od daty wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny każdy, a więc także skarżąca, powinni się liczyć z tym, że ustawodawca go wykona i stworzy regulacje ograniczające w czasie możliwość wzruszania w trybie nadzwyczajnym decyzji. Na tym polega, m.in. zasada zaufania do organów. To właśnie zasada zaufania do prawa powinna być rozumiana w ten sposób, że po tak długim okresie czasu organy nie będą mogły podważać decyzji ostatecznych. Zasada zaufania do prawa opiera się bowiem na pewności prawa i przewidywanym postępowaniu organów państwa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji skarżąca złożyła ponad cztery lata po wydaniu ww. wyroku Trybunału i blisko 40 lata po wydaniu kwestionowanej decyzji. Skarżąca powinna się zatem liczyć z tym, że efektywność takiego postępowania może być zagrożona. Sąd uważa, że chybione są zarzuty podnoszone już na etapie postępowania administracyjnego i powielone w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 4 października 2022 r. Organ nadzoru nie mógł bowiem rozpoznać wniosku skarżącej i dokonać oceny, czy decyzja z dnia 16 grudnia 1974 r. rażąco narusza prawo. Minister prawidłowo przeprowadził postępowanie, stosując się do zasad wynikających z przepisów k.p.a. i dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie koniecznym do wydania decyzji, tj. podstaw do stwierdzenia umorzenia postępowania z mocy prawa. Sąd wskazuje, że przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Jeżeli zatem Trybunał Konstytucyjny uzna, że regulacja z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, to w takim przypadku strona będzie mogła żądać wznowienia postępowania. Z powyższych przyczyn Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej, zgłoszonego we wspomnianym piśmie z dnia 4 października 2022 r. o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał skargi Rzecznika Praw Obywatelskich. Ewentualne stwierdzenie niekonstytucyjności wyżej wskazanego przepisu będzie podstawą do zastosowania art. 145a k.p.a. Na tym etapie sprawy powoływanie się na normy konstytucyjne, przy negowaniu legalności decyzji sprzed blisko 40 lat, w ocenie Sądu, nie znajduje uzasadnienia. Mając na uwadze wszystkie wyżej podane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło