I SA/Wa 245/19
WyrokWSA w Warszawie2019-06-19
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Sobielarska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku sądu administracyjnego, sąd może wymierzyć organowi grzywnę, a jeśli tak, to w jakiej wysokości i czy bezczynność organu zawsze stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wymierzyć organowi grzywnę na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. w przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, pod warunkiem wcześniejszego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. Wysokość grzywny jest ograniczona do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (art. 154 § 6 P.p.s.a.). Bezczynność organu, choć naganna, nie zawsze stanowi rażące naruszenie prawa, a ocena jej charakteru zależy od okoliczności sprawy, w tym od stopnia skomplikowania sprawy i podejmowanych przez organ czynności.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 659/17, który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość w terminie trzech miesięcy. Skarżący wskazał, że organ nie podjął żadnych czynności po wezwaniu do wykonania wyroku. Prezydent miasta wniósł o oddalenie skargi, argumentując koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego i poinformowaniem pełnomocnika skarżącego o przyczynach zwłoki oraz nowym terminie załatwienia sprawy.Rozstrzygnięcie
1. Wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 zł. 2. Stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalił skargę w pozostałej części. 4. Zasądził od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich Protokolant Referent stażysta Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 659/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 659/17.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], ozn. hip "[...]", nr rej. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że Prezydent dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). W pozostałym zakresie skargę oddalił (pkt 3 wyroku).
Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości stosownej do bezczynności organu, biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2017 r., ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Ponadto, wniósł o przyznanie od Prezydenta [...] sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że wyrokiem z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 659/17 Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Podał, że pismem z [...] stycznia 2019 r. wezwał Prezydenta [...] do wykonania wyroku, jednak organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w toku postępowania podjął szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Wyjaśnił, że do zakończenia postępowania konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego o dokumenty, o które zwrócił się pismami z
[...] lutego 2019 r. do Sądu Rejonowego [...] oraz do Biura Organizacji Urzędu Wydział Archiwum. Organ zaznaczył, że z tego względu nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość w terminie określonym w art. 35 § 3 Kpa. Podniósł, że pismem z [...] lutego 2019 r. poinformował pełnomocnika skarżącego o przyczynach zwłoki oraz wskazał nowy termin załatwienia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje :
Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2018 r., poz. 1302 t.j.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 659/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", nr rej. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi [...] 4 lipca 2018 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 659/17 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął 4 października 2018 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę kilkumiesięczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem
z 6 kwietnia 2018 r. terminu na załatwienie sprawy Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia z 6 kwietnia 2018 r. aczkolwiek naganna, nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd wziął pod uwagę okres niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku, okoliczność, że wniosek dotyczy ustalenia odszkodowania za utraconą nieruchomość [...] w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz podejmowane po wyroku czynności przez organ. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem I instancji, ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, trudności związane z ustaleniem daty faktycznej utraty możliwości władania. Wprawdzie okoliczności te nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego wyroku, niemniej jednak muszą być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu sankcji oraz oceny charakteru zaistniałej zwłoki.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej, gdyż w ocenie Sądu, wysokość wymierzonej grzywny stanowi obecnie wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Wskazać przy tym należy, że przepis art. 154 § 7 P.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę w treści tego przepisu słowa "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją (por. wyrok NSA z 16 maja 2017 r., sygn. akt OSK 2934/16). Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznał w związku z bezczynnością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Dlatego w tej części Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło