I SA/Wa 2449/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.), sędzia WSA Joanna Skiba, asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. W. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] – [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...]. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wnioskiem z dnia [...] listopada 1993 r. J. W. wystąpił do Urzędu Rejonowego w [...] z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za mienie pozostawione przez J. W. w [...]. Jednocześnie załączył kserokopię orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Oddział w [...] z dnia [...] maja 1945 r. L.dz. [...], z którego wynika, że J. W. pozostawił majątek w mieście [...], woj. [...]. Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. przekazał ww. wniosek Wojewodzie [...]-[...]. Wojewoda [...]-[...] pismem dnia [...] września 2016 r. poinformował stronę, że złożony wniosek nie spełnia wymogów określonych w art. 6 ust. 1-3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. i wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków. W dniu [...] lutego 2017 r. J. W. złożył do organu wojewódzkiego wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zgromadzenia niezbędnych dokumentów. Wojewoda [...]-[...] postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie wskazując, że stosownie do pouczenia zawartego w uzasadnieniu ww. postanowienia, wynikającego z art. 98 § 2 k.p.a., żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane, jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania strona nie zwróci się o jego podjęcie. Ponieważ wnioskodawca w czasie wyznaczonym treścią przepisu art. 98 § 2 k.p.a. nie zwrócił się o podjęcie zawieszonego postępowania, dlatego też, zgodnie z normą ww. przepisu, żądanie wszczęcia postępowania uznano za wycofane. Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Wojewoda [...]-[...] umorzył, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 98 § 2 k.p.a., postępowanie administracyjne w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. W. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu [...] lipca 2020 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...]-[...] złożone przez J. W. Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. J. W. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wystosowanego odwołania od decyzji Wojewody [...]-[...] z dnia [...] czerwca 2020 r. wskazując m.in., że nie był świadomy, że urząd zamierza umorzyć postępowanie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. W. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] – [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Podkreślono, że skarżący nie zwrócił się o podjęcie zawieszonego 1 marca 2017 r. postępowania w terminie wskazanym w art. 98 §2 k.p.a. W związku z tym zarzuty wysunięte w odwołaniu J. W. od zaskarżonej decyzji Wojewody [...]-[...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nie znajdują uzasadnienia w przedmiotowej sprawie. Podkreślono, że powodem wydania przez organ wojewódzki decyzji o umorzeniu postępowania nie była ocena spełnienia wymogów formalnych wniosku, ani merytoryczna ocena przedstawionych dowodów. Decyzja tej treści wynika z przepisów prawa, które stanowią, że wskutek braku złożenia wniosku o podjęcie postępowania zawieszonego na wniosek strony (po upływie trzyletniego terminu na złożenie wniosku o podjęcie postępowania), żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Mając powyższe na względzie Minister stwierdził, że organ I instancji nie mógł postąpić inaczej, jak po upływie trzyletniego terminu uznać wniosek strony za wycofany i wydać decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2020 r. wniósł J. W. wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Oceniając zgodność z prawem decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, ze decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym skutkować koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Sąd w pełni podziela argumentację organów, że w świetle art. 98 § 1 k.p.a. organ zobligowany był do umorzenia postępowania. Przepis ten jasno wskazuje, że w przypadku gdy w terminie 3 lat od daty zawieszenia postępowania strona nie zwróci się o jego podjęcie, postępowanie uważa sią za wycofane. Przepis odnosi się do każdego, zawieszonego na wniosek strony, postępowania. Niesporne przy tym było, że wydane zostało, na wniosek strony, postanowienie z [...] marca 2017 r. o zawieszeniu postępowania, doręczone skarżącemu w dniu [...] marca 2017r., z którym strona się w pełni zgodziła nie wnosząc zażalenia. Należy podkreślić, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dają prawo zawieszenia toczącego się postępowania z urzędu (np. w przypadku śmierci strony – art. 97 pkt 1 k.p.a. albo na wniosek strony - art. 98 § 1 k.p.a.). Skutkiem zawieszenia postępowania jest brak możliwości podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności procesowych poza tymi wymienionymi w art. 102 k.p.a. (czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia i zdrowia ludzkiego albo powstania poważnym szkodom dla interesu społecznego). W trakcie zawieszenia postępowania z urzędu organ musi natomiast podejmować czynności mające na celu usunięcie przyczyny zawieszenia (np. ustalić spadkobierców osoby zmarłej). Natomiast w przypadku zawieszenia postępowania na wniosek, jak to miało miejsce w tym przypadku, to strona musi czuwać nad losem sprawy, tym bardziej że ma świadomość, że po upływie 3 lat od daty zawieszenia, będzie ono umorzone. W niniejszej sprawie strona w postanowieniu z [...] marca 2017 r. została pouczona o treści art. 98 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę w przypadku gdy doszło do zawieszenia postępowania na wniosek, organ w pierwszej kolejności miał obowiązek oceny czy w sposób prawidłowy i w terminie został złożony wniosek o podjęcie postępowania. To bowiem strona w tym wypadku jest dysponentem postępowania w tym sensie, że decyduje o tym czy chce aby ono się toczyło. Brak inicjatywy strony w tym zakresie w przewidzianym w art. 98 § 2 k.p.a. terminie musi zawsze skutkować umorzeniem postępowania. Organ w sposób prawidłowy ocenił zebrane w sprawie dowody i doszedł do niewadliwych wniosków o braku podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania z uwagi na brak wniosku od uprawnionego podmiotu. Wskazać należy, że niezrozumiałym są zarzuty zawarte w skardze, które sprowadzają się do kwestionowania treści i podstawy prawnej wydania ostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania. Skoro strona nie zgadzała się z jego treścią mogła nie tylko zastosować tryb jego wzruszenia (zażalenie) ale i wnieść o podjęcie postępowania nie wskazując nawet przyczyny. Przypomnieć w tym miejscu należy, że w sytuacji w której strona wniosła o zawieszenie postępowania wniosek o jego podjęcie nie musi być w ogóle umotywowany. Decyduje tu wyłącznie wola strony zainteresowanej. Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja w przypadku zawieszenia postępowania z urzędu kiedy jego podjęcie zależne jest od tego czy wskazano następców prawnych zmarłej strony (art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.), przedstawiciela ustawowego strony (art. 97 § 1 pkt 2 k.p.a.) czy wydania rozstrzygnięcia w sprawie wstępnej (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). Ponieważ decyzja ma charakter wyłącznie procesowy organ oceniał jedynie przesłanki formalne związane z możliwością dalszego prowadzenia postępowania odwoławczego. Organ w uzasadnieniu wskazał przyczyny dla których umorzył postępowanie wskazując brak woli strony na jego dalsze prowadzenie. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.