I SA/Wa 2450/20

WyrokWSA w Warszawie2021-09-23

Skład orzekający: Joanna Skiba, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi za niewykonanie prawomocnego wyroku oraz przyznać skarżącym sumę pieniężną z tytułu rażącego naruszenia prawa przez organ?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi administracji publicznej za niewykonanie prawomocnego wyroku, jeśli organ pozostaje w bezczynności po wyroku zobowiązującym do wydania decyzji, a strona uprzednio wezwała organ do wykonania wyroku. Ponadto, w przypadku rażącego naruszenia prawa przez organ, sąd może przyznać skarżącym sumę pieniężną jako zadośćuczynienie za doznaną krzywdę niemajątkową.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta prawomocnego wyroku WSA z 29 maja 2017 r., który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Pomimo upływu terminu i wezwań, Prezydent nie wydał decyzji. Skarżący domagali się wymierzenia grzywny, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz przyznania sum pieniężnych z tytułu krzywdy niemajątkowej.
Rozstrzygnięcie
1. Wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 4.000 zł; 2. Stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. Przyznał skarżącym sumę pieniężną po 500 zł każdemu; 4. Zasądził od Prezydenta na rzecz skarżących 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2021 r. sprawy ze skargi A. T., J.B., Ł. G., M. S., M. K., K. K., E. K., M. K., Z. Ł. i D. Z. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m. (...) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 284/17 1. wymierza Prezydentowi m. (...) grzywnę w wysokości 4.000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m. (...) na rzecz A. T., J. B., Ł. G., M. S., M. K., K. K., E. K., M. K., Z. Ł. i D.Z. sumę pieniężną w kwotach po 500 (pięćset) złotych na rzecz każdego ze skarżących; 4. zasądza od Prezydenta m. (...) na rzecz A. T., J. B., Ł. G., M. S., M. K., K. K., E. K., M. K., Z.Ł. i D. Z. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. T., J. B., L. G., M. S., M. K., K. K., E. K., M. K., Z. L., D. Z. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku tego Sądu z 29 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 284/17. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wnieśli o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazali, że sprawa do dnia wniesienia skargi nie została załatwiona. Wydane przez Sąd wyroki nie zostały przez Prezydenta [...] wykonane, pomimo uprzednich wezwań do ich wykonania, w tym wezwania z 24 sierpnia 2020 r. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej skarżący podnieśli, że wskutek braku wykonania przez organ wyroku z 29 maja 2017 r. ponieśli istotną szkodę niemajątkową. Wskazali, że przyznanie wnioskowanej kwoty jest uzasadnione krzywdą wynikającą z naruszenia ich dóbr osobistych w postaci prawa do wolności dysponowania swoją własnością, zdrowia, prawa poszanowania do dziedzictwa rodzinnego, prawa do niezwłocznego rozpoznania swej sprawy przez właściwy organ lub sąd. Wyrazem i skutkiem takiego naruszenia jest, m.in. notoryczne poczucie bezsilności i pokrzywdzenia związane z poczuciem braku możliwości korzystania z rodzinnych składników majątkowych, w tym poczucie krzywdy i szkoda związane z brakiem możliwości zagospodarowaniem tych środków, np. na lokacie bankowej lub jako inna lokata kapitału oraz notoryczne poczucie bezsilności i krzywdy związane z ignorowaniem prawa do niezwłocznego rozpoznania sprawy przez organ administracji, związany z tym wpływ na sferę zdrowia skarżących poprzez rozdrażnienie i stres. Dodali, że istnieje obawa, że bez wymierzenia Prezydentowi sankcji w postaci przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej, organ w dalszym ciągu nie wykona wyroku Sądu. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z 8 stycznia 2020 r. wpłynęły do organu 15 lipca 2020 r. W dniu 24 sierpnia 2020 r. wpłynęło ponowne wezwanie pełnomocnika stron do wykonania wyroku z 29 maja 2017 r. W odpowiedzi na wezwanie pismem z [...] września 2020 r. organ poinformował pełnomocnika, że w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] zostały podjęte czynności mające na celu zlecenie opracowania geodezyjnego dotyczącego sporządzenia mapy sytuacyjnej z rozliczeniem przedmiotowej nieruchomości hipotecznej według aktualnych działek ewidencyjnych, rozliczeniu nieruchomości w strefach zabudowy planu z 1931 r. oraz wkreśleniu na zdjęciach lotniczych granic nieruchomości hipotecznej. W piśmie tym wskazano, że dalsze czynności w przedmiotowej sprawie zostaną podjęte po otrzymaniu opracowania geodezyjnego oraz że postępowanie zostanie zakończone po uzupełnieniu materiału dowodowego w przewidywanym terminie do 26 lutego 2021 r. Organ nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 284/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. hip. [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z akt administracyjnych odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy został doręczony Prezydentowi 20 września 2017 r. Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął 20 grudnia 2017 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wzywania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku z 29 maja 2017 r. Prezydent [...] do daty orzekania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z powodu niewykonania wyroku z 29 maja 2017 r. tutejszy Sąd wyrokami z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2194/17 i z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1710/19 wymierzył Prezydentowi [...] grzywny w wysokości odpowiednio: 500 zł i 2.000 zł stwierdzając w wyroku z 8 stycznia 2020 r., że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i przyznając skarżącym sumę pieniężną. Pomimo powyższych wyroków Prezydent [...] nadal nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 ppsa i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 29 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 284/17 terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz kolejny występują z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie wyroku Sąd uznał, że grzywna w wysokości 4.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa spełniając funkcję represyjno-dyscyplinującą. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 29 maja 2017 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku oraz wyroków wymierzających grzywny - nie została przez organ dotychczas załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 29 maja 2017 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność, że zostały podjęte czynności mające na celu zlecenie opracowania geodezyjnego nie może usprawiedliwiać niewykonania wyroku przez tak długi okres czasu. Tak długie procedowanie świadczy o lekceważeniu wyroków Sądu i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Nie sposób bowiem za takowe uznać gromadzenie dokumentacji koniecznej z punktu widzenia oceny materialnoprawnych przesłanek uprawniających do odszkodowania w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne prowadzone jest od wielu lat. Z powyższych względów Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwotach po 500 zł na rzecz każdego ze skarżących tytułem zadośćuczynienia za zaistniałe opóźnienie w wykonaniu wyroku. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty uzasadniają rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez jej przyznania wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwoty te stanowią także swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Przyznana suma pieniężna w powiązaniu z wymierzoną organowi grzywną powinna skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy. Ze wszystkich powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło